รู้แล้วอึ้ง! 5 สะพานที่ใช้งบสร้างมหาศาล เห็นตัวเลขแล้วขนลุก

สวัสดีชาวโพสต์จังกันทุกคน สะพานที่เราเห็นจนชินตาเวลาเดินทาง จริง ๆ แล้วเบื้องหลังการก่อสร้างแต่ละแห่งใช้งบประมาณมหาศาล โดยเฉพาะสะพานขนาดใหญ่ที่ต้องข้ามแม่น้ำสายสำคัญ

มีช่วงสะพานยาว ต้องรองรับรถจำนวนมาก รวมถึงต้องก่อสร้างทางเชื่อม ทางขึ้น-ลง และระบบโครงสร้างต่าง ๆ ให้สามารถใช้งานได้อย่างปลอดภัย

เมื่อย้อนดูโครงการสะพานขนาดใหญ่ของประเทศไทย จะพบว่าหลายแห่งมีวงเงินระดับ หลักพันล้านบาท และบางโครงการเมื่อรวมงานถนนหรือค่าเวนคืนเข้าไปด้วย มูลค่าโครงการอาจเพิ่มขึ้นอีกหลายเท่า ลองไปดูกันว่ามีสะพานหรือโครงการสะพานขนาดใหญ่แห่งไหนที่ใช้งบประมาณสูงกันบ้าง

1. สะพานภูมิพล 1 และสะพานภูมิพล 2 – ประมาณ 8,739 ล้านบาท

เริ่มกันที่โครงการใหญ่ที่หลายคนน่าจะคุ้นชื่อ นั่นคือ สะพานภูมิพล 1 และสะพานภูมิพล 2 หรือที่รู้จักกันในชื่อโครงการถนนวงแหวนอุตสาหกรรม

สะพานทั้งสองแห่งสร้างข้ามแม่น้ำเจ้าพระยาเพื่อเชื่อมพื้นที่กรุงเทพมหานครกับสมุทรปราการ และช่วยรองรับการเดินทางรวมถึงการขนส่งสินค้าในพื้นที่อุตสาหกรรม

ตัวโครงการถนนวงแหวนอุตสาหกรรมมีความยาวประมาณ 25 กิโลเมตร โดยส่วนที่เป็นสะพานข้ามแม่น้ำเจ้าพระยามี 2 สะพานต่อเนื่องกัน และเป็นสะพานขึงขนาดใหญ่ ความยาวรวมของตัวสะพานประมาณ 4.2 กิโลเมตร

ที่น่าสนใจคือวงเงิน 8,739 ล้านบาท ที่มีการระบุไว้เป็นมูลค่าโครงการรวม ซึ่งไม่ได้หมายถึงค่าตัวสะพานเพียงอย่างเดียว แต่รวมองค์ประกอบของโครงการและค่าเวนคืนด้วย

โดยมีข้อมูลระบุว่างบลงทุนจากภาครัฐอยู่ที่ 3,660 ล้านบาท และมีเงินกู้สมทบจาก JBIC อีกส่วนหนึ่ง ขณะที่ค่าเวนคืนอยู่ในระดับหลายพันล้านบาทเช่นกัน

2. สะพานทศมราชัน หรือสะพานคู่ขนานสะพานพระราม 9 – 6,636 ล้านบาท

อีกหนึ่งสะพานที่ใช้งบระดับหลายพันล้านคือ สะพานทศมราชัน ซึ่งเป็นสะพานขึงคู่ขนานกับสะพานพระราม 9 ในกรุงเทพฯ โครงการนี้เป็นส่วนหนึ่งของทางพิเศษสายพระราม 3–ดาวคะนอง–วงแหวนรอบนอกด้านตะวันตก

ตัวสัญญาที่ 4 ซึ่งเป็นงานก่อสร้างสะพานขึงข้ามแม่น้ำเจ้าพระยา รวมถึงงานทางพิเศษ มีวงเงินก่อสร้าง 6,636 ล้านบาท ตัวสะพานมีขนาด 8 ช่องจราจร และช่วงกลางสะพานยาว 450 เมตร ก่อนเปิดใช้งานในปี 2568

สิ่งที่ทำให้โครงการนี้มีราคาสูงคือไม่ได้เป็นเพียงการสร้างสะพานข้ามแม่น้ำเท่านั้น แต่ต้องเชื่อมเข้ากับระบบทางพิเศษและโครงข่ายถนนเดิม ทำให้มีทั้งงานโครงสร้างสะพาน งานทาง งานระบบ และส่วนประกอบอื่น ๆ ที่ต้องทำให้สามารถใช้งานต่อเนื่องกันได้

