Fanta ถือกำเนิดอย่างไรเมื่อ Coca-Cola ในเยอรมนีขาดหัวเชื้อช่วงสงคราม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

ขวด Fanta สีส้มที่เห็นตามร้านสะดวกซื้อทุกวันนี้ มีจุดเริ่มต้นจากโรงงานในเยอรมนีช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง แต่สูตรแรกไม่ได้มีส้มสดเป็นพระเอก และไม่ได้ถูกสร้างขึ้นเพื่อทำตลาดเครื่องดื่มรสผลไม้แบบที่คนคุ้นเคย

Fanta เริ่มต้นในฐานะเครื่องดื่มทดแทน เมื่อ Coca-Cola Deutschland ไม่สามารถรับหัวเชื้อไซรัปจากสหรัฐฯ ได้ตามเดิม เหตุการณ์นี้เกิดขึ้นราวปี 1940–1941 หลังสงครามทำให้เส้นทางการค้าและการขนส่งระหว่างเยอรมนีกับสหรัฐฯ ถูกตัดขาด

เมื่อโรงงานมีขวด แต่ไม่มีหัวเชื้อ

ก่อนสงคราม Coca-Cola ในเยอรมนีผลิตโดยใช้วัตถุดิบหลักบางส่วนจากเครือบริษัทในสหรัฐฯ โรงงานท้องถิ่นยังมีน้ำ น้ำตาล และระบบบรรจุขวดของตัวเอง แต่หัวเชื้อรสชาติเป็นส่วนที่ขาดไม่ได้ เมื่อสหรัฐฯ ใช้มาตรการห้ามค้ากับฝ่ายอักษะ และอังกฤษปิดล้อมเส้นทางเดินเรือ การนำเข้าส่วนประกอบของ Coca-Cola จึงหยุดลง

แม็กซ์ คีธ ผู้บริหาร Coca-Cola Deutschland เลือกเดินหน้าผลิตเครื่องดื่มชนิดใหม่แทนการปิดโรงงาน ทีมงานต้องใช้วัตถุดิบที่หาได้ในเยอรมนี เพราะการรอสินค้าจากต่างประเทศไม่มีทางเป็นไปได้ในเวลานั้น

สูตรที่มาจากของเหลือในอุตสาหกรรมอาหาร

ส่วนประกอบที่แหล่งข้อมูลหลายแห่งระบุตรงกัน ได้แก่ กากแอปเปิลจากการคั้นไซเดอร์ เวย์ซึ่งเป็นของเหลวที่เหลือจากการทำชีส และน้ำตาลจากหัวบีต สูตรมีการปรับตามวัตถุดิบที่หาได้ในแต่ละช่วง จึงไม่ได้มีรสชาติหรือสีเหมือน Fanta รสส้มในปัจจุบัน

เครื่องดื่มรุ่นแรกมีสีอ่อนและรสชาติผสมจนแยกชนิดผลไม้ได้ยาก คีธเคยอธิบายว่าวัตถุดิบเหล่านี้เป็น “ของเหลือจากของเหลือ” สะท้อนสภาพเศรษฐกิจที่วัตถุดิบทุกอย่างถูกนำกลับมาใช้ใหม่ คำเล่าบางชุดพูดถึงกากน้ำตาลด้วย แต่หลักฐานที่ตรวจสอบได้ระบุชัดกว่าถึงเวย์ กากแอปเปิล และน้ำตาลจากหัวบีต

ชื่อ Fanta มาจากจินตนาการ

ชื่อ Fanta เกิดจากการระดมความคิดของทีมขาย เมื่อคีธขอให้ทุกคนใช้จินตนาการ คำว่า Fantasie ในภาษาเยอรมันจึงถูกนำมาเชื่อมโยงกับชื่อสั้น ๆ ที่ออกเสียงง่ายอย่าง Fanta

เมื่อ Coca-Cola หมดลงในเยอรมนีราวปี 1942 Fanta กลายเป็นเครื่องดื่มหลักของโรงงานและผู้บริโภคในประเทศ ภายในปี 1943 มียอดขายประมาณ 3 ล้านลัง ช่วงที่น้ำตาลถูกปันส่วน ผู้คนบางส่วนยังนำ Fanta ไปใช้เพิ่มความหวานให้ซุปและสตูว์ด้วย

การผลิตเกิดขึ้นภายใต้รัฐบาลนาซี โรงงานต้องติดต่อกับระบบราชการเพื่อดำเนินธุรกิจต่อ คีธไม่ได้เป็นสมาชิกพรรคนาซีตามข้อมูลที่เผยแพร่ แต่การรักษากิจการให้เดินหน้าทำให้เขาต้องทำงานกับหน่วยงานของรัฐในเวลานั้น ประวัติส่วนนี้จึงมีทั้งมุมธุรกิจและความคลุมเครือทางศีลธรรมอยู่พร้อมกัน

Fanta สีส้มที่คุ้นตาเกิดขึ้นภายหลัง

Fanta รุ่นสงครามถูกยุติการผลิตในเยอรมนีหลังสงคราม และแบรนด์เดิมหยุดลงในปี 1949 ส่วนเครื่องดื่มสีส้มที่คนทั่วโลกรู้จักเริ่มพัฒนาขึ้นใหม่ที่เมืองเนเปิลส์ ประเทศอิตาลี ในปี 1955 โดยใช้ส้มและส่วนประกอบสำหรับเครื่องดื่มรสส้ม

ดังนั้น Fanta จึงไม่ได้เริ่มจากบริษัทอิสระที่ Coca-Cola ซื้อกลับหลังสงคราม แต่เป็นผลิตภัณฑ์ของ Coca-Cola Deutschland ตั้งแต่ต้น เมื่อสงครามจบ บริษัทแม่กลับมาควบคุมกิจการและสิทธิ์ที่เกี่ยวข้อง ส่วนสูตรสีส้มในปัจจุบันเป็นการเริ่มต้นใหม่ภายใต้ชื่อเดิม

รายงานของ Business Insider และ Sky HISTORY ให้ภาพตรงกันว่า Fanta เกิดจากปัญหาห่วงโซ่อุปทานในสงคราม ไม่ได้เริ่มจากความตั้งใจสร้างน้ำอัดลมรสส้ม สูตรแรกจึงเป็นเครื่องดื่มแก้ขัดที่ใช้ของเหลือในประเทศ ก่อนถูกพัฒนาใหม่จนกลายเป็นแบรนด์ระดับโลก