เหงื่อของตัวเองทำให้ตายได้จริงหรือไม่
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th
หลังวิ่งจนเสื้อเปียกหรืออยู่กลางอากาศร้อน เราเห็นเหงื่อไหลออกมาจากผิวหนังแล้วมักโยงมันเข้ากับความร้อนของร่างกาย แต่มีข้อความหนึ่งที่ชวนให้สะดุ้งกว่าเดิม: มนุษย์อาจตายเพราะ “เหงื่อของตัวเอง” หากไม่มีเอนไซม์ชื่อคาตาเลส
ประโยคนี้มีแก่นวิทยาศาสตร์อยู่จริง แต่ถ้อยคำคลาดเคลื่อนอยู่มาก เหงื่อไม่ได้สร้างพิษมาฆ่าเรา ร่างกายผลิตเหงื่อเพื่อระบายความร้อน ส่วนสารที่ต้องควบคุมอยู่ตลอดคือ ไฮโดรเจนเปอร์ออกไซด์ ซึ่งเกิดขึ้นจากปฏิกิริยาเคมีภายในเซลล์ระหว่างการใช้พลังงานและกระบวนการอื่น ๆ
ไฮโดรเจนเปอร์ออกไซด์เป็นสารชนิดเดียวกับที่คนคุ้นจากผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดหรือยาล้างแผล ในระดับต่ำมันมีบทบาทเป็นสัญญาณเคมีของเซลล์ได้ แต่ถ้าสะสมมากเกินไปจะก่อความเสียหายแบบออกซิเดชันต่อโปรตีน เยื่อหุ้มเซลล์ และดีเอ็นเอ
คาตาเลสทำอะไรกับสารนี้
คาตาเลสเป็นเอนไซม์ที่พบในเซลล์และเนื้อเยื่อหลายส่วน โดยเฉพาะบริเวณที่เซลล์จัดการกับสารประกอบออกซิไดซ์ หน้าที่ของมันตรงไปตรงมา: เปลี่ยนไฮโดรเจนเปอร์ออกไซด์ 2 โมเลกุลให้กลายเป็นน้ำ 2 โมเลกุลและออกซิเจน 1 โมเลกุล ปฏิกิริยานี้ช่วยลดโอกาสที่สารจะสะสมจนทำร้ายชิ้นส่วนสำคัญของเซลล์
ตัวเลข “40 ล้านโมเลกุลต่อวินาที” จึงไม่ควรถูกใช้เป็นค่าตายตัวของคาตาเลสทุกตัวในร่างกาย เพราะความเร็วขึ้นกับชนิดของเอนไซม์ สภาวะทดลอง อุณหภูมิ และความเข้มข้นของสารตั้งต้น งานจลนพลศาสตร์หนึ่งรายงานค่า turnover ประมาณ 22.5 ล้านครั้งต่อวินาที ที่ 26 องศาเซลเซียสสำหรับเอนไซม์ที่ศึกษา สิ่งที่ยืนยันได้คือคาตาเลสอยู่ในกลุ่มเอนไซม์ที่ทำงานเร็วมาก
ถ้าคาตาเลสน้อยลง จะเกิดอะไรขึ้น
ภาวะพันธุกรรมหายากชื่ออะคาตาเลซีเมียเกิดจากการกลายพันธุ์ของยีน CAT ทำให้กิจกรรมของคาตาเลสลดลงมาก แหล่งข้อมูล MedlinePlus ระบุว่าคนจำนวนมากที่มีภาวะนี้อาจไม่มีปัญหาสุขภาพชัดเจน จึงไม่ใช่ภาพที่คนคนหนึ่งจะเสียชีวิตทันทีเพียงเพราะไม่มีคาตาเลส
