ตรวจ DNA คนกรุงแบบใหม่? บัตรไม่ขึ้น “110” ถือว่าเป็นกรุงเทพเก๊จริงไหม

ภาพประกอบเชิงเสียดสี ไม่ใช่บัตรประชาชนจริง และรายละเอียดบนภาพไม่ใช้เป็นหลักฐานทางทะเบียน

ยุคนี้จะเรียกตัวเองว่า “คนกรุงแท้” ดูเหมือนแค่เกิดโตหรือใช้ชีวิตอยู่ในกรุงเทพฯ อาจยังไม่พอ

เพราะมีมุกหนึ่งที่เอาไว้แซวกันได้แรงพอสมควรว่า

“เอาบัตรประชาชนมา ถ้าเลขไม่ขึ้น 110 ตัดสิทธิ์ก่อนเลย กรุงเทพเก๊!”

ฟังดูเหมือนการตรวจ DNA ฉบับราชการ

ไม่ต้องเจาะเลือด
ไม่ต้องป้ายกระพุ้งแก้ม
ขอดูเลขสามตัวแรกก็รู้สายพันธุ์คนกรุงทันที

แต่เดี๋ยวก่อน...

110 มันบอกอะไรได้จริงแค่ไหน?

“110” ไม่ใช่รหัสลับคำว่า คนกรุงแท้

เลขประจำตัวประชาชนของไทยมี 13 หลัก และแต่ละช่วงของเลขมีหน้าที่ต่างกัน

ข้อมูลจากสำนักบริหารการทะเบียน กรมการปกครอง อธิบายโครงสร้างเลข 13 หลักไว้ว่า

หลักที่ 1 = ประเภทบุคคล

หลักที่ 2–5 = รหัสสำนักทะเบียนที่ออกเลขประจำตัวประชาชน

หลักที่ 6–12 = เลขลำดับของบุคคลตามระบบทะเบียน

หลักที่ 13 = เลขตรวจสอบความถูกต้องของเลขชุดนั้น

และในส่วนของรหัสสำนักทะเบียน หลักที่ 2–3 ใช้ระบุจังหวัด ส่วนหลักที่ 4–5 ใช้ระบุอำเภอ เขต หรือเทศบาลตามระบบทะเบียน

สำหรับกรุงเทพมหานคร รหัสจังหวัดคือ

10

ดังนั้น ถ้าเลขบัตรเริ่มประมาณว่า

1-10xx-xxxxx-xx-x

เมื่อมองเลขสามตัวแรกติดกัน เราก็จะเห็นเป็น

110...

แต่เลข 1 กับเลข 10 ตรงนี้ไม่ได้เป็นรหัสก้อนเดียวกัน

มันมาจากคนละส่วนของเลขประจำตัวประชาชน

แล้วเลข “1” ตัวแรกหมายถึงอะไร?

ตามคำอธิบายของกรมการปกครอง บุคคลประเภทที่ 1 โดยหลักคือคนที่เกิดและมีสัญชาติไทย และได้รับการแจ้งเกิดภายในกำหนดตามระบบทะเบียน

ดังนั้น เมื่อเราเห็นเลขขึ้นต้นแบบ

1-10...

สิ่งที่อ่านได้จากระบบทะเบียนคือ

เลข 1 บอกประเภทบุคคล

และ

เลข 10 บอกว่ารหัสจังหวัดของสำนักทะเบียนส่วนนี้คือกรุงเทพมหานคร

แต่มันยังไม่ได้แปลว่า

“เจ้าของบัตรเป็นคนกรุงเทพฯ พันธุ์แท้ 100%”

หรือบรรพบุรุษต้องอยู่กรุงเทพฯ มาหลายชั่วอายุคนแต่อย่างใด

ลองแยกเลขออก แล้วมุก 110 จะเห็นภาพทันที

ถ้าเราเอาเลขตัวอย่างมาแยกเป็นส่วน ๆ ความหมายจะชัดขึ้นมาก

ภาพประกอบเพื่อช่วยอธิบายโครงสร้างตัวเลขเท่านั้น ไม่ใช่ตัวอย่างบัตรประชาชนจริง

พูดแบบสั้นที่สุดคือ

1 | 10 | xx | .......

