คดีปล้นพิพิธภัณฑ์การ์ดเนอร์ที่ทิ้งกรอบว่างไว้เป็นพยาน

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

ในห้องจัดแสดงอันเงียบงันของพิพิธภัณฑ์ Isabella Stewart Gardner ที่บอสตัน มีกรอบทองเก่าแก่หลายใบแขวนอยู่บนผนังตามปกติ ต่างกันเพียงตรงกลางของมันไม่มีภาพวาดเหลืออยู่เลย กรอบเหล่านี้ไม่ได้รอผลงานชิ้นใหม่ แต่กำลังชี้ไปยังคืนหนึ่งที่ระบบรักษาความปลอดภัยของพิพิธภัณฑ์ถูกหลอกอย่างง่ายดายเกินเชื่อ

เช้ามืดวันที่ 18 มีนาคม ค.ศ. 1990 ชายสองคนแต่งกายคล้ายตำรวจมาถึงประตูพิพิธภัณฑ์ พวกเขาอ้างว่ากำลังตรวจเหตุร้าย ก่อนโน้มน้าวให้ยามเปิดประตู แล้วควบคุมตัวเจ้าหน้าที่รักษาความปลอดภัยทั้งสองคน มัดไว้ในห้องใต้ดิน

เวลา 81 นาทีที่หายไปจากพิพิธภัณฑ์

หลังจากนั้นชายทั้งคู่มีเวลาอยู่ภายในนาน 81 นาที ไม่ได้รีบร้อนหนีออกไปทันที แต่เลือกหยิบงานศิลปะทีละชิ้นจากหลายห้อง ก่อนออกไปพร้อมทรัพย์สิน 13 รายการ รวมถึง The Concert ของโยฮันเนส เฟอร์เมียร์ และผลงานของแรมบรันดต์หลายชิ้น

ความเสียหายไม่ได้อยู่แค่จำนวนภาพที่หายไป ภาพบางชิ้นถูกนำออกด้วยวิธีรุนแรง คนร้ายใช้มีดกรีดผ้าใบออกจากกรอบ ทิ้งรอยฉีกขาดและกรอบเดิมไว้บนผนัง ราวกับความงามหลายร้อยปีถูกตัดขาดออกไปต่อหน้าเจ้าของสถานที่

คดีใหญ่ที่ยังไม่มีคำตอบ

มูลค่าของทรัพย์สินที่ถูกขโมยถูกประเมินกันราว 500 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ทำให้คดีนี้มักถูกเรียกว่าเป็นหนึ่งในการโจรกรรมทรัพย์สินมูลค่าสูงที่สุดในประวัติศาสตร์สหรัฐฯ แต่ตัวเลขดังกล่าวเป็นเพียงมูลค่าประเมิน เพราะผลงานเหล่านี้แทบไม่มีตลาดซื้อขายจริง และคุณค่าทางประวัติศาสตร์ไม่อาจแทนด้วยเงินได้ทั้งหมด

ตลอดหลายทศวรรษ มีทั้งเบาะแส ข่าวลือ และผู้ต้องสงสัยจากหลายกลุ่มอาชญากรรม แต่ไม่มีใครถูกตั้งข้อหาจากการปล้นครั้งนี้ และยังไม่มีผลงานชิ้นใดกลับคืนสู่พิพิธภัณฑ์

จุดที่น่าขมขื่นคือกรอบว่างไม่ได้แขวนไว้เพราะพิพิธภัณฑ์ลืมซ่อมแซม พิพิธภัณฑ์เลือกเก็บกรอบเหล่านั้นไว้ในตำแหน่งเดิม เพื่อรอวันที่งานศิลปะกลับมา และเพื่อให้ผู้มาเยือนเห็นร่องรอยของสิ่งที่สูญหายอย่างตรงไปตรงมา

กรอบว่างจึงไม่ใช่เพียงสัญลักษณ์ของการปล้นที่ยังจับคนร้ายไม่ได้ มันยังทำให้คดีนี้ต่างจากเรื่องโจรกรรมทั่วไป เพราะทุกครั้งที่มีคนเดินผ่าน พื้นที่ว่างบนผนังจะย้ำว่า ของที่หายไปไม่เคยถูกแทนที่ด้วยสำเนาใหม่ และคำถามสำคัญยังคงเดิมว่า ภาพวาดเหล่านั้นอยู่ที่ไหนกันแน่