คาวาอีเจียนส่องสีน้ำเงินจากอะไร

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

กลางคืนบนปากปล่องภูเขาไฟคาวาอีเจียนในชวาตะวันออก อินโดนีเซีย พื้นหินดำรอบตัวแทบกลืนหายไปกับความมืด แต่ตามรอยแยกกลับมีแสงสีน้ำเงินสดไหลระยับลงเนิน ราวกับมีใครเทของเหลวเรืองแสงลงจากภูเขา ภาพนี้ทำให้หลายคนเรียกว่า “ลาวาสีน้ำเงิน” และกลายเป็นเหตุผลที่นักเดินทางจำนวนมากยอมออกเดินตอนดึกเพื่อมาดูด้วยตา

แต่สิ่งที่สว่างอยู่ตรงหน้าไม่ใช่แมกมาสีน้ำเงินเลย แมกมาของภูเขาไฟยังคงมีสีแดง ส้ม หรือเหลืองตามปกติ แสงสีฟ้าที่คาวาอีเจียนเกิดจากก๊าซที่มีกำมะถันปริมาณสูงพุ่งออกจากรอยแตกของพื้นดินด้วยแรงดันและอุณหภูมิสูง เมื่อก๊าซสัมผัสอากาศจึงติดไฟเป็นเปลวสีน้ำเงิน

รายงานของ WIRED ระบุว่า ก๊าซดังกล่าวมีอุณหภูมิได้ถึง 1,112 องศาฟาเรนไฮต์ หรือประมาณ 600 องศาเซลเซียส เปลวไฟอาจสูงหลายเมตร และส่วนหนึ่งของกำมะถันควบแน่นเป็นของเหลวแล้วไหลไปตามพื้นหิน ขณะยังลุกไหม้อยู่ จึงเกิดภาพคล้ายลาวานีออนที่เห็นในภาพถ่ายกลางคืน

ความต่างเล็ก ๆ ของคำเรียกเปลี่ยนความเข้าใจไปมาก ลาวาคือหินหลอมเหลวจากแมกมา ส่วนสิ่งที่เห็นเป็นสีฟ้าที่นี่คือ การเผาไหม้ของก๊าซกำมะถันและกำมะถันเหลว ไม่ใช่ภูเขาไฟที่มีหินหนืดสีฟ้าโดยธรรมชาติ แสงนี้ยังดูโดดเด่นที่สุดในเวลากลางคืน เพราะกลางวันสว่างเกินกว่าจะเห็นสีของเปลวไฟชัดเจน

ใต้ภาพอันน่าตื่นตา พื้นที่เดียวกันเป็นแหล่งเหมืองกำมะถันที่ยังมีคนทำงานจริง คนงานเดินลงสู่ปล่อง เก็บก้อนกำมะถันที่แข็งตัว แล้วแบกใส่ตะกร้าขึ้นมาตามทางชันผ่านควันจากปล่องก๊าซ การทำงานจึงไม่ได้เผชิญแค่น้ำหนักของของบรรทุก แต่ยังมีความร้อนและก๊าซซัลเฟอร์ไดออกไซด์ที่ระคายเคืองตา ผิวหนัง และระบบทางเดินหายใจ

National Geographic รายงานว่าคนงานบางรายแบกกำมะถันหนักราว 150–200 ปอนด์ หรือประมาณ 68–91 กิโลกรัม ต่อเที่ยว ขณะที่บทความของ University College London ระบุว่า ภาระอาจสูงถึง 90 กิโลกรัม และต้องเดินหลายกิโลเมตรในสภาพแวดล้อมที่มีไอพิษ ตัวเลขเหล่านี้อาจต่างกันตามเที่ยวและแหล่งรายงาน แต่ตรงกันว่าเป็นงานใช้แรงงานหนักและมีความเสี่ยงสูง

คาวาอีเจียนยังมีทะเลสาบปล่องภูเขาไฟสีเทอร์ควอยซ์ซึ่งมีความเป็นกรดสูงมาก จึงไม่ใช่สถานที่สำหรับเข้าใกล้ตามใจชอบ ความงามของมันเกิดจากระบบภูเขาไฟที่ยังปล่อยก๊าซร้อนและสารเคมีออกมาอยู่ตลอด ผู้ที่ไปเยือนควรปฏิบัติตามการปิดพื้นที่และคำแนะนำของเจ้าหน้าที่ รวมถึงเคารพคนงานที่กำลังทำมาหากินในพื้นที่เดียวกัน

ดังนั้น ภาพสีน้ำเงินที่โด่งดังของคาวาอีเจียนไม่ใช่เรื่องเหนือธรรมชาติ และไม่ใช่ลาวาสีใหม่ของโลก มันคือเคมีของกำมะถันที่กำลังเผาไหม้ในปล่องภูเขาไฟ—งดงามในภาพถ่าย แต่บอกด้วยว่าใต้แสงนั้นมีความร้อน ควันพิษ และชีวิตการทำงานที่หนักหน่วงอยู่เสมอ