3. สะพานกาญจนาภิเษก – ตัวเลขโครงการอยู่ในระดับหลายพันล้านบาท

สะพานกาญจนาภิเษกเป็นอีกหนึ่งสะพานขนาดใหญ่ที่มีบทบาทสำคัญกับโครงข่ายถนนวงแหวนกาญจนาภิเษก โดยเป็นสะพานขึงข้ามแม่น้ำเจ้าพระยาในพื้นที่จังหวัดสมุทรปราการ มีช่วงกลางยาวประมาณ 500 เมตร และตัวสะพานยาวประมาณ 941 เมตร

ในรายงานของสำนักงานนโยบายและแผนการขนส่งและจราจร มีการแสดงข้อมูลตัวเลขของสะพานกาญจนาภิเษกไว้ที่ประมาณ 5,400 ล้านบาท ในชุดข้อมูลโครงการ/ต้นทุนที่นำมาประเมินระบบสะพาน

ขณะที่ตัวเลขดังกล่าวควรอ่านควบคู่กับนิยามของงบในเอกสาร เพราะไม่ได้หมายความว่าเป็น ค่าตัวสะพานอย่างเดียว แบบเดียวกับทุกโครงการ

สะพานแห่งนี้มีความสำคัญไม่น้อย เพราะต้องรองรับเส้นทางวงแหวนรอบนอกและการเดินทางของรถจำนวนมาก โดยเฉพาะรถที่เดินทางระหว่างพื้นที่กรุงเทพฯ สมุทรปราการ และพื้นที่อุตสาหกรรมโดยรอบ

4. สะพานมหาเจษฎาบดินทรานุสรณ์ – ประมาณ 3,795 ล้านบาท

มาที่จังหวัดนนทบุรีกันบ้างกับ สะพานมหาเจษฎาบดินทรานุสรณ์ สะพานข้ามแม่น้ำเจ้าพระยาบริเวณถนนนนทบุรี 1 ซึ่งเชื่อมพื้นที่ฝั่งนนทบุรีกับถนนราชพฤกษ์

โครงการนี้เริ่มก่อสร้างในเดือนพฤษภาคม 2555 และเปิดให้ประชาชนทดลองใช้งานในเดือนธันวาคม 2557

ตัวสะพานและโครงสร้างที่เกี่ยวข้องมีระยะทางประมาณ 4.3 กิโลเมตร และมีมูลค่าโครงการประมาณ 3,795 ล้านบาท โดยได้รับการสนับสนุนทั้งงบประมาณแผ่นดินและเงินกู้จาก JICA

นอกจากตัวสะพานแล้ว ยังมีถนนและโครงสร้างเชื่อมต่อที่ต้องทำให้การเดินทางสามารถต่อเนื่องกับโครงข่ายถนนฝั่งนนทบุรีและราชพฤกษ์ได้ จึงเป็นอีกโครงการที่ใช้งบระดับหลายพันล้านบาท

5. สะพานพระราม 8 – ประมาณ 2,466–3,170 ล้านบาท ตามกรอบงบในแต่ละช่วง

ปิดท้ายด้วยหนึ่งในสะพานที่เป็นแลนด์มาร์กของกรุงเทพฯ อย่าง สะพานพระราม 8 สะพานขึงข้ามแม่น้ำเจ้าพระยาที่มีรูปแบบเสาเดี่ยวอันเป็นเอกลักษณ์

ข้อมูลจากมติคณะรัฐมนตรีในช่วงเริ่มต้นโครงการระบุว่า ค่าออกแบบรวมก่อสร้างสะพานพระราม 8 อยู่ในกรอบประมาณ 2,465.999999 พันล้านบาท หรือประมาณ 2,466 ล้านบาท และต่อมามีการอนุมัติเพิ่มวงเงินสำหรับโครงการสะพานพระราม 8 ทั้ง 2 ช่วงเป็น 3,170 ล้านบาท

โครงการไม่ได้มีแค่ตัวสะพานข้ามแม่น้ำเท่านั้น แต่ยังรวมงานทางยกระดับและถนนเชื่อมต่อทั้งฝั่งพระนครและฝั่งธนบุรี ทำให้ต้องใช้งบประมาณจำนวนมากในการก่อสร้าง

จะเห็นว่าการสร้างสะพานขนาดใหญ่หนึ่งแห่งไม่ใช่เรื่องง่ายเลย เพราะเงินที่ใช้ไม่ได้หมดไปกับ ตัวสะพาน เพียงอย่างเดียว

แต่ยังมีงานฐานราก เสาตอม่อ โครงสร้างรับน้ำหนัก ระบบจราจร ถนนเชื่อมต่อ ทางขึ้น-ลง ระบบไฟฟ้า ระบบระบายน้ำ ตลอดจนค่าเวนคืนที่ดินในบางโครงการเข้ามาเกี่ยวข้องด้วย

ที่มา: สำนักงานนโยบายและแผนการขนส่งและจราจร, สำนักงบประมาณ, กรุงเทพมหานคร และข้อมูลหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง