รู้ไหม? มือถือยุคแรกในไทยราคาเกือบ 2 แสน!

สวัสดีชาวโพสต์จังกันทุกคน ทุกวันนี้โทรศัพท์มือถือกลายเป็นของใช้ประจำตัวที่แทบทุกคนมี ตั้งแต่เครื่องราคาหลักพันไปจนถึงสมาร์ตโฟนระดับหลายหมื่นบาท

แต่ถ้าย้อนกลับไปดูจุดเริ่มต้นของโทรศัพท์มือถือในประเทศไทย จะพบว่าการมีโทรศัพท์มือถือไว้ใช้งานในยุคนั้นไม่ใช่เรื่องธรรมดาเลย เพราะนอกจากตัวเครื่องจะมีขนาดใหญ่และหนักแล้ว ราคายังสูงถึงระดับ หลักแสนบาท

ประเทศไทยเริ่มมีบริการโทรศัพท์เคลื่อนที่ระบบแรกในช่วง พ.ศ. 2529 (ค.ศ. 1986) เมื่อองค์การโทรศัพท์แห่งประเทศไทยเปิดให้บริการระบบ NMT 470 MHz

ซึ่งถือเป็นระบบโทรศัพท์เคลื่อนที่ระบบแรกของประเทศไทย ระยะแรกให้บริการในกรุงเทพฯ ปริมณฑล และพื้นที่ชายฝั่งตะวันออก ก่อนจะขยายไปยังพื้นที่อื่น ๆในเวลาต่อมา

ตัวเครื่องในยุคนั้นไม่ได้มีรูปร่างเล็กเหมือนมือถือปัจจุบัน แต่มีลักษณะคล้าย กระเป๋าหิ้ว และมีน้ำหนักประมาณ 1–5 กิโลกรัม

เรื่องราคาก็ถือว่าแพงมากเมื่อเทียบกับรายได้ของคนทั่วไปในสมัยนั้น มีข้อมูลจากงานศึกษาประวัติศาสตร์ตลาดโทรศัพท์เคลื่อนที่ไทยระบุว่า โทรศัพท์ในระบบ NMT 470 มีราคาประมาณ 90,000–140,000 บาทต่อเครื่อง ซึ่งทำให้โทรศัพท์มือถือในช่วงแรกเป็นสินค้าที่คนทั่วไปเข้าถึงได้ยาก

นอกจากนี้ ยังมีข้อมูลจากงานเขียนร่วมสมัยที่ระบุว่าในช่วงประมาณ พ.ศ. 2530 โทรศัพท์เคลื่อนที่หนึ่งชุดมีราคาอยู่ที่ประมาณ แสนบาทเศษ ๆ จึงถูกมองว่าเป็นของใหม่สำหรับกลุ่มคนมีฐานะ นักธุรกิจ หรือผู้ที่มีความจำเป็นต้องติดต่อสื่อสารอยู่ตลอดเวลา

ถ้าย้อนกลับไปถึงโทรศัพท์มือถือแบบพกพารุ่นแรก ๆ ของโลกอย่าง Motorola DynaTAC 8000X ซึ่งเริ่มวางจำหน่ายในปี พ.ศ. 2527 ราคาขณะนั้นอยู่ที่ประมาณ 3,995 ดอลลาร์สหรัฐ หรือราว 130,000 บาทเมื่อคิดเป็นเงินบาทตามข้อมูลที่มีการเผยแพร่

ตัวเครื่องมีน้ำหนักมากกว่า 1 กิโลกรัม และสามารถสนทนาได้ประมาณ 30 นาทีต่อการชาร์จหนึ่งครั้ง

ส่วนโทรศัพท์มือถือในประเทศไทยช่วงแรก ๆ ก็มีลักษณะคล้ายกัน คือมีทั้งแบบติดตั้งในรถยนต์และแบบหิ้วติดตัว เครื่องมีขนาดใหญ่ แบตเตอรี่มีข้อจำกัด

และการใช้งานยังเน้นการโทรด้วยเสียงเป็นหลัก เพราะเป็นเทคโนโลยีโทรศัพท์มือถือยุค 1G ที่ใช้ระบบสัญญาณอนาล็อก ยังไม่มีอินเทอร์เน็ต ไม่มีแอปพลิเคชัน และไม่มีการรับส่งข้อความแบบที่เราใช้กันในปัจจุบัน

ค่าใช้บริการในยุคนั้นก็ถือว่าสูงเช่นกัน มีข้อมูลเกี่ยวกับช่วงเริ่มต้นของ NMT 470 ระบุว่าอัตราค่าโทรมีหลายระดับ เช่น นาทีละ 3, 8 และ 12 บาท และยังมีค่าบริการสำหรับสายเรียกเข้าอีกด้วย ทำให้การมีโทรศัพท์มือถือหนึ่งเครื่องไม่ได้มีแค่ค่าเครื่องราคาแพง แต่ยังมีค่าใช้บริการตามมาอีกจำนวนหนึ่ง

เมื่อเข้าสู่ช่วงต้นทศวรรษ 2530–2540 เทคโนโลยีเริ่มพัฒนาอย่างรวดเร็ว มีระบบใหม่อย่าง AMPS 800 และ NMT 900 เข้ามา ทำให้มีโทรศัพท์รุ่นใหม่และผู้ให้บริการเพิ่มขึ้น

ส่งผลให้ราคาตัวเครื่องค่อย ๆ ลดลง จากเดิมที่อาจสูงถึงหลักแสนบาท เหลือประมาณ 20,000–30,000 บาท ในช่วงปี 2535 ตามข้อมูลการศึกษาตลาดโทรศัพท์เคลื่อนที่ในเวลานั้น

หลังจากนั้นโทรศัพท์มือถือก็เริ่มมีขนาดเล็กลง ราคาถูกลง และมีรุ่นให้เลือกมากขึ้น จนค่อย ๆ เปลี่ยนจากสินค้าสำหรับคนบางกลุ่ม

มาเป็นอุปกรณ์ที่คนทั่วไปสามารถซื้อหาได้ และเมื่อเข้าสู่ยุคโทรศัพท์ดิจิทัล 2G การส่ง SMS ก็เริ่มเข้ามา ทำให้โทรศัพท์มือถือมีความสามารถมากกว่าแค่การโทรออกและรับสาย

จากโทรศัพท์เครื่องใหญ่ที่มีราคาหลักแสนในช่วงเริ่มต้นของตลาดไทย จนกลายมาเป็นสมาร์ตโฟนราคาหลักพันในปัจจุบัน การเปลี่ยนแปลงนี้สะท้อนให้เห็นอย่างชัดเจนว่าเทคโนโลยีโทรศัพท์มือถือพัฒนาไปไกลมากแค่ไหน

แหล่งที่มา: สำนักงานราชบัณฑิตยสภา, BOI, มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์ และข้อมูลประวัติศาสตร์ตลาดโทรศัพท์เคลื่อนที่ไทย