ปฏิบัติการลอบสังหารไฮดริชเกือบพังเพราะปืนสเตนขัดลำกล้อง

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

เวลา 10.30 น. วันที่ 27 พฤษภาคม 1942 รถ Mercedes-Benz 320 เปิดประทุนสีเขียวของ Reinhard Heydrich กำลังเลี้ยวผ่านทางโค้งแคบในกรุงปราก จุดนั้นถูกเลือกเพราะรถต้องชะลอความเร็ว และชายสองคนจากกองกำลังต่อต้านเชโกสโลวาเกียกำลังรออยู่ริมถนน

Jozef Gabk ก้าวออกมาขวางหน้ารถพร้อมปืนกลมือ Sten ส่วน Jan Kubi ยืนอยู่ใกล้กันพร้อมกระเป๋าเอกสารที่ซ่อนระเบิดต่อต้านรถถังดัดแปลงไว้ แผนควรจบลงด้วยการยิงระยะใกล้ แต่เหตุการณ์กลับสะดุดในเสี้ยววินาทีแรก

ชายที่ถูกเลือกเป็นเป้าหมาย

Heydrich เป็นหัวหน้าสำนักงานความมั่นคงไรช์ หรือ RSHA และดำรงตำแหน่งผู้สำเร็จราชการแทนไรช์ในโบฮีเมียและโมราเวีย เขาเกี่ยวข้องกับการวางระบบปราบปรามของนาซี รวมถึงการประสานนโยบาย “Final Solution” ที่นำไปสู่การสังหารชาวยิวในยุโรปจำนวนมหาศาล

รัฐบาลเชโกสโลวาเกียพลัดถิ่นในลอนดอนจึงร่วมมือกับหน่วย Special Operations Executive หรือ SOE ของอังกฤษ วางแผนกำจัดเขาในชื่อ Operation Anthropoid ภารกิจนี้ต้องการทำลายศูนย์กลางอำนาจของนาซีในดินแดนเช็ก และแสดงให้เห็นว่าผู้นำระดับสูงของเยอรมนีก็ถูกโจมตีได้

แผนเดิมเปลี่ยนหลายครั้ง

Gabk ซึ่งเป็นชาวสโลวัก และ Kubi ชาวเช็ก ได้รับการฝึกโดย SOE ก่อนถูกส่งเข้าพื้นที่ในคืนวันที่ 28 ธันวาคม 1941 พวกเขาเคยคิดจะลอบโจมตี Heydrich บนรถไฟ จากนั้นเปลี่ยนเป็นการหยุดรถบนเส้นทางชนบท แผนทั้งสองไม่เหมาะกับสภาพพื้นที่และการคุ้มกัน จึงย้ายจุดปฏิบัติการเข้ามาในกรุงปราก

ทางโค้งใกล้โรงพยาบาล Bulovka ในย่าน Libe ทำให้รถต้องลดความเร็วลง ผู้สังเกตการณ์ถูกวางไว้ล่วงหน้า และทีมโจมตีเตรียมอาวุธให้พร้อมกับเส้นทางหลบหนีด้วยจักรยาน ภารกิจถูกวางไว้บนความแม่นยำของเวลาเพียงไม่กี่วินาที

ปืนที่เงียบลงในจังหวะชี้ขาด

เมื่อรถเปิดประทุนของ Heydrich มาถึง Gabk ทิ้งเสื้อคลุม ยกปืน Sten ขึ้นยิงจากระยะใกล้มาก แต่กระสุนไม่ออก ปืนเกิดขัดลำกล้องจนใช้งานไม่ได้ เหตุการณ์นี้ทำให้แผนหลักของ Operation Anthropoid ล้มลงทันที

Heydrich สั่งให้คนขับหยุดรถแทนที่จะเร่งหนี แล้วลุกขึ้นพร้อมปืนพก Luger เพื่อยิงตอบโต้ การหยุดรถครั้งนั้นเปิดเวลาให้ Kubi แก้สถานการณ์ เขาหยิบระเบิดต่อต้านรถถังดัดแปลงจากกระเป๋าแล้วขว้างไปยังรถ

