เกาหลีเคยเป็นประเทศเดียวกัน แล้วใครเอาไม้บรรทัดมาขีดให้กลายเป็นเหนือใต้?

ก่อนปี 1945 บนแผนที่โลกมีแค่คำว่าเกาหลีคำเดียว ไม่มีเหนือไม่มีใต้ แล้วจู่ๆ เส้นสมมติเส้นเดียวก็ทำให้พี่น้องต้องยิงกันเอง

 

1. จากอาณานิคมญี่ปุ่น สู่การถูกแบ่งครึ่ง

 

เมื่อสงครามโลกครั้งที่ 2 สิ้นสุดลงในปี 1945 เกาหลีที่เป็นอาณานิคมของญี่ปุ่นก็ได้รับการปลดปล่อย

 

ตอนนั้นอเมริกากับโซเวียตเป็นฝ่ายชนะ ทั้งสองชาติเลยต้องเข้ามาปลดอาวุธทหารญี่ปุ่นในเกาหลี

 

ปรากฏว่าสหรัฐฯ และสหภาพโซเวียตได้ทำข้อตกลงในการแบ่งเกาหลีออกเป็นสองส่วน โดยใช้เส้นขนานที่ 38 สหภาพโซเวียตควบคุมเกาหลีเหนือ ส่วนสหรัฐฯ ควบคุมเกาหลีใต้

 

และในปี 1945 ญี่ปุ่นยอมจำนน สหภาพโซเวียตกับสหรัฐอเมริกาตกลงที่จะแบ่งเกาหลีออกเป็นสองเขตยึดครองทางทหารซึ่งแบ่งโดยเส้นขนานที่ 38 โดยมีเขตโซเวียตทางเหนือและเขตอเมริกันทางใต้ การแบ่งแยกนี้ตั้งใจให้เป็นเรื่องชั่วคราว โดยมีแผนที่จะรวมเกาหลีเข้าด้วยกันภายใต้รัฐบาลเดียว

 

คำว่า ชั่วคราว นี่แหละที่กลายเป็นถาวรมา 80 ปีจนถึงวันนี้

 

2. ทำไมต้องเส้นที่ 38?

 

ไม่ใช่เพราะภูมิศาสตร์ ไม่ใช่เพราะวัฒนธรรม แต่เป็นเพราะการเมืองล้วนๆ

 

วันที่ 10 สิงหาคม 1945 รัฐบาลสหรัฐตัดสินใจเสนอให้ใช้เส้นขนานที่ 38 เป็นเส้นแบ่งเขต สาเหตุที่เลือกเส้นนี้เพราะจะทำให้โซลซึ่งเป็นเมืองหลวงอยู่ภายใต้การควบคุมของอเมริกา สิ่งที่ทำให้อเมริกาประหลาดใจคือสหภาพโซเวียตยอมรับการแบ่งนี้ทันที

 

แค่เอานิ้วจิ้มแผนที่ ขีดเส้นตรงๆ เพื่อให้เมืองหลวงอยู่ในฝั่งตัวเอง เส้นนั้นก็กลายเป็นพรมแดนของคนทั้งชาติไปเลย

 

3. จากเส้นชั่วคราว สู่สงครามจริง

 

พอแบ่งแล้ว อเมริกาก็หนุน ซิงมัน รี ให้เป็นผู้นำเกาหลีใต้สายทุนนิยม โซเวียตก็หนุน คิม อิล ซุง ให้เป็นผู้นำเกาหลีเหนือสายคอมมิวนิสต์

 

ด้วยความแตกต่างด้านการเมืองและอุดมการณ์ ความขัดแย้งจึงกลายเป็นสงครามเกาหลี เมื่อวันที่ 25 มิถุนายน 1950 กองทัพเกาหลีเหนือเคลื่อนผ่านเส้นขนานที่ 38 มายังเกาหลีใต้

 

เกาหลีเหนือยึดกรุงโซลได้ใน 3 วัน สงครามลากยาว 3 ปี มีคนตายกว่า 3 ล้านคน สุดท้ายไม่มีใครชนะ

 

สงครามดำเนินไปจนมีข้อตกลงหยุดยิงเมื่อ 27 กรกฎาคม 1953

 

ความตกลงการสงบศึกเกาหลีถูกลงนามขึ้นหลังสงครามดำเนินมาเป็นเวลาสามปี ทั้งสองฝ่ายตกลงสร้างเขตกันชนที่มีความกว้าง 4 กิโลเมตร ระหว่างรัฐ ซึ่งเป็นที่รู้จักในนามเขตปลอดทหารเกาหลีหรือ DMZ

 

และที่สำคัญที่สุด การที่สงครามยุติด้วยการลงนามในข้อตกลงหยุดยิง ไม่ใช่ข้อตกลงสันติภาพ เกาหลีเหนือและเกาหลีใต้จึงมีสถานะเป็นประเทศคู่สงครามจนถึงปัจจุบัน

 

แปลว่าทางเทคนิคแล้ว สงครามเกาหลียังไม่จบจนถึงวินาทีนี้

 

4. 80 ปีผ่านไป เส้นเดียวทำให้เป็นคนละโลก

 

คาบสมุทรเกาหลีเป็นที่ตั้งของเกาหลีเหนือและเกาหลีใต้ สองประเทศที่ถูกแบ่งแยกออกจากกันด้วยเส้นขนานที่ 38 หลังสงครามเกาหลียุติลง เส้นสมมติอันเป็นมรดกตกทอดจากสงครามเย็น แยกเกาหลีเหนือและเกาหลีใต้ออกเป็นสองประเทศที่แตกต่างกันโดยสิ้นเชิง เกาหลีเหนือปกครองภายใต้ระบอบเผด็จการคอมมิวนิสต์ ยากจน ถูกโดดเดี่ยว โดยมีพันธมิตรเพียงไม่กี่ชาติอย่างจีนและรัสเซีย ส่วนเกาหลีใต้ปกครองโดยระบอบประชาธิปไตย เปิดเศรษฐกิจแบบทุนนิยมเสรี และมีสหรัฐฯ เป็นพันธมิตร

 

ประเทศเดียวกัน ภาษาเดียวกัน ประวัติศาสตร์ 5,000 ปีเหมือนกัน แต่แค่ถูกขีดเส้นแบ่งเมื่อ 80 ปีก่อน วันนี้ฝั่งหนึ่งทำมือถือซัมซุงส่งออกทั่วโลก อีกฝั่งหนึ่งยังต้องขอข้าวจากสหประชาชาติ

 

นี่แหละราคาของเส้นสมมติที่ชื่อว่าเส้นขนานที่ 38