มารู้จัก “ดอกไม้จีน” ผักแห้งสีทองที่อยู่ในเมนูไทยมานาน

  ถ้าพูดถึง “ดอกไม้จีน” หลายคนอาจนึกถึงดอกไม้สีเหลืองสวย ๆ หรือพืชที่ปลูกไว้ประดับสวน แต่ความจริงแล้ว ดอกไม้จีนที่เราคุ้นเคยในเมนูอาหาร ไม่ได้มีไว้สำหรับชมความสวยงามเท่านั้น แต่ยังเป็นวัตถุดิบสำคัญในอาหารจีนและอาหารไทยเชื้อสายจีนมานาน

โดยเฉพาะเมื่อนำไปใส่ในต้มจืดหรือต้มกับหมูสับ เต้าหู้ และเห็ดต่าง ๆ ดอกไม้จีนจะมีเนื้อสัมผัสนุ่มแต่ยังมีความเหนียวเล็กน้อย ทำให้เมนูธรรมดามีกลิ่นหอมและรสสัมผัสที่เป็นเอกลักษณ์ ซึ่งหลายๆคนอาจได้เคยทานแต่ไม่รู้ว่าคือดอกไม้ชนิดนี้ คิดแค่ว่าอาจจะเป็นผีกอะไรสักอย่าง แต่ในวันนี้เราจะพามาทำความรู้จักกับ ดอกไม้จีน ชนิดนี้กัน

    ดอกไม้จีนคือดอกอะไร?
ดอกไม้จีนที่นำมารับประทานโดยทั่วไป คือ ดอกตูมของพืชในกลุ่ม Daylily หรือสกุล Hemerocallis ซึ่งเป็นไม้ดอกที่มีดอกสีเหลืองหรือสีส้ม และเมื่อถึงระยะที่เหมาะสม ดอกตูมจะถูกเก็บมาแปรรูปเป็นวัตถุดิบอาหาร แต่สิ่งที่เราเห็นตามตลาดส่วนใหญ่ไม่ใช่ดอกสด เพราะดอกไม้จีนมักผ่านกระบวนการทำให้แห้งเสียก่อน จึงมีลักษณะเป็นเส้นหรือกลีบดอกแห้ง สีออกเหลืองน้ำตาล นี่จึงเป็นเหตุผลที่หลายคนอาจไม่เคยเชื่อมโยงว่า “เส้นสีน้ำตาล” ที่อยู่ในต้มจืด แท้จริงแล้วเคยเป็นดอกไม้มาก่อน

   ก่อนนำมาปรุงอาหารต้องทำอย่างไร?
ดอกไม้จีนแห้งไม่ควรนำลงหม้อต้มทันที เพราะมีลักษณะแห้งและเหนียว จึงมักต้องนำไปแช่น้ำก่อน เพื่อให้ดอกคืนตัวและนิ่มลง จากนั้นจึงนำไปประกอบอาหาร เช่น ต้มจืด ต้มซุป ตุ๋น หรือผัดกับวัตถุดิบอื่น ๆ

 เมื่อนำไปปรุงสุก ดอกไม้จีนจะมีเนื้อสัมผัสนุ่มแต่ยังคงความหนึบเล็กน้อย จึงเป็นส่วนประกอบที่ช่วยเพิ่มทั้งสัมผัสและกลิ่นหอมให้กับอาหาร

   เมนูที่คนไทยคุ้นเคย
เมนูที่พบดอกไม้จีนได้บ่อยคือ ต้มจืดดอกไม้จีน โดยมักนำมาต้มกับหมูสับ เต้าหู้ เห็ดหอม และผักหรือวัตถุดิบอื่น ๆ ตามสูตรของแต่ละครอบครัว นอกจากนี้ยังสามารถนำไปทำอาหารจีนประเภทตุ๋น หรือผัดร่วมกับเนื้อสัตว์และผักชนิดอื่นได้อีก เพราะด้วยรสชาติที่ไม่จัดจนเกินไป ดอกไม้จีนจึงสามารถเข้ากับน้ำซุปและวัตถุดิบหลายชนิดได้ง่าย

   ทำไมต้องเรียกว่า “ดอกไม้จีน”
ชื่อที่คนไทยเรียกติดปากว่า “ดอกไม้จีน” สะท้อนถึงความผูกพันของวัตถุดิบชนิดนี้กับอาหารจีนและวัฒนธรรมการกินของชาวจีนที่แพร่เข้ามาในประเทศไทย เมื่อเวลาผ่านไป ดอกไม้จีนจึงไม่ได้เป็นเพียงวัตถุดิบในครัวจีนเท่านั้น แต่กลายเป็นส่วนหนึ่งของอาหารที่คนไทยจำนวนมากคุ้นเคย โดยเฉพาะเมนูต้มจืดที่พบได้ในร้านอาหารและครัวของหลายครอบครัว

  ฉะนั้น ถ้าหากเราเห็นดอกไม้จีนอยู่ในชาม เมนูต้มจืด จะทำให้เราเข้าใจมากขึ้นว่ามันไม่ใช่แค่ดอกไม้แห้งๆ หรืออะไรเส้นเล็กๆ เพราะวัตถุดิบเส้นเล็ก ๆ ที่ดูธรรมดานั้น แท้จริงแล้วเคยเป็น ดอกตูมของไม้ดอกสีสวยมาก่อน ก่อนที่จะถูกนำมาแปรรูปจนให้กลายเป็นวัตถุดิบที่อยู่คู่กับอาหารจีนและอาหารไทยมาจนถึงทุกวันนี้