ระเบิดพลาดตำแหน่ง แต่ไม่พลาดเป้าหมาย

ระเบิดไม่ได้ตกเข้าไปในห้องโดยสารตามที่ตั้งใจ มันระเบิดใกล้ล้อและกันชนด้านขวาท้ายรถ แรงระเบิดฉีกชิ้นส่วนตัวถังและเบาะโดยสาร เศษโลหะกับเส้นใยจากวัสดุยัดเบาะพุ่งเข้าไปในร่างกายของ Heydrich ส่วน Kubi เองก็ได้รับบาดเจ็บจากแรงระเบิด

หลังแรงระเบิด Gabk และ Kubi ยิงปืนพกซ้ำ แต่พลาดเป้า ทั้งคู่จึงเชื่อว่าภารกิจล้มเหลว Heydrich ยังเดินออกจากรถและพยายามไล่ตาม Gabk ได้ระยะหนึ่ง ก่อนจะทรุดลงจากอาการบาดเจ็บ

รายละเอียดนี้ทำให้เรื่องราวต่างจากภาพจำที่ว่า “ระเบิดโดนตัวแล้วเสียชีวิตทันที” เพราะระเบิดไม่ได้คร่าชีวิตเขาในจุดเกิดเหตุ แผลจากแรงระเบิดต่างหากที่เปิดทางไปสู่ภาวะแทรกซ้อนในวันต่อมา

แผลที่ดูเหมือนมีทางรอด

Heydrich ถูกนำตัวส่งโรงพยาบาล Bulovka แพทย์พบความเสียหายบริเวณกระบังลม ม้าม ปอด และซี่โครง แพทย์ผ่าตัดเอาม้ามออก และนำเศษวัสดุบางส่วนออกจากร่างกาย ช่วงแรกอาการของเขาดูเหมือนจะดีขึ้น

หลังผ่านไปประมาณหนึ่งสัปดาห์ เขาทรุดลงอย่างกะทันหัน หมดสติและเสียชีวิตในช่วงเช้ามืดวันที่ 4 มิถุนายน 1942 แหล่งข้อมูลของ United States Holocaust Memorial Museum อธิบายว่าเศษระเบิดนำไปสู่การติดเชื้อ ส่วนบันทึกอีกชุดระบุสาเหตุการเสียชีวิตอย่างเป็นทางการว่า septicemia หรือภาวะติดเชื้อในกระแสเลือด

ชัยชนะที่ตามด้วยการตอบโต้

การเสียชีวิตของ Heydrich ทำให้เยอรมนีเปิดฉากการตอบโต้รุนแรงต่อประชาชนเช็ก หมู่บ้าน Lidice และ Leky ถูกทำลาย ผู้คนจำนวนมากถูกสังหาร จับกุม หรือส่งไปค่ายกักกัน ทีมปฏิบัติการยังถูกตามล่าจนพบที่โบสถ์นักบุญซีริลและเมโธเดียสในกรุงปราก และเสียชีวิตจากการต่อสู้ในวันที่ 18 มิถุนายน

ข้อเท็จจริงที่แยกได้มีสามช่วงชัดเจน ปืน Sten ขัดลำกล้องจนภารกิจเกือบพัง ระเบิดดัดแปลงช่วยให้การโจมตียังเดินหน้าต่อ แม้จะตกผิดตำแหน่ง และ Heydrich เสียชีวิตภายหลังจากบาดแผลกับภาวะติดเชื้อ ไม่ใช่จากแรงระเบิดเพียงอย่างเดียว

ดังนั้น เรื่องที่ว่า Operation Anthropoid เกือบล้มเหลวเพราะปืนกลยิงไม่ออกมีหลักฐานรองรับ ส่วนรายละเอียดเรื่องเศษขนม้าหรือวัสดุจากเบาะที่ทำให้ติดเชื้อควรเล่าอย่างระมัดระวัง เพราะหลักฐานยืนยันเศษระเบิดและวัสดุเบาะในร่างกาย รวมถึงสาเหตุการเสียชีวิตจากภาวะติดเชื้อ แต่ไม่ควรลดกระบวนการทางการแพทย์ทั้งหมดให้เหลือสาเหตุเดียว