เพดานเลือดในวัดเกียวโตมีที่มาอย่างไร

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

ในห้องโถงไม้เก่าแก่ของวัดโยเก็นอิน กรุงเกียวโต หากเงยหน้ามองเพดานทางเดินให้ดี จะเห็นคราบคล้ำแทรกอยู่ตามลายไม้ บางส่วนดูคล้ายรอยมือหรือรอยเท้า จนเกิดชื่อเรียกชวนขนลุกว่า “เพดานเลือด” หรือ ชิเท็นโจ

มันไม่ใช่ของตกแต่งแนวสยองขวัญ แต่เป็นความทรงจำของสงครามปลายยุคเซ็นโกคุที่วัดยังเล่าต่อกันมาหลายร้อยปี

คำตอบคือ เพดานนี้มีอยู่จริง

เหตุการณ์นี้เกิดก่อนศึกเซกิงาฮาระไม่นาน ปราสาทฟูชิมิอยู่ใต้การดูแลของ โทริอิ โมโตทาดะ ผู้ภักดีต่อโทกูงาวะ อิเอยาซุ กำลังฝ่ายตะวันตกเข้าล้อมปราสาทอย่างหนัก ขณะที่ฝ่ายป้องกันมีกำลังน้อยกว่าอย่างมาก การต้านทานยืดเวลาให้ฝ่ายอิเอยาซุเตรียมตัวก่อนศึกใหญ่ ซึ่งต่อมากลายเป็นจุดเปลี่ยนของการรวมอำนาจญี่ปุ่น

เรื่องเล่าที่แพร่หลายมักระบุจำนวนผู้ตาย 380 คน และบรรยายว่าเลือดซึมลงในพื้นไม้จนล้างไม่ออก แต่เอกสารที่วัดเผยแพร่ไม่ได้ยืนยันตัวเลขนี้ หรือระยะเวลาที่ศพถูกทิ้งไว้เป็นเดือน สิ่งที่ยืนยันได้จากวัดคือการสืบทอดความเชื่อว่าแผ่นไม้ดังกล่าวมาจากสถานที่ซึ่งมีการเสียชีวิตหมู่ในปราสาทฟูชิมิ

จากพื้นทางเดินสู่เพดาน

โยเก็นอินสร้างขึ้นครั้งแรกในปี ค.ศ. 1594 ก่อนจะเสียหายจากไฟไหม้ และได้รับการสร้างขึ้นใหม่ในปี ค.ศ. 1621 โดยใช้ชิ้นส่วนจากปราสาทฟูชิมิ สำนักงานการท่องเที่ยวเกียวโตระบุชัดว่าเพดานทางเดินของวัดมีชื่อเสียงจากการใช้ไม้ที่เปื้อนเลือดของผู้เสียชีวิตระหว่างปราสาทฟูชิมิแตก

การนำพื้นไม้ขึ้นไปไว้บนเพดานจึงมีความหมายต่างจากการเก็บวัตถุโบราณไว้ในตู้กระจก ผู้มาเยือนต้องแหงนมองขึ้นไป ราวกับให้ผู้คนระลึกถึงคนที่เคยอยู่ใต้แผ่นไม้นั้น ไม่ใช่เหยียบย่ำผ่านมันอีกครั้ง

วัดโยเก็นอินยังระบุด้วยว่ามีร่องรอยที่สืบต่อกันมาว่าเกี่ยวข้องกับการปลิดชีพของโทริอิ โมโตทาดะ แต่รอยคล้ำบนไม้เก่าไม่สามารถใช้ระบุตัวบุคคลได้ด้วยตาเปล่า และข้อมูลสาธารณะที่พบไม่ได้เสนอผลตรวจพิสูจน์สมัยใหม่ว่าเป็นเลือดของใคร

สิ่งที่ควรมองเห็นเหนือความน่ากลัว

เพดานเลือดจึงไม่ควรถูกเล่าเป็นหลักฐานลึกลับที่พิสูจน์ได้ทุกจุด หากมองตามหลักฐานที่มีอยู่ มันคือ อนุสรณ์ทางศาสนาและประวัติศาสตร์ ที่วัดรับรองว่าผูกกับซากปราสาทฟูชิมิและการตายของทหารฝ่ายโทคุงาวะในปี 1600 ส่วนรายละเอียดอย่างจำนวนผู้เสียชีวิต รอยแต่ละรอยเป็นของใคร หรือเลือดฝังอยู่ลึกเพียงใด ยังอยู่ในขอบเขตของคำบอกเล่า

ความสะเทือนใจของสถานที่นี้จึงไม่ได้อยู่ที่การพยายามพิสูจน์ว่ารอยทุกปื้นคือเลือดซามูไรหรือไม่ แต่อยู่ที่วิธีซึ่งผู้คนในเวลานั้นเลือกเปลี่ยนวัสดุจากสมรภูมิให้กลายเป็นพื้นที่แห่งการรำลึก ทุกครั้งที่มีคนเงยหน้าขึ้นมอง เพดานเก่าก็ยังทำหน้าที่พาเรื่องของสงครามกลับมาอยู่ในความทรงจำ