ใต้ลุ่มน้ำแอมะซอนมีแม่น้ำฮัมซาจริงหรือไม่
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th
เมื่อมองจากฟ้า แม่น้ำแอมะซอนคือเส้นเลือดสีน้ำตาลขนาดยักษ์ที่คดเคี้ยวผ่านผืนป่าดิบชื้น แต่เรื่องเล่าที่ชวนให้หยุดคิดกว่านั้นคือ ลึกลงไปใต้พื้นดินหลายกิโลเมตร อาจมีมวลน้ำอีกระบบหนึ่งเคลื่อนตัวไปในทิศทางใกล้เคียงกัน
ชื่อที่ถูกเรียกต่อกันมาคือ แม่น้ำฮัมซา หรือ Hamza River ตั้งตามนักธรณีฟิสิกส์ วาลิยา มันนาธาล ฮัมซา ผู้ร่วมเสนอผลการศึกษาในบราซิลเมื่อปี 2011 ภาพจำว่าเป็น “แม่น้ำใต้ดินกว้างกว่าแอมะซอน” ฟังดูเหมือนแม่น้ำลับใต้เปลือกโลก แต่ความหมายทางวิทยาศาสตร์ของมันต่างออกไปมาก
สิ่งที่พบอาจเป็นชั้นน้ำใต้ดิน ไม่ใช่แม่น้ำเป็นร่อง
ทีมวิจัยวิเคราะห์ข้อมูลอุณหภูมิจากหลุมเจาะน้ำมันที่เลิกใช้งาน 241 หลุมในลุ่มน้ำแอมะซอน แล้วตีความว่ามีน้ำเคลื่อนตัวในชั้นหินตะกอนพรุนลึกลงไปราว 4 กิโลเมตร การไหลที่เสนอมีแนวตะวันตกไปตะวันออก จากบริเวณเชิงเขาแอนดีสสู่ฝั่งมหาสมุทรแอตแลนติก
ตัวเลขเบื้องต้นที่ถูกเผยแพร่ระบุความยาวราว 6,000 กิโลเมตร ความกว้างประมาณ 200–400 กิโลเมตร และอัตราการไหลใกล้ 3,000 ลูกบาศก์เมตรต่อวินาที จึงทำให้คำว่า “กว้างกว่าแอมะซอน” ดูน่าตื่นตา ทว่าเป็นความกว้างของบริเวณชั้นหินอุ้มน้ำ ไม่ใช่ลำน้ำเปิดกว้าง 400 กิโลเมตรให้เรือแล่นผ่านได้
น้ำในระบบนี้น่าจะซึมผ่านช่องว่างระหว่างเม็ดตะกอนและรอยต่อของชั้นหินอย่างช้ามาก รายงานเบื้องต้นประเมินความเร็วต่ำกว่า 1 มิลลิเมตรต่อวินาที ซึ่งช้ากว่าแม่น้ำบนผิวดินอย่างเทียบกันไม่ได้ นักธรณีวิทยาหลายคนจึงคัดค้านคำว่า “river” และเรียกมันว่า aquifer หรือระบบน้ำใต้ดินจะตรงกว่า
ความต่างนี้สำคัญ เพราะแม่น้ำใต้ถ้ำมักมีโพรงและทางน้ำชัดเจน ส่วนชั้นหินอุ้มน้ำทำงานคล้ายฟองน้ำขนาดมหึมา น้ำไม่ได้พุ่งเป็นสายเดียว แต่ค่อย ๆ เคลื่อนผ่านเนื้อหินที่มีรูพรุน การเรียกฮัมซาว่า “แม่น้ำ” จึงเป็นชื่อที่ช่วยเล่าเรื่องได้ง่าย ไม่ใช่ข้อสรุปว่ามีร่องน้ำยักษ์ซ่อนอยู่ใต้ป่า
แล้วน้ำทะเลบริเวณปากแอมะซอนจืดลงเพราะฮัมซาหรือเปล่า
คำตอบที่หลักฐานรองรับชัดกว่าคือ ความจืดของผิวน้ำแอตแลนติกแถบนี้มาจากน้ำที่แม่น้ำแอมะซอนบนผิวดินระบายออกเป็นหลัก งานสมุทรศาสตร์พบว่าการไหลออกของแอมะซอนสร้างกลุ่มน้ำความเค็มต่ำขนาดใหญ่ และกระแสน้ำสามารถพามันแผ่ไปในมหาสมุทรแอตแลนติกเขตร้อนได้ไกล
แอมะซอนปล่อยน้ำจืดลงทะเลเฉลี่ยระดับประมาณ 1.55 แสนลูกบาศก์เมตรต่อวินาทีที่สถานีโอเบดุสในบราซิล ตัวเลขนี้มากกว่าค่าการไหลที่เสนอสำหรับฮัมซาหลายสิบเท่า ดังนั้นจึงยังไม่มีเหตุผลหนักแน่นที่จะบอกว่าฮัมซาเป็นสาเหตุหลักที่ทำให้น้ำทะเลบริเวณปากแม่น้ำมีความเค็มต่ำ
เรื่องของฮัมซาจึงน่าสนใจในฐานะสมมติฐานเกี่ยวกับการระบายน้ำลึกใต้ลุ่มน้ำแอมะซอน มากกว่าจะเป็นการค้นพบ “แม่น้ำคู่แฝด” แบบเดียวกับลำน้ำบนดิน มันเตือนให้เห็นว่าใต้ผืนป่าที่เราคุ้นตา ยังมีชั้นหิน น้ำบาดาล และกระบวนการทางธรณีวิทยาขนาดมหึมาที่สำรวจได้ยากมาก
สรุปสั้น ๆ คือ มีข้อมูลสนับสนุนว่าบริเวณใต้แอมะซอนอาจมีระบบน้ำใต้ดินลึกและกว้างที่เคลื่อนตัวไปทางตะวันออก แต่ยังไม่ควรจินตนาการว่าเป็นแม่น้ำใต้ดินสายยักษ์ที่ไหลเป็นร่องเหมือนแอมะซอน และคำอธิบายหลักของน้ำทะเลความเค็มต่ำแถบปากแม่น้ำยังคงเป็นน้ำจืดมหาศาลจากแม่น้ำแอมะซอนบนผิวดินเอง
เขียนโดย วัน ๆ หาแต่เรื่อง
เปิดประวัติ 5 ตระกูลขุนนางผู้ทรงอิทธิพลของไทย จากราชสำนักโบราณสู่ชื่อสกุลที่ยังปรากฏถึงปัจจุบัน
ทามาริลโล ผลไม้หน้าตาคล้ายมะเขือเทศที่เติบโตบนไม้พุ่ม พร้อมรสเปรี้ยวหวานอันเป็นเอกลักษณ์
เลขเด็ดปฏิทิน "หลวงปู่ศิลา" งวดวันที่ 1 ธันวาคม 69..เลขไหนเด่น ส่องเลย!
เลขกำลังวันอังคาร งวด 1 ธันวาคม 2569 เปิดเลขเด่น 7 ตัว พร้อมเลขวงกลมและแนวทางจับคู่ 2 ตัว–3 ตัว!
เปิด 5 ประเทศในโลกที่ใช้ “ระบบกษัตริย์” สืบทอดยาวนานที่สุดในประวัติศาสตร์ บางราชวงศ์มีรากเก่าแก่กว่าพันปี!
หวย 1 ธันวาคม 2569 เปิดสถิติย้อนหลัง 20 ปี! เจาะเลขรางวัลที่ 1-เลขท้าย 2 ตัว มีเลขไหนเคยออกซ้ำบ้าง?
หอยมือเสือ ยักษ์ใหญ่แห่งท้องทะเล เนื้อส่วนไหนกินได้บ้าง เหตุใดจึงมีราคาสูง และทำไมจึงกลายเป็นสัตว์ทะเลที่ต้องได้รับการคุ้มครอง
คำชะโนด งวด 1 ธ.ค. 69 เปิดโพยชุดใหญ่! เลขเด่นสีเหลืองมาแล้ว จัดเต็มสองฝั่ง พร้อมเลขสามตัวตรง 7 ชุด
แบรนด์รถมอเตอร์ไซค์สัญชาติไทย ที่ประสบความสำเร็จมากที่สุดแบรนด์หนึ่งของประเทศ
ผึ้งหลวงหิมาลัย ผึ้งยักษ์แห่งขุนเขาสูง ผู้สร้างรังบนหน้าผาสูงชัน
หนังไทยเรื่องแรก ที่ทำรายได้ทะลุ 1 พันล้านบาทในต่างประเทศ
ปิดฉากคดีแอร์สาวไทย! ศาลออสเตรเลียสั่งถอนทุกข้อหา หลังพบถูกขบวนการค้ายาใช้เป็นเครื่องมือ
NASA เดินหน้าพัฒนายานสำรวจดวงจันทร์ เตรียมปูทางสร้างฐานมนุษย์บนดวงจันทร์ในอนาคต
ทามาริลโล ผลไม้หน้าตาคล้ายมะเขือเทศที่เติบโตบนไม้พุ่ม พร้อมรสเปรี้ยวหวานอันเป็นเอกลักษณ์
มิราเคิลเบอร์รี่ ผลไม้มหัศจรรย์ที่เปลี่ยนรสเปรี้ยวให้กลายเป็นความหวาน
ผึ้งหลวงหิมาลัย ผึ้งยักษ์แห่งขุนเขาสูง ผู้สร้างรังบนหน้าผาสูงชัน


