เตือนคนเลี้ยงหมาแมว! เห็บตัวเล็ก ๆ อาจพาโรค SFTS มาสู่คน

เตือนคนเลี้ยงหมาแมว! เห็บตัวเล็ก ๆ อาจพาโรค SFTS มาสู่คน รู้ไว้ก่อนสาย

ช่วงนี้มีอีกหนึ่งเรื่องสุขภาพที่คนเลี้ยงสุนัขและแมว รวมถึงคนที่ต้องทำงานในพื้นที่สวน ไร่ นา หรือบริเวณที่มีสัตว์ ควรให้ความสนใจ เพราะ “เห็บ” ที่หลายคนมองว่าเป็นเพียงปรสิตตัวเล็ก ๆ ที่เกาะอยู่ตามตัวสัตว์ อาจเป็นพาหะนำเชื้อโรคมาสู่คนได้

โรคที่กำลังถูกพูดถึงคือ SFTS (Severe Fever with Thrombocytopenia Syndrome) หรือโรคไข้รุนแรงร่วมกับภาวะเกล็ดเลือดต่ำ ซึ่งเป็นโรคติดเชื้อไวรัสที่มีเห็บเป็นพาหะ และในผู้ป่วยบางรายอาจมีอาการรุนแรงจนเป็นอันตรายถึงชีวิตได้

เห็บจากหมาแมวเกี่ยวข้องกับคนอย่างไร?

ข้อมูลจากกรมควบคุมโรคระบุว่า เชื้อ SFTS สามารถเกี่ยวข้องกับวงจรของเห็บและสัตว์หลายชนิด ไม่ได้จำกัดอยู่เฉพาะสุนัขหรือแมวเท่านั้น แต่ยังมีสัตว์อื่น ๆ ที่เป็นแหล่งรังโรคได้ เช่น แพะ แกะ วัว ควาย หมู ไก่ หนู และสัตว์ป่าบางชนิด

คนสามารถติดเชื้อได้หลัก ๆ จากการถูกเห็บที่มีเชื้อกัด นอกจากนี้ยังมีรายงานการติดเชื้อจากการสัมผัสเลือดหรือสารคัดหลั่งของสัตว์ที่ติดเชื้อ และการสัมผัสสารคัดหลั่งจากผู้ติดเชื้อ แต่ช่องทางเหล่านี้พบได้น้อยกว่า

เพราะฉะนั้นคนที่เลี้ยงหมาแมว หากเห็นเห็บเกาะอยู่ตามตัวสัตว์เลี้ยง ไม่ควรใช้มือเปล่าจับ บี้ หรือดึงเล่น เพราะนอกจากจะสร้างความเสี่ยงให้ตัวเองแล้ว ยังอาจทำให้เห็บหรือสารคัดหลั่งสัมผัสผิวหนังได้

อาการที่ควรสังเกต

สิ่งที่ทำให้โรคนี้น่าระวังคืออาการในช่วงแรกอาจดูคล้ายกับโรคติดเชื้อทั่วไป

หลังจากมีประวัติถูกเห็บกัดหรือสัมผัสสัตว์ที่มีเห็บ ผู้ป่วยอาจมีอาการ เช่น

• ไข้สูง
• อ่อนเพลีย
• ปวดศีรษะ
• ปวดกล้ามเนื้อ
• คลื่นไส้ อาเจียน
• ท้องเสีย
• ภาวะเกล็ดเลือดต่ำ
• ในรายที่มีอาการรุนแรงอาจมีเลือดออกหรือความผิดปกติของอวัยวะต่าง ๆ

กรมควบคุมโรคแนะนำว่า หากมีไข้สูงโดยไม่ทราบสาเหตุ โดยเฉพาะภายในประมาณ 2 สัปดาห์หลังถูกเห็บกัดหรือสัมผัสสัตว์ที่มีเห็บ และมีอาการผิดปกติร่วมด้วย ควรรีบไปพบแพทย์ พร้อมแจ้งประวัติการถูกเห็บกัดหรือการสัมผัสสัตว์ให้แพทย์ทราบ

คนเลี้ยงหมาแมวควรป้องกันตัวเองอย่างไร?

