รากบัวกับไหลบัวต่างกันตรงไหน แล้ว “หรดบัว” คืออะไร

เมื่อพูดถึงบัว ส่วนใหญ่อาจนึกถึงดอกที่สวยงาม แต่รู้หรือไม่ว่า บัวบางชนิดยังมีส่วนที่นำมาประกอบอาหารได้ ทั้งส่วนที่เราเรียกว่า รากบัว และ ไหลบัว สองอย่างนี้มีลักษณะต่างกัน ส่วนคำว่า “หรดบัว” ในต้นฉบับเป็นชื่อที่ยังต้องตรวจสอบให้ชัดว่าหมายถึงส่วนใด

รากบัวคือส่วนไหน?

รากบัวที่เราคุ้นเคยกัน แท้จริงแล้วคือ เหง้าบัว ซึ่งเป็นลำต้นที่เจริญอยู่ใต้ดินหรือโคลน ไม่ใช่รากตามความหมายทางพฤกษศาสตร์ มีลักษณะเป็นท่อน เมื่อตัดตามขวางจะเห็นช่องกลวงหลายรูเป็นเอกลักษณ์ (พิพิธภัณฑ์บัว มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี)

รากบัวมีเนื้อกรอบ รสหวานอ่อน ๆ นำไปต้ม ผัด ทำซุป หรือเชื่อมเป็นของหวานได้ ในด้านโภชนาการ รากบัวให้คาร์โบไฮเดรต ใยอาหาร และสารอาหารบางชนิด จึงนำมาเป็นส่วนหนึ่งของมื้ออาหารที่หลากหลายได้

ไหลบัวคืออะไร?

ไหลบัว เป็นลำต้นอ่อนที่ทอดตัวไปใต้ผิวดิน ก่อนเจริญต่อไปเป็นส่วนอื่นของต้นบัว ลักษณะเรียวยาว ต่างจากเหง้าบัวที่โตแล้วและเป็นท่อนใหญ่กว่า (พิพิธภัณฑ์บัว มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี)

ไหลบัวมีเนื้อกรอบ นิยมนำไปทำแกงส้ม แกงเลียง หรือผัด การใส่ไหลบัวในอาหารก็เป็นอีกวิธีเพิ่มผักและความหลากหลายให้มื้ออาหาร (hub.mnre.go.th)

แล้ว “หรดบัว” หมายถึงอะไร?

ต้นฉบับเล่าว่า จากการสอบถามชาวบ้าน มีคำเรียกส่วนของบัวที่เป็นต้นอ่อนปลายแหลม แตกจากต้นแม่แล้วชอนไปใต้ดิน แต่ชื่อ “หรดบัว” ยังไม่มีแหล่งอ้างอิงที่ตรวจสอบได้ในข้อมูลที่ใช้ประกอบบทความนี้

ชื่อที่พบในแหล่งข้อมูลคือ “หลดบัว” ซึ่งใช้เรียกไหลบัวด้วย จึงควรตรวจสอบการสะกดกับผู้ให้ข้อมูลเดิมก่อนเผยแพร่ หากพบชื่อเรียกที่ไม่คุ้นเคยในตลาดหรือเมนูอาหาร การถามผู้ขายว่าส่วนที่ขายมีลักษณะอย่างไรก็ช่วยให้เข้าใจตรงกันได้ (xn--72c5abh2bf8icw0m9d.doe.go.th)

กินอย่างไรให้ได้ประโยชน์?

รากบัวและไหลบัวทำอาหารได้ทั้งเมนูคาวและหวาน วิธีปรุงก็มีส่วนสำคัญเช่นกัน หากต้องการควบคุมปริมาณน้ำมันและน้ำตาล ควรเลือกใช้เครื่องปรุงในปริมาณพอเหมาะ โดยเฉพาะรากบัวเชื่อมที่มีน้ำตาลเพิ่มจากการปรุง

เป็นไงกันบ้าง พอแยกรากบัวที่เป็นเหง้าท่อนใหญ่ ออกจากไหลบัวที่เรียวยาวแล้ว ครั้งต่อไปที่เจอส่วนต่าง ๆ ของบัวในตลาดก็น่าจะเลือกไปทำเมนูที่ชอบได้ง่ายขึ้น