สุนัขที่เคยทำร้ายเจ้าของจนเสียชีวิตทำไมจึงมีโอกาสทำร้ายคนเสียชีวิตอีก

          ทำไมสุนัขที่เคยทำร้ายคนจนเสียชีวิตถึงกลับมาทำร้ายคยเสียชีวิตอีก

          โศกนาถกรรมที่เกิดขึ้นซ้ำแล้วซ้ำเล่าจากกรณีสุนัขทำร้ายมนุษย์จนถึงแก่ชีวิต เป็นประเด็นที่สร้างความโศกเศร้า ความหวั่นวิตก และนำไปสู่คำถามสำคัญในสังคมเสมอว่า “สุนัขที่เคยทำร้ายคนจนเสียชีวิตแล้ว จะมีโอกาสกลับมาทำร้ายคนจนเสียชีวิตอีกหรือไม่?” คำถามนี้ไม่ได้เป็นเพียงเรื่องของโชคชะตาหรือความโชคร้าย หากแต่เป็นประเด็นทางพฤติกรรมศาสตร์

          สัญช าตญาณสัตว์ และความรับผิดชอบในการเลี้ยงดูของผู้มนุษย์ที่ต้องนำมาพิจารณาอย่างถี่ถ้วน

​          ในทางพฤติกรรมสัตว์ สุนัขที่เคยจู่โจมมนุษย์จนถึงแก่ชีวิตถือว่าได้ข้ามพรมแดนทางพฤติกรรมที่สำคัญไปแล้ว ตามธรรมชาติ สุนัขมีสัญชาตญาณนักล่า (Prey Drive) และสัญชาตญาณการปกป้องถิ่นฐาน (Territorial Aggression) เมื่อสุนัขแสดงความก้าวร้าวในระดับรุนแรงจนสามารถล้มมนุษย์และทำให้เสียชีวิตได้ พฤติกรรมนั้นมักจะเกิดจากองค์ประกอบหลายอย่างรวมกัน เช่น พฤติกรรมการฝูง การถูกกระตุ้นอย่างกะทันหัน หรือสภาวะจิตใจที่เครียดและได้รับการกดดันสะสม หากสุนัขรอดชีวิตและถูกนำกลับมาเลี้ยงดูในสภาวะแวดล้อมเดิม

          หรือไม่มีการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมอย่างถูกต้อง โอกาสที่สุนัขตัวนั้นจะทำร้ายคนจนถึงแก่ชีวิตซ้ำอีกจึงมีสูงมาก เนื่องจากสุนัขเรียนรู้แล้วว่ากลยุทธ์การจู่โจมระดับรุนแรงนี้สามารถเอาชนะหรือจัดจัดการกับสิ่งที่กระตุ้นมันได้

​          ปัจจัยสำคัญที่ทำให้เกิดการก่อเหตุซ้ำ มีดังนี้:
​ประสบการณ์การเรียนรู้และความคุ้นชิน: เมื่อสุนัขเคยลงมือทำร้ายมนุษย์สำเร็จ ขอบเขตความกลัวต่อมนุษย์จะลดลง

          พฤติกรรมความก้าวร้าวจะกลายเป็นทางออกแรกๆ ที่มันเลือกใช้เมื่อรู้สึกถูกคุกคามหรือเมื่อสัญชาตญาณการไล่ล่าถูกกระตุ้น
​สายพันธุ์และพลังกายภาพ: สายพันธุ์ที่มีแรงบดเคี้ยวสูง มีมวลกล้ามเนื้อมาก และถูกพัฒนามาเพื่อการล่าหรือการต่อสู้ เช่น พิตบูล หรือร็อตไวเลอร์ มักมีความอดทนต่อความเจ็บปวดสูงและไม่ยอมปล่อยเหยื่อโดยง่าย