ตัว 1 มีหน้าที่ของมัน

ตัว 10 ก็มีหน้าที่ของมัน

พอเอามาวางติดกันจึงกลายเป็น “110” ที่ดูเหมือนรหัสลับของชาวกรุง

แต่ระบบจริงไม่ได้สร้างรหัสว่า

110 = Bangkok Native

แบบนั้น

แค่ไม่ขึ้น 110 ก็ฟันธงว่า “กรุงเทพเก๊” ไม่ได้

จุดที่ทำให้กฎเล่น ๆ แบบ “ไม่ 110 = เก๊” ใช้เป็นข้อเท็จจริงไม่ได้ คือเลขหลักแรกของประชาชนไม่ได้มีเพียงเลข 1

ระบบทะเบียนมีประเภทบุคคลหลายประเภท ขึ้นอยู่กับประวัติการเกิด การแจ้งเกิด การมีชื่อในทะเบียนเดิม การเพิ่มชื่อ และกรณีทางทะเบียนอื่น ๆ

กรมการปกครองเองยังมีแนวทางที่แสดงว่า เมื่อพิจารณาสถานะบุคคลจริง บางกรณีจำเป็นต้องดูหลักฐานอื่นร่วมด้วย ไม่สามารถอ่านทุกอย่างจากเลขหลักแรกเพียงตัวเดียวได้

ดังนั้น คนที่มีความเกี่ยวพันกับกรุงเทพฯ อย่างแท้จริงในชีวิต อาจไม่ได้มีเลขขึ้นต้น 110 เสมอไป

แค่กฎข้อแรกของ “เครื่องตรวจ DNA คนกรุง” ก็เริ่มรวนแล้ว

จริง ๆ แล้วเลขนี้บอกเรื่อง “ทะเบียน” มากกว่าเรื่อง “ตัวตน”

กรมการปกครองระบุว่า หลักที่ 2–5 คือรหัสของสำนักทะเบียนที่บุคคลมีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้านในขณะที่ได้รับเลข และสำหรับเด็กเกิดใหม่ ส่วนนี้สัมพันธ์กับถิ่นที่เกิด

จุดนี้สำคัญมาก

เพราะมันหมายความว่า เลขบนบัตรสามารถบอกข้อมูลบางอย่างเกี่ยวกับ ระบบทะเบียน ได้จริง

แต่ระบบทะเบียนไม่ได้ถูกสร้างมาเพื่อวัดว่าใคร

โตที่ไหน

ใช้ชีวิตในกรุงเทพฯ มากี่ปี

รู้จักซอยลัดมากแค่ไหน

เคยนั่งรถเมล์สายอะไรตั้งแต่เด็ก

หรือมีความเป็น “คนกรุง” มากกว่าคนข้าง ๆ กี่เปอร์เซ็นต์

ทะเบียนราษฎรไม่ใช่เครื่องตรวจเชื้อสายหรือเครื่องวัดความเป็น Bangkok Native

ถ้าจะตรวจ DNA คนกรุงจริง ๆ อาจต้องเปลี่ยนข้อสอบ

ถ้าจะเล่นมุกนี้ให้สุด บางทีไม่ต้องขอดูบัตรประชาชนก็ได้

ลองถามว่า...

เคยเจอฝนตกหนักฝั่งหนึ่งของถนน แต่อีกฝั่งยังแดดออกไหม?

เคยมีคนนัดว่า “ใกล้ ๆ เดี๋ยวถึง” แล้วผ่านไปอีก 45 นาทีหรือเปล่า?

เข้าใจหรือยังว่าระยะทาง 5 กิโลเมตรในกรุงเทพฯ บางวันอาจใช้เวลานานกว่า 20 กิโลเมตร?

เคยได้ยินประโยคว่า

“เลยช่วงรถติดไปก่อน เดี๋ยวก็โล่ง”

แล้วเผลอเชื่อจริง ๆ หรือไม่?

ถ้าตอบ “เคย” หลายข้อ...

อันนี้อาจสอบผ่านวิชา ประสบการณ์คนกรุง มากกว่าเลขสามตัวแรกเสียอีก

สรุปแล้ว 110 ใช้แซวได้ แต่ใช้ตัดสินคนไม่ได้

เลขขึ้นต้นแบบ 1-10... มีข้อมูลทางทะเบียนอยู่จริง

1 = ประเภทบุคคลประเภทหนึ่ง

10 = รหัสจังหวัดกรุงเทพมหานคร

ส่วนเลขถัดไปจะลงรายละเอียดของสำนักทะเบียนต่อไป

แต่จากข้อมูลนี้จะกระโดดไปสรุปว่า

“ขึ้น 110 = คนกรุงแท้”

หรือ

“ไม่ขึ้น 110 = กรุงเทพเก๊”

ไม่ได้

เพราะเลขประจำตัวประชาชนทำหน้าที่ในระบบทะเบียนราษฎร ไม่ได้ทำหน้าที่รับรองรากเหง้า วัฒนธรรม หรือประสบการณ์ชีวิตของเจ้าของเลข

ดังนั้น “ตรวจ DNA คนกรุงด้วย 110” เอาไว้ใช้เป็นมุกได้

แต่ถ้ามีใครหยิบบัตรขึ้นมาแล้วประกาศว่า

“ของฉัน 110 เพราะฉะนั้นฉัน Native กว่า”

ก็อาจต้องบอกเบา ๆ ว่า...

พี่ครับ นั่นเลขทะเบียน ไม่ใช่ผลตรวจพันธุกรรมครับ