เรียนคณะไหนมีโอกาสทำงานต่างประเทศ สาขาที่ตลาดแรงงานหลายประเทศต้องการมากที่สุด

สำหรับเด็กไทยที่กำลังเลือกคณะมหาวิทยาลัย คำถามหนึ่งที่น่าสนใจมากคือ “เรียนอะไรแล้วมีโอกาสไปทำงานต่างประเทศได้ง่าย” เพราะบางสาขาเมื่อเรียนจบแล้วสามารถสมัครงานได้หลายประเทศ ขณะที่บางอาชีพต้องสอบใบประกอบวิชาชีพหรือผ่านการรับรองเพิ่มเติมก่อนจึงจะทำงานในต่างประเทศได้

หากดูแนวโน้มตลาดแรงงานโลกในช่วงปี 2025–2030 จะเห็นว่าความต้องการแรงงานกำลังถูกขับเคลื่อนโดยเทคโนโลยี การเปลี่ยนผ่านด้านพลังงาน และสังคมผู้สูงอายุ โดยรายงาน Future of Jobs 2025 ของ World Economic Forum ซึ่งรวบรวมมุมมองจากนายจ้างมากกว่า 1,000 แห่งใน 55 เศรษฐกิจทั่วโลก ระบุว่าการเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยีและโครงสร้างประชากรจะทำให้เกิดงานใหม่จำนวนมากทั่วโลก

1. คอมพิวเตอร์และเทคโนโลยีสารสนเทศ

ถ้าต้องเลือกสาขาที่มีความเป็น “สากล” สูงมาก คอมพิวเตอร์และ IT ถือว่าน่าสนใจเป็นอันดับต้น ๆ

สายงานที่ต่อยอดได้ เช่น Software Developer, AI Engineer, Machine Learning, Cloud Engineer, Data Engineer, System Engineer และ Cybersecurity

ข้อดีของสายนี้คือผลงานสามารถใช้สมัครงานได้ข้ามประเทศ และบางตำแหน่งสามารถทำงานให้บริษัทต่างประเทศจากประเทศไทยได้ด้วย

รายงานของ World Economic Forum ระบุว่า Big Data Specialists, FinTech Engineers, AI and Machine Learning Specialists รวมถึง Software and Applications Developers อยู่ในกลุ่มงานที่เติบโตเร็วที่สุดในช่วงถึงปี 2030

ถ้าใครกำลังเลือกเรียนมหาวิทยาลัยและอยากเปิดทางไปต่างประเทศ สาขาอย่าง วิทยาการคอมพิวเตอร์, วิศวกรรมคอมพิวเตอร์, Data Science หรือ IT จึงเป็นตัวเลือกที่ควรพิจารณา

2. พยาบาลและวิชาชีพด้านสุขภาพ

อีกสายที่หลายประเทศต้องการคือบุคลากรด้านสุขภาพ โดยเฉพาะพยาบาล เนื่องจากหลายประเทศกำลังเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุ ทำให้ความต้องการบุคลากรดูแลผู้ป่วยและผู้สูงอายุเพิ่มขึ้น

พยาบาลจึงเป็นอาชีพที่มีตลาดในต่างประเทศจริง แต่มีข้อแตกต่างจากสาย IT คือ การเรียนจบจากประเทศไทยไม่ได้หมายความว่าสามารถไปทำงานได้ทันที เพราะแต่ละประเทศมีระบบสอบใบอนุญาต การประเมินวุฒิ และข้อกำหนดด้านภาษา

ถ้าผ่านขั้นตอนเหล่านี้ได้ อาชีพพยาบาลมีตลาดในหลายประเทศและเป็นหนึ่งในสายงานที่ได้รับแรงหนุนจากการเปลี่ยนแปลงด้านประชากรทั่วโลก

3. วิศวกรรมศาสตร์

วิศวกรรมเป็นอีกกลุ่มที่เปิดโอกาสไปทำงานต่างประเทศได้หลากหลาย โดยเฉพาะวิศวกรรมไฟฟ้า เครื่องกล อุตสาหการ โยธา คอมพิวเตอร์ และพลังงาน

ปัจจุบันความต้องการไม่ได้อยู่แค่โรงงานหรือบริษัทก่อสร้าง แต่ยังขยายไปถึงระบบอัตโนมัติ หุ่นยนต์ รถยนต์ไฟฟ้า พลังงานหมุนเวียน และโครงสร้างพื้นฐานด้านดิจิทัล

World Economic Forum ยังจัดกลุ่มงานด้านพลังงานสะอาด เช่น Renewable Energy Engineers และ Environmental Engineers ไว้ในกลุ่มงานที่มีแนวโน้มเติบโตเร็ว

ดังนั้นคนที่เรียนวิศวกรรมแล้วต่อยอดภาษาอังกฤษ ใบรับรองวิชาชีพ และทักษะเฉพาะทาง จะมีทางเลือกมากกว่าการจำกัดตัวเองอยู่เฉพาะตลาดแรงงานไทย

4. Data Science และ AI

ถ้าชอบคณิตศาสตร์และคอมพิวเตอร์ สาย Data และ AI เป็นอีกหนึ่งตัวเลือกที่น่าสนใจมาก

งานด้านนี้มีตั้งแต่ Data Analyst, Data Scientist, Machine Learning Engineer ไปจนถึง AI Specialist

เหตุผลที่ความต้องการเพิ่มขึ้นก็เพราะบริษัททั่วโลกกำลังนำข้อมูลและ AI มาใช้ในการทำธุรกิจ รายงาน Future of Jobs 2025 ระบุว่า AI and big data เป็นหนึ่งในกลุ่มทักษะที่เติบโตเร็วที่สุด และงานด้าน Big Data อยู่ในกลุ่มงานที่มีแนวโน้มเติบโตสูงสุด

อย่างไรก็ตาม สายนี้ไม่ควรเรียนแค่การใช้โปรแกรม แต่ควรมีพื้นฐานคณิตศาสตร์ สถิติ การเขียนโปรแกรม และภาษาอังกฤษควบคู่กัน

5. Cybersecurity

เมื่อบริษัททั่วโลกใช้ระบบออนไลน์มากขึ้น ปัญหาการโจมตีทางไซเบอร์ก็กลายเป็นเรื่องสำคัญ ทำให้ Cybersecurity เป็นอีกทักษะที่หลายองค์กรต้องการ

สายนี้สามารถเริ่มจากการเรียน Computer Science, IT, Cybersecurity หรือ Computer Engineering แล้วต่อยอดด้าน Network Security, Cