รัสเซียเปลี่ยนสถานะเบียร์ในกฎหมายเมื่อปี 2011 อย่างไร

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

ภาพเบียร์วางข้างน้ำอัดลมอาจดูเป็นมุกเล่นคำ แต่ในรัสเซียช่วงก่อนทศวรรษ 2010 มันสะท้อนช่องว่างทางกฎหมายจริงอยู่ส่วนหนึ่ง เบียร์ที่มีแอลกอฮอล์ต่ำกว่า 10% เคยถูกจัดเป็น สินค้าอาหาร ไม่ใช่ “ผลิตภัณฑ์แอลกอฮอล์” ในกฎหมายหลักของประเทศ

จุดที่ทำให้เรื่องนี้ถูกเล่าต่อกันมากคือ เบียร์จึงไม่อยู่ใต้กรอบควบคุมเดียวกับสุราแรง การจำหน่ายเข้าถึงง่ายกว่ามาก และร้านค้าขนาดเล็กมีบทบาทสำคัญในการขายเบียร์ในชีวิตประจำวัน

แต่ไม่ได้หมายความว่าเบียร์ไร้ข้อจำกัดโดยสิ้นเชิง

ประโยคว่า “คนรัสเซียถือเบียร์เดินดื่มได้ทุกที่” จึงเกินจริงไปเล็กน้อย เพราะรัสเซียมีกฎหมายเฉพาะตั้งแต่ปี 2005 จำกัดการขายและการดื่มเบียร์แล้ว เช่น ห้ามขายในสถานศึกษา สถานพยาบาล ระบบขนส่งสาธารณะ และห้ามขายให้ผู้เยาว์ กฎหมายฉบับนั้นยังห้ามดื่มในสถานที่บางประเภทและห้ามผู้เยาว์ดื่มในที่สาธารณะ

ความต่างสำคัญคือ เบียร์ยังไม่ถูกนับรวมเป็นแอลกอฮอล์ในนิยามหลัก จึงไม่ได้ถูกคุมด้วยเครื่องมือเดียวกับวอดก้าหรือสุราแรงทั้งหมด

กฎหมายปี 2011 เปลี่ยนอะไร

วันที่ 18 กรกฎาคม ค.ศ. 2011 รัสเซียออกกฎหมายสหพันธรัฐหมายเลข 218-FZ แก้กฎหมายควบคุมแอลกอฮอล์ และยกเลิกกฎหมายเฉพาะสำหรับเบียร์เดิม ผลคือเบียร์ถูกนิยามเป็น ผลิตภัณฑ์แอลกอฮอล์ แทนการเป็นสินค้าอาหาร

การเปลี่ยนผ่านไม่ได้เกิดขึ้นในคืนเดียว มาตรการบางส่วนเริ่มทยอยใช้ในปี 2012 และข้อห้ามสำคัญต่อการขายเบียร์ในจุดค้าขายไม่ถาวรถูกใช้กับเบียร์ส่วนใหญ่ตั้งแต่ปี 2013 เป็นต้นไป นี่จึงเป็นที่มาของทั้งคำว่า “กฎหมายออกปี 2011” และความทรงจำว่า “ข้อจำกัดหนักขึ้นในปี 2013” ซึ่งต่างก็มีส่วนถูกต้อง

เหตุผลไม่ได้อยู่ที่เบียร์เพียงชนิดเดียว องค์การอนามัยโลกระบุว่า รายงานปี 2011 ประเมินการบริโภคแอลกอฮอล์ของรัสเซียไว้ที่ 15.8 ลิตรแอลกอฮอล์บริสุทธิ์ต่อคน และอยู่ในระดับสูงมากของภูมิภาคยุโรป รัฐบาลจึงเดินหน้านโยบายลดอันตรายจากแอลกอฮอล์หลายด้าน ทั้งการจำกัดการเข้าถึง การโฆษณา และการขายแก่ผู้เยาว์

สรุปคือ เกร็ดนี้มีแกนความจริงชัดเจน: รัสเซียออกกฎหมายปี 2011 เพื่อย้ายเบียร์ออกจากสถานะ “สินค้าอาหาร” มาเป็นเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ แต่ภาพว่าเบียร์เคยเสรีเหมือนน้ำอัดลมทุกสถานที่นั้นไม่ตรงทั้งหมด เพราะมีกฎหมายจำกัดการขายและการดื่มเบียร์อยู่ก่อนแล้วตั้งแต่ปี 2005