ชีวิตหนึ่งอ่านหนังสือได้กี่เล่มเมื่ออ่านสัปดาห์ละเล่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

บนชั้นหนังสือที่สูงจนสุดสายตา มีเรื่องราว ความรู้ และประสบการณ์ของผู้คนถูกเก็บไว้มากกว่าที่คนคนหนึ่งจะอ่านได้หมด ความรู้สึกนี้เกิดขึ้นได้ทันทีเมื่อเราเดินเข้าไปในห้องสมุดใหญ่ หรือมองกองหนังสือที่ซื้อไว้แล้ววางรออยู่ที่บ้าน

ถ้าอ่านหนังสือได้สัปดาห์ละ 1 เล่ม และทำต่อเนื่องตั้งแต่เกิดจนอายุ 80 ปี ตัวเลขสูงสุดตามการคำนวณง่าย ๆ คือ 4,160 เล่ม เพราะหนึ่งปีมีประมาณ 52 สัปดาห์ เมื่อนำ 52 ไปคูณกับ 80 ปี จะได้ 4,160 เล่ม จึงปัดเป็นคำพูดสั้น ๆ ได้ว่า ชีวิตหนึ่งอ่านได้ราว 4,000 เล่ม

ตัวเลขนี้เป็นเพดานจากสมมติฐาน ไม่ใช่ค่าเฉลี่ยของคนทั่วไป และยังใจดีกับชีวิตมาก เพราะการอ่านจริงมีช่วงเรียน ทำงาน เลี้ยงลูก ป่วย เดินทาง หรือหยุดอ่านไปหลายเดือน หนังสือบางเล่มใช้เวลาไม่กี่วัน บางเล่มกินเวลาเป็นเดือน

ตัวเลข 4,000 เล่มมาจากไหน

ลองเปลี่ยนความคิดเรื่องการอ่านทั้งชีวิตให้เป็นตารางสั้น ๆ

• อ่านสัปดาห์ละ 1 เล่ม เท่ากับ 52 เล่มต่อปี

• อ่านต่อเนื่อง 80 ปี เท่ากับ 4,160 เล่ม

• เริ่มอ่านจริงจังตอนอายุ 20 และอ่านถึงอายุ 80 จะเหลือประมาณ 3,120 เล่ม

• ถ้าเพิ่มเป็นสัปดาห์ละ 2 เล่มตลอด 80 ปี ตัวเลขจะเป็น 8,320 เล่ม

การอ่านเร็วขึ้นช่วยเพิ่มจำนวนได้ แต่เวลาในหนึ่งวันไม่ได้เพิ่มตาม ความเร็วที่สูงขึ้นอาจทำให้เราอ่านได้มาก แต่ไม่จำเป็นว่าจะจำได้มากหรือเข้าใจหนังสือดีขึ้น ตัวเลข 4,000 เล่มจึงควรใช้เป็นเครื่องเตือนเรื่องขนาดของเวลา ไม่ใช่เป้าหมายที่ต้องเร่งทำให้ครบ

จำนวนหนังสือบนโลกนับได้อย่างไร

การบอกว่าหนังสือบนโลกมีทั้งหมดกี่เล่มไม่ใช่เรื่องที่มีคำตอบเดียว Google Books เคยอธิบายวิธีนับไว้ในปี 2010 โดยแยกหนังสือแต่ละฉบับออกจากกัน เช่น ปกแข็งกับปกอ่อนของเนื้อหาเดียวกันอาจถูกนับเป็นคนละเล่ม ผลการประมวลผลครั้งนั้นอยู่ที่ 129,864,880 เล่ม

ตัวเลขดังกล่าวเป็นค่าประมาณของ Google Books ในเวลานั้น ไม่ใช่ยอดปัจจุบัน และไม่ได้หมายถึงหนังสือทุกชิ้นที่เคยเกิดขึ้นบนโลก Google ระบุด้วยว่า ISBN ไม่ได้ครอบคลุมหนังสือเก่า หนังสือที่ไม่ได้จัดจำหน่ายเชิงพาณิชย์ และหนังสือจากบางภูมิภาคอย่างเท่าเทียมกัน จึงต้องรวมข้อมูลจากห้องสมุด ฐานข้อมูลหนังสือ และผู้ให้บริการหลายแห่ง แล้วคัดรายการซ้ำออก