          เมื่อสุนัขกลุ่มนี้เกิดอาการก้าวร้าว พลังทำลายล้างจึงสูงพอที่จะทำให้เกิดการเสียชีวิตได้ง่ายกว่าสายพันธุ์เล็ก
​สภาพแวดล้อมและการเลี้ยงดูที่ไม่เปลี่ยนไป: สุนัขไม่ได้เกิดมาก้าวร้าวโดยกำเนิดทั้งหมด แต่ส่วนใหญ่เป็นผลมาจากการเลี้ยงดู การขาดการฝึกฝนสังคม (Socialization) การกักขัง หรือการทารุณกรรม หากผู้เลี้ยงยังคงใช้วิธีการเลี้ยงดูแบบเดิม ไม่มีการจัดการความปลอดภัยที่เข้มงวด ปัจจัยเสี่ยงเดิมๆ ก็จะกลับมากระตุ้นพฤติกรรมก้าวร้าวได้อีกเสมอ

​

          กระนั้น การมองว่าสุนัขเป็น "ฆาตกรโดยกำเนิด" อาจเป็นการละเลยต้นเหตุที่แท้จริง สุนัขไม่มีมิติทางศีลธรรมเหมือนมนุษย์ พวกมันไม่ได้ทำร้ายคนเพราะความแค้นหรือความมุ่งร้ายในจิตใจ แต่ทำไปตามสัญชาตญาณ อารมณ์ตกใจ ความกลัว หรือการปกป้องอาณาเขต การแก้ไขปัญหาด้วยการปรับพฤติกรรมในสุนัขที่เคยทำร้ายคนจนเสียชีวิตนั้นเป็นเรื่องที่ยากลำบากอย่างยิ่งและมีน้อยกรณีนวัตกรรมที่จะสำเร็จได้ 100% นักพฤติกรรมสัตว์ส่วนใหญ่เห็นตรงกันว่า สุนัขที่เคยผ่านจุดจู่โจมถึงชีวิตมาแล้ว ถือเป็นสัตว์ที่มีความเสี่ยงสูงเกินกว่าจะนำกลับมาอยู่ในชุมชนหรือครอบครัวตามปกติได้

​          มาตรการป้องกันและแนวทางแก้ไขในระดับสังคมจึงมีความสำคัญอย่างยิ่ง หากต้องการหยุดวงจรข่าวสะเทือนขวัญเช่นนี้:
​การบังคับใช้กฎหมายที่จริงจัง: เจ้าของสุนัขต้องรับผิดชอบทางแพ่งและทางอาญาอย่างเต็มรูปแบบเมื่อสุนัขของตนไปทำร้ายผู้อื่น เพื่อให้เกิดความตระหนักในการเลี้ยงดูอย่างรับผิดชอบ

​          การควบคุมสายพันธุ์ควบคุมพิเศษ: กำหนดมาตรการStrictในการครอบครองสุนัขสายพันธุ์ที่มีความเสี่ยงสูง เช่น ต้องมีการขึ้นทะเบียน มีการฝึกอบรมผู้เลี้ยง และมีมาตรการจัดเก็บในกรงที่มั่นคงแข็งแรง
​การจัดการสุนัขที่ก่อเหตุ: ในหลายประเทศ สุนัขที่ก่อเหตุทำร้ายคนจนเสียชีวิตจะต้องถูกการเมตตาฆาต (Euthanasia) ตามกฎหมาย เพื่อความปลอดภัยของสาธารณะ เนื่องจากไม่สามารถรับประกันได้ว่าจะไม่เกิดเหตุการณ์ซ้ำขึ้นอีก

​          คำตอบของคำถามที่ว่า สุนัขที่เคยทำร้ายคนจนเสียชีวิตมีโอกาสทำร้ายซ้ำอีกหรือไม่ จึงสรุปได้ว่า “มีโอกาสสูงมาก” หากไม่มีการควบคุมหรือปรับเปลี่ยนสภาวะอย่างเบ็ดเสร็จ การป้องกันไม่ให้เกิดเหตุการณ์ตั้งแต่แรกเริ่มด้วยการเลี้ยงดูอย่างรับผิดชอบ การเข้าใจสัญชาตญาณสัตว์ และการใส่ใจความปลอดภัยของชุมชน จึงเป็นทางออกเดียวที่จะช่วยหยุดยั้งไม่ให้เกิดข่าวเศร้าและบทเรียนราคาแพงเช่นนี้ขึ้นอีกในสังคม