ทำไมทาชิโระจิมะจึงมีแมวมากกว่าคนถึง 6 ต่อ 1

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

บนเกาะทาชิโระจิมะ นอกชายฝั่งเมืองอิชิโนมากิ จังหวัดมิยางิ เสียงฝีเท้าของผู้มาเยือนมักถูกต้อนรับด้วยแมวที่นอนอยู่ตามท่าเรือ ขั้นบันได และหน้าบ้านไม้เก่า เกาะยาวราว 3 กิโลเมตรแห่งนี้มีชื่อเล่นว่า “เกาะแมว” เพราะแมวกลายเป็นภาพประจำถิ่นจนแทบแยกออกจากหมู่บ้านประมงไม่ได้

หน้าแนะนำการท่องเที่ยวของรัฐบาลจังหวัดมิยางิ ซึ่งอัปเดตเมื่อปี 2019 ระบุสัดส่วนที่ถูกพูดถึงกันมากว่า แมวประมาณ 6 ตัวต่อคน 1 คน แต่ตัวเลขนี้ไม่ใช่ทะเบียนประชากรแมวที่คงที่ตลอดเวลา รายงานของ AP ในปี 2024 อ้างว่าบนเกาะมีแมวมากกว่า 100 ตัว และคนราว 50 คน หรือประมาณ 2 ต่อ 1 เมื่อใช้ชุดข้อมูลนั้น ข้อสรุปที่ตรงกันคือแมวมีจำนวนมากกว่าคน ส่วนอัตรา 6 ต่อ 1 เป็นตัวเลขจากข้อมูลท่องเที่ยวคนละช่วงเวลาและอาจขึ้นกับวิธีนับ

แมวเข้ามาอยู่กับชาวเกาะตั้งแต่แรก

รากของประชากรแมวบนทาชิโระจิมะเกี่ยวข้องกับงานของคนบนเกาะ เดิมชาวบ้านเลี้ยงแมวไว้ช่วยกำจัดหนูที่รบกวนการเลี้ยงไหมและทำลายรังไหม เมื่อชุมชนทำประมง แมวก็กลายเป็นสัตว์ที่พบตามท่าเรือและบริเวณที่ชาวประมงพักอาศัย

ความเปลี่ยนแปลงของเกาะช่วยขยายความแตกต่างนี้ จำนวนผู้อยู่อาศัยลดลงตามสภาพสังคมชนบทของญี่ปุ่น ขณะที่แมวยังคงใช้พื้นที่เดิมเป็นแหล่งหากินและพักอาศัย ภาพที่นักท่องเที่ยวเห็นจึงเป็นหมู่บ้านขนาดเล็กที่มีแมวเดินผ่านตามถนนและท่าเรืออยู่เสมอ

ศาลเจ้าแมวเกิดจากอุบัติเหตุของแมวตัวหนึ่ง

ศาลเจ้าเนโกะจินจะตั้งอยู่ในพื้นที่ป่าใกล้ชายฝั่ง เรื่องเล่าท้องถิ่นระบุว่า ชาวประมงคนหนึ่งทำงานแล้วเกิดอุบัติเหตุจนแมวเสียชีวิต ชาวเกาะรู้สึกเสียใจและสร้างศาลเจ้าเพื่อรำลึกถึงมัน ภายในมีบรรยากาศเรียบง่าย มีต้นไม้ หินที่มีมอสเกาะ และรูปแมวขนาดเล็ก

สถานที่แห่งนี้ทำให้เห็นว่าแมวบนเกาะไม่ได้ถูกมองเป็นเพียงสัตว์ที่ดึงดูดนักท่องเที่ยว ความผูกพันเริ่มจากการอยู่ร่วมกับอาชีพและชีวิตประจำวันของคนท้องถิ่น ศาลเจ้าจึงเป็นร่องรอยของความเคารพที่เกิดขึ้นก่อนชื่อ “เกาะแมว” จะกลายเป็นจุดหมายการเดินทาง

ความเชื่อของชาวประมงผูกแมวไว้กับทะเล

รายงาน AP ระบุว่าชาวประมงบนเกาะเชื่อว่าแมวนำโชค ช่วยให้ได้ปลาจำนวนมาก และพฤติกรรมของแมวอาจใช้สังเกตสัญญาณสภาพอากาศก่อนออกทะเล ความเชื่อนี้เป็นภูมิปัญญาท้องถิ่น ไม่ใช่หลักพยากรณ์อากาศทางวิทยาศาสตร์ แต่มีบทบาทต่อวิธีที่คนบนเกาะปฏิบัติต่อแมว

เมื่อแมวได้รับการดูแลและไม่ถูกไล่จากพื้นที่ชุมชน ฝูงแมวจึงดำรงอยู่ต่อเนื่อง ความเชื่อเรื่องโชค ผนวกกับหน้าที่ดั้งเดิมในการกำจัดหนู ทำให้แมวมีสถานะพิเศษในสายตาของชาวประมง

ข้อกำหนดที่คนไปเยือนต้องรู้

สายเรืออาจิชิมะไลน์เผยแพร่คำขอจากชาวเกาะว่าไม่ควรนำสุนัขขึ้นทาชิโระจิมะ ยกเว้นสุนัขช่วยเหลือ กติกานี้ช่วยลดโอกาสที่ฝูงแมวจะถูกรบกวน และรักษาสภาพแวดล้อมที่คนกับแมวคุ้นเคยกันมานาน

เกาะมีสิ่งอำนวยความสะดวกจำกัด นักท่องเที่ยวควรเดินตามเส้นทาง ไม่ไล่จับแมว ไม่ทำเสียงดัง และไม่ทำให้สัตว์เปลี่ยนพฤติกรรมเพื่อถ่ายภาพ การมาเยือนที่เหมาะสมคือการชมวิถีเกาะ เคารพผู้อยู่อาศัย และปล่อยให้แมวใช้ชีวิตตามธรรมชาติของมัน

ทาชิโระจิมะจึงมีภาพจำเป็นเกาะที่แมวมากกว่าคนจากหลายปัจจัยที่ต่อกันเป็นเวลานาน ทั้งการใช้แมวป้องกันหนู ความเชื่อของชาวประมง ศาลเจ้าแมว และจำนวนคนที่ลดลง ตัวเลข 6 ต่อ 1 อาจไม่ใช่จำนวนตายตัวในทุกปี แต่สะท้อนขนาดของความแตกต่างระหว่างประชากรสองกลุ่มได้ชัดเจน ส่วนกติกาห้ามนำสุนัขขึ้นเกาะก็เป็นเครื่องยืนยันว่า ที่นี่ถูกจัดระเบียบให้แมวเป็นส่วนหนึ่งของชุมชน ไม่ใช่เพียงสัตว์ประกอบฉากสำหรับการท่องเที่ยว