วิธีป้องกันที่ทำได้ง่าย ๆ คือหมั่นตรวจตัวสัตว์เลี้ยงเป็นประจำ โดยเฉพาะสุนัขและแมวที่ออกไปนอกบ้าน รวมถึงทำความสะอาดบริเวณที่สัตว์อาศัยอยู่

หากพบเห็บ ควรใช้วิธีและผลิตภัณฑ์กำจัดเห็บที่เหมาะสมกับสัตว์เลี้ยง และหากจำเป็นต้องจับสัตว์ที่มีเห็บ ควรสวมถุงมือ ไม่ใช้มือเปล่าบี้หรือดึงเห็บ

สำหรับคนที่ทำงานในพื้นที่เกษตรหรือบริเวณที่มีหญ้าและสัตว์จำนวนมาก ควรสวมเสื้อผ้าที่ปกปิดร่างกาย และหลังกลับจากพื้นที่เสี่ยงควรอาบน้ำและตรวจตามร่างกายว่ามีเห็บเกาะอยู่หรือไม่ โดยเฉพาะบริเวณรักแร้ รอบใบหู หลังเข่า หนังศีรษะและเส้นผม รอบเอว และบริเวณซอกต่าง ๆ ของร่างกาย

แล้วสถานการณ์ในไทยตอนนี้เป็นอย่างไร?

ข้อมูลที่กรมควบคุมโรคเผยแพร่เมื่อวันที่ 16 กันยายน 2569 ระบุว่า ตั้งแต่ปี 2562-2569 พบผู้ป่วย SFTS สะสม 10 ราย และเสียชีวิต 5 ราย ส่วนข้อมูลเฉพาะปี 2569 ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม-16 กันยายน พบผู้ป่วย 3 ราย และเสียชีวิต 2 ราย

อย่างไรก็ตาม มีข่าวและข้อมูลจากแหล่งอื่นที่ใช้ช่วงเวลาและฐานข้อมูลแตกต่างกัน เช่น ข้อมูลการเฝ้าระวังช่วงปี 2568-2569 ที่มีการรายงานผู้ป่วย 6 ราย เสียชีวิต 5 ราย ดังนั้นการนำตัวเลขจากแต่ละแหล่งมาเปรียบเทียบกันโดยไม่ดูช่วงเวลาจึงอาจทำให้เข้าใจผิดได้

สิ่งสำคัญที่สุดสำหรับประชาชนจึงไม่ใช่การตื่นตระหนกกับตัวเลข แต่คือ รู้จักโรค รู้วิธีป้องกัน และรู้ว่าเมื่อใดควรไปพบแพทย์

เห็บอาจเป็นเพียงตัวเล็ก ๆ ที่เราแทบไม่ทันสังเกต แต่ถ้าเราเลี้ยงสัตว์หรืออยู่ในพื้นที่ที่มีเห็บ การป้องกันตั้งแต่ต้นย่อมดีกว่ารอให้เกิดปัญหาแล้วค่อยแก้

ใครที่บ้านเลี้ยงหมาหรือแมว ลองกลับไปตรวจดูตามตัวสัตว์เลี้ยงกันสักหน่อยนะครับ เพราะบางครั้งเห็บอาจซ่อนอยู่โดยที่เราไม่รู้ตัว

แล้วที่บ้านของทุกคนเคยเจอปัญหาเห็บหมาเห็บแมวกันบ้างไหม? ปกติใช้วิธีไหนในการป้องกันและกำจัดเห็บ? มาแชร์ประสบการณ์กันได้ครับ

แหล่งข้อมูลที่ใช้ประกอบกระทู้
กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข – เตือนโรค SFTS จากเห็บ⁠�
Thai PBS – เตือน SFTS โรคไข้สูงเกล็ดเลือดต่ำจากเห็บ⁠�
คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ – ข้อมูลโรค SFTS และคำแนะนำ⁠�
เดลินิวส์ – เห็บเป็นพาหะนำโรคและคำแนะนำในการป้องกัน⁠�

#SFTS #โรคจากเห็บ #เห็บหมา #เห็บแมว #คนเลี้ยงสุนัข #คนเลี้ยงแมว #สุขภาพวันนี้ #เตือนภัยสุขภาพ #โรคติดต่อจากสัตว์ #ข่าวสุขภาพ #19กันยายน2569