พริกขี้หนูที่กินบ่อยเกี่ยวข้องกับอายุขัยหรือไม่

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

พริกขี้หนูเม็ดเล็กที่วางอยู่ข้างจานข้าว บางคนเห็นแล้วต้องรีบเขี่ยออก แต่บางคนขาดไม่ได้เลย ความแสบลิ้นนั้นมาจาก แคปไซซิน สารธรรมชาติในพริกที่กระตุ้นตัวรับความร้อนและความเจ็บปวด จึงทำให้เรารู้สึกเผ็ดร้อนทันทีหลังกัดเข้าไป

คำถามที่น่าสนใจกว่าคือ คนที่กินพริกเป็นนิสัยจะมีสุขภาพยืนยาวกว่าคนที่ไม่กินจริงหรือไม่ คำตอบจากหลักฐานตอนนี้คือ พบความสัมพันธ์ที่น่าสนใจ แต่ยังสรุปไม่ได้ว่าพริกเป็นสาเหตุโดยตรงที่ยืดอายุ

ตัวเลขจากกลุ่มตัวอย่างขนาดใหญ่

งานติดตามประชากรในอิตาลีจำนวน 22,811 คน เป็นเวลามัธยฐาน 8.2 ปี พบว่ากลุ่มที่กินพริกมากกว่า 4 ครั้งต่อสัปดาห์ มีอัตราเสียชีวิตจากทุกสาเหตุต่ำกว่ากลุ่มที่ไม่ค่อยหรือไม่กินพริก โดยมีค่าอัตราส่วนความเสี่ยง 0.77

เมื่อดูเฉพาะโรคหัวใจและหลอดเลือด ความสัมพันธ์ยิ่งชัดขึ้น กลุ่มกินพริกเป็นประจำมีความเสี่ยงเสียชีวิตจากโรคหัวใจและหลอดเลือดต่ำกว่า โดยเฉพาะโรคหัวใจขาดเลือดและโรคหลอดเลือดสมอง ตัวเลขนี้ผ่านการปรับปัจจัยสำคัญหลายอย่าง เช่น อายุ เพศ การสูบบุหรี่ กิจกรรมทางกาย และรูปแบบอาหารแล้ว

แต่การศึกษานี้เป็นการสังเกตพฤติกรรมชีวิต ไม่ใช่การสุ่มให้คนกินพริกหรือไม่กินพริก คนที่เลือกกินพริกเป็นประจำอาจมีพฤติกรรมอื่นร่วมด้วย เช่น กินอาหารปรุงสด กินผักมากกว่า หรือใช้ชีวิตต่างจากกลุ่มเปรียบเทียบ จึงไม่ควรแปลผลเป็นสูตรว่า “กินพริกแล้วอายุยืนแน่”

แล้วแคปไซซินอาจเกี่ยวข้องอย่างไร

แคปไซซินถูกศึกษาเรื่องการใช้พลังงาน การตอบสนองของหลอดเลือด การอักเสบ และการเผาผลาญไขมัน หลักฐานจากการทดลองและงานวิจัยระยะสั้นทำให้เกิดสมมติฐานว่า พริกอาจมีส่วนต่อสุขภาพหัวใจในบางคน แต่ยังไม่มีหลักฐานเพียงพอที่จะใช้พริกแทนยา ลดคอเลสเตอรอลแบบรับประกันผล หรือรักษาโรคหลอดเลือด

สิ่งที่เห็นได้ชัดกว่า คือพริกช่วยเพิ่มรสชาติให้อาหารโดยไม่ต้องพึ่งน้ำตาลหรือเครื่องปรุงเค็มจัดมากนัก หากมันทำให้เรากินผัก ปลา ถั่ว หรืออาหารทำเองได้อร่อยขึ้น ประโยชน์อาจมาจากภาพรวมของมื้อนั้น ไม่ใช่จากพริกเพียงอย่างเดียว

กินให้เหมาะกับร่างกายตัวเอง

สำหรับคนทั่วไป การใส่พริกในปริมาณที่ทนได้เป็นส่วนหนึ่งของอาหารสมดุลถือว่าใช้ได้ ไม่จำเป็นต้องฝืนกินจนปวดท้อง ผู้ที่มีกรดไหลย้อน กระเพาะอักเสบ ลำไส้แปรปรวน ริดสีดวง หรือมีอาการแสบท้องหลังอาหารเผ็ด ควรลดปริมาณและสังเกตอาการตัวเอง

พริกขี้หนูจึงไม่ใช่ยาอายุวัฒนะ แต่ข้อมูลที่มีชี้ว่า การกินพริกเป็นประจำอาจสัมพันธ์กับความเสี่ยงเสียชีวิตจากโรคหัวใจและหลอดเลือดที่ต่ำลง ถ้าชอบเผ็ดอยู่แล้ว กินต่อได้อย่างพอดีในมื้อที่มีผัก โปรตีน และเครื่องปรุงไม่หนักเกินไป นั่นเป็นวิธีใช้ความเผ็ดให้เข้ากับสุขภาพได้จริงกว่า