ทำไมยางรัดของที่เก็บไว้เฉยๆ ถึงกรอบและขาดเอง ทั้งที่ไม่ได้ดึงเลย?
ยางที่ไม่ได้ใช้งานก็อาจเสื่อมได้เอง และรอยแตกเล็กๆ ที่เห็น อาจเป็นเบาะแสของปฏิกิริยาเคมีที่เกิดเงียบๆ ในลิ้นชัก
เปิดลิ้นชักมาเจอยางรัดที่เคยเหนียวนุ่ม ตอนนี้แข็ง กรอบ หักเป็นท่อน ทั้งที่ไม่ได้ตากแดดหรือดึงอะไรเลย หลายคนคิดว่าเป็นเพราะยางแห้ง
แต่ปัจจัยหนึ่งที่อาจทำให้ยางกรอบเองได้ แม้เก็บเฉยๆ คือการเสื่อมจากออกซิเจนและโอโซนในอากาศที่เข้าทำปฏิกิริยากับพันธะคู่ในสายโซ่โพลีเมอร์
ยางทำจากอะไร ทำไมถึงมีจุดอ่อนต่ออากาศ
ยางธรรมชาติส่วนใหญ่คือ cis-1,4-polyisoprene ซึ่งมีพันธะคู่คาร์บอน-คาร์บอน (C=C) อยู่ในสายโซ่หลักจำนวนมาก จุดนี้เองที่ทำให้ยืดหยุ่น แต่ก็เป็นจุดที่ไวต่อการถูกโจมตี
เอกสารด้านยางอธิบายว่า ยางเหล่านี้ไวต่อการถูกโจมตีโดยโอโซนเนื่องจากมีพันธะคู่ในสายโซ่โพลีเมอร์หลัก ซึ่งมีแนวโน้มเสื่อมจากความร้อนและการออกซิเดชัน การเสื่อมโดยทั่วไปเกิดผ่านการแตกของสายโซ่และทำให้คุณสมบัติเชิงกลลดลง
สองกลไกหลักที่อาจทำให้กรอบ: โอโซนและออกซิเจน
1) โอโซน (O₃) โจมตีพันธะคู่โดยตรง โอโซนโจมตีพันธะคู่ไม่อิ่มตัวในสายโซ่โมเลกุลและสามารถสลายยางทางเคมีผ่านกลไกฟรีเรดิคัล ทั้งกลไกนี้ทำให้ความหนาแน่นของการเชื่อมขวางเพิ่มขึ้น และในที่สุดยางก็เปราะและแตกร้าว
2) ออกซิเจน (O₂) ออกซิเดชันแบบช้าแต่ต่อเนื่อง ออกซิเจนโจมตีพันธะคู่ การออกซิเดชันทำให้เกิดการแตกของสายโซ่และการเชื่อมขวาง ส่งผลให้สูญเสียความยืดหยุ่น เพียง 1-2% ของออกซิเจนที่รวมตัวก็เพียงพอที่จะทำให้ผลิตภัณฑ์ยางใช้ไม่ได้
ภาพนี้เป็น schematic เพื่ออธิบายแนวคิด chain scission และ crosslinking เท่านั้น สัดส่วนการแตกและการแข็งตัวจริงอาจแตกต่างกันตามชนิดยาง อุณหภูมิ และสารเติมแต่ง
เก็บอย่างไรให้อยู่ได้นานขึ้น — แบบไม่สรุปเกินหลักฐาน
มีผู้ใช้วิธีเก็บยางรัดในถุงซิปล็อกบีบอากาศออก ไว้ในที่เย็น มืด และแห้ง แล้วพบว่าอาจช่วยชะลอการกรอบได้ในบางสภาพห้อง ระยะเวลาที่อยู่ได้ขึ้นกับชนิดยาง สารเติมแต่ง อุณหภูมิ และแสง ไม่ควรสรุปว่าดีกว่าแน่นอน
ยางกรอบไม่ได้เกิดจากปัจจัยเดียว อาจได้รับผลจากชนิดยาง NR/SBR/EPDM / อุณหภูมิ / โอโซน+UV / สารต้านออกซิเดชัน / ความชื้นและน้ำมัน
เขียนโดย พีรพัฒน์ พีพี
เปิด 5 สิ่งของไม่ควรวางบนโต๊ะรับแขก โบราณเชื่อขัดโชคลาภ-เงินทองรั่วไหล
เปิดประวัติ 5 ตระกูลขุนนางผู้ทรงอิทธิพลของไทย จากราชสำนักโบราณสู่ชื่อสกุลที่ยังปรากฏถึงปัจจุบัน
น้องอันดามัน” เยี่ยมบุ๋ม ปนัดดา รอบ 2 เจอสื่อถามถึงแม่ เผยคำตอบสั้น ๆ ทำเอาหลายคนเข้าใจทันทีว่าทำไมไม่พูด!
กินดินแก้พิษ! ทำไมนกแก้วในป่าอเมซอนจึงพากันมากินดินเหนียว ทั้งที่มีผลไม้และเมล็ดพืชให้กินมากมาย?
เลขเด็ด "อาม่าให้ลาภ" งวดวันที่ 1 ธันวาคม 69..รีบซื้อหวย รวยก่อนใคร!
หวย 1 ธันวาคม 2569 เปิดสถิติย้อนหลัง 20 ปี! เจาะเลขรางวัลที่ 1-เลขท้าย 2 ตัว มีเลขไหนเคยออกซ้ำบ้าง?
ทำไมน้ำพุร้อนเยลโลว์สโตนถึงมีสีฟ้าสดใส? เบื้องหลังสีสันมหัศจรรย์ไม่ได้เกิดจากสารเคมีอย่างเดียว!
ประวัติการสักยันต์ จากความเชื่อโบราณสู่ศาสตร์แห่งความศักดิ์สิทธิ์ ใครเป็นผู้ริเริ่ม และมีต้นกำเนิดมาจากประเทศใด?
เปิด 5 ประเทศในโลกที่ใช้ “ระบบกษัตริย์” สืบทอดยาวนานที่สุดในประวัติศาสตร์ บางราชวงศ์มีรากเก่าแก่กว่าพันปี!
NASA เดินหน้าพัฒนายานสำรวจดวงจันทร์ เตรียมปูทางสร้างฐานมนุษย์บนดวงจันทร์ในอนาคต
หนังไทยเรื่องแรก ที่ทำรายได้ทะลุ 1 พันล้านบาทในต่างประเทศ
ทุกอาชีพล้วนมีคุณค่าในตัวอย่ามองว่าต้อยต่ำ
เปิด 5 สิ่งของไม่ควรวางบนโต๊ะรับแขก โบราณเชื่อขัดโชคลาภ-เงินทองรั่วไหล
กินดินแก้พิษ! ทำไมนกแก้วในป่าอเมซอนจึงพากันมากินดินเหนียว ทั้งที่มีผลไม้และเมล็ดพืชให้กินมากมาย?
ทำไมน้ำพุร้อนเยลโลว์สโตนถึงมีสีฟ้าสดใส? เบื้องหลังสีสันมหัศจรรย์ไม่ได้เกิดจากสารเคมีอย่างเดียว!
ทามาริลโล ผลไม้หน้าตาคล้ายมะเขือเทศที่เติบโตบนไม้พุ่ม พร้อมรสเปรี้ยวหวานอันเป็นเอกลักษณ์