ถ้าใช้ฐาน 129,864,880 เล่มมาเทียบกับ 4,160 เล่มตลอดชีวิต สัดส่วนจะอยู่ที่ประมาณ 0.0032 เปอร์เซ็นต์ หรือราว 1 เล่มต่อหนังสือ 31,000 เล่ม ตัวเลขนี้ต่างจากค่าที่แชร์กันบางแห่งว่า 0.000003 เปอร์เซ็นต์มาก เพราะการคำนวณที่ถูกต้องต้องนำ 4,160 ไปหารด้วย 129,864,880 แล้วคูณ 100

ตัวเลขหนังสือใหม่ปีละ 2 ล้านปกควรอ่านแบบไหน

มีการแชร์ตัวเลขว่าหนังสือใหม่ทั่วโลกเพิ่มขึ้นกว่า 2 ล้านปกต่อปี ตัวเลขนี้ใช้สื่อให้เห็นว่าหนังสือเพิ่มเร็วกว่าความสามารถในการอ่านของคนหนึ่งคน แต่ไม่ควรนำไปเทียบตรง ๆ กับจำนวนหนังสือทั้งหมด เพราะแต่ละแหล่งอาจนับชื่อเรื่อง ฉบับพิมพ์ ISBN หนังสือดิจิทัล หนังสือทำเอง หรือเอกสารวิชาการไม่เหมือนกัน

ถ้ารับตัวเลข 2 ล้านปกไว้เป็นเพียงภาพเปรียบเทียบ หนังสือ 4,160 เล่มที่อ่านได้ตลอด 80 ปีคิดเป็นประมาณ 0.208 เปอร์เซ็นต์ของหนังสือใหม่ที่เพิ่มขึ้นในปีเดียว หรือประมาณ 1 ใน 480 ปก นั่นหมายความว่าแค่หนังสือที่เพิ่มเข้ามาในช่วงเวลาสั้น ๆ ก็มีจำนวนมากพอจะกลบความสามารถในการอ่านตลอดชีวิตของคนหนึ่งคนแล้ว

จุดที่ต้องรักษาไว้คือขอบเขตของตัวเลข ฐาน 129 ล้านเล่มมาจากการประมาณของ Google Books เมื่อปี 2010 ส่วนตัวเลข 2 ล้านปกเป็นการเปรียบเทียบที่ขึ้นกับวิธีนับ จึงไม่ควรนำสองค่ามารวมกันเป็นสถิติชุดเดียว

เมื่อเวลามีน้อย วิธีเลือกหนังสือก็สำคัญขึ้น

การมีหนังสือเต็มบ้านไม่ได้แปลว่าจะอ่านได้ครบทั้งหมด รายการที่รออ่านอาจยาวขึ้นทุกครั้งที่เดินเข้าร้านหนังสือ ขณะที่เวลาว่างของคนคนหนึ่งยังมีเท่าเดิม วิธีรับมือที่ใช้งานได้จริงอาจเริ่มจากการถามตัวเองว่า หนังสือเล่มนี้ตอบปัญหาอะไร ช่วยให้เข้าใจเรื่องใด หรือมีเหตุผลอะไรที่ควรอ่านตอนนี้

• เลือกหนังสือที่เกี่ยวข้องกับเป้าหมายช่วงปัจจุบัน ไม่ใช่เลือกเพราะรู้สึกผิดที่ยังไม่ได้อ่าน

• อ่านตัวอย่างหรือสารบัญก่อนซื้อ เพื่อดูว่าภาษาและระดับเนื้อหาเหมาะกับเราไหม

• ถ้าอ่านไปช่วงหนึ่งแล้วไม่ตอบโจทย์ ให้พักหรือเลิกอ่านได้ เวลาไม่จำเป็นต้องถูกใช้กับหนังสือทุกเล่มจนจบ

• จดประโยค แนวคิด หรือวิธีนำไปใช้สั้น ๆ เพื่อให้การอ่านหนึ่งเล่มมีผลต่อชีวิตมากกว่าจำนวนเล่มบนชั้น

ตัวเลขที่ตรงไปตรงมาคือ คนที่อ่านสัปดาห์ละเล่มและรักษาจังหวะได้ 80 ปีจะอ่านประมาณ 4,160 เล่ม ส่วนคนที่เริ่มตอนเป็นผู้ใหญ่จะได้น้อยกว่านั้นอีก หนังสือทั้งโลกยังมีมากกว่าขอบเขตนี้หลายหมื่นเท่า เวลาอ่านจึงไม่ได้บอกให้เราอ่านทุกอย่าง แต่ช่วยให้เห็นว่าทุกเล่มที่เลือกเปิดมีต้นทุนเป็นเวลาชีวิตของเราเอง