กรณีที่มีผลต่อสุขภาพ ภาวะนี้อาจทำให้ไฮโดรเจนเปอร์ออกไซด์สะสมในเนื้อเยื่อบางแห่งได้มากขึ้น เช่น ในช่องปาก ซึ่งเคยมีรายงานแผลและเนื้อเยื่อเสียหาย ความเสี่ยงโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ที่สูงขึ้นก็ถูกศึกษาไว้ แต่ข้อมูลยังมาจากผู้ป่วยจำนวนไม่มาก
ข้อสรุปจึงชัดเจน: เหงื่อไม่ใช่สิ่งที่ทำให้เราตายจากภายใน คาตาเลสช่วยควบคุมไฮโดรเจนเปอร์ออกไซด์ที่เกิดในเซลล์อย่างรวดเร็วและสำคัญมาก แต่ร่างกายไม่ได้พึ่งเอนไซม์ตัวเดียวเพื่อรับมือกับสารออกซิไดซ์ เรื่องนี้สะท้อนความแม่นยำระดับโมเลกุลที่ทำให้การเผาผลาญพลังงานเกิดขึ้นได้ทุกวินาทีโดยไม่เปิดทางให้ของเสียสะสมเกินควบคุม
ทำไมห้าง Big C ถึงมีข่าวทยอยปิดบางสาขา ทั้งที่อยู่ในทำเลดีและเดินทางสะดวก
ประวัตินามสกุลคนไทย เมื่อก่อนตั้งได้ แต่เดี๋ยวนี้ห้ามตั้ง
ทรัพย์ในซอง งวด 1 ธันวาคม 2569 เปิดเลขเด่นบน-ล่าง เผยชุดสองตัวและสามตัว
ขายแพงแล้วคนแย่งกันซื้อ! ทำไมร้านหรูยิ่งตั้งราคาสูง คนบางกลุ่มยิ่งอยากได้
หวย 1 ธันวาคม 2569 เปิดสถิติย้อนหลัง 20 ปี! เจาะเลขรางวัลที่ 1-เลขท้าย 2 ตัว มีเลขไหนเคยออกซ้ำบ้าง?
เปิด 5 ประเทศในโลกที่ใช้ “ระบบกษัตริย์” สืบทอดยาวนานที่สุดในประวัติศาสตร์ บางราชวงศ์มีรากเก่าแก่กว่าพันปี!
เปิดประวัติ 5 ตระกูลขุนนางผู้ทรงอิทธิพลของไทย จากราชสำนักโบราณสู่ชื่อสกุลที่ยังปรากฏถึงปัจจุบัน
ดื่มกาแฟทุกเช้า ลำไส้จะเป็นอย่างไร ? นักวิจัยเดนมาร์กพบ 3 ความเปลี่ยนแปลง
น้องอันดามัน” เยี่ยมบุ๋ม ปนัดดา รอบ 2 เจอสื่อถามถึงแม่ เผยคำตอบสั้น ๆ ทำเอาหลายคนเข้าใจทันทีว่าทำไมไม่พูด!
เปิด 7 ความสำคัญของเครื่องหมายการค้าจดทะเบียน! ทำไมแบรนด์สินค้าถึงขาดไม่ได้
จุดกำเนิดของกางเกงยีนส์ลีวายส์
เปิด 5 มหาวิทยาลัยระดับโลกที่มีศิษย์เก่าเป็นมหาเศรษฐีมากที่สุด พร้อมส่องมหาวิทยาลัยดังของไทยที่ปั้นนักธุรกิจแสนล้าน
เปิด 10 อันดับจังหวัดที่มีค่าครองชีพถูกที่สุดในไทย ปี 2569 อยู่ได้สบายด้วยเงินเดือนไม่ถึงหมื่น
ทำไมคนโบราณ “ห้าม” หันหัวรองเท้าเข้าบ้าน ? เผยความเชื่อ และเหตุผลที่มากกว่าเรื่องฮวงจุ้ย
เปิด 7 ความสำคัญของเครื่องหมายการค้าจดทะเบียน! ทำไมแบรนด์สินค้าถึงขาดไม่ได้
ไขปริศนาเกาะลวงตา "Buss Island" จากบันทึกการเดินทางกลางทะเลสู่แผนที่โลกที่ไม่มีอยู่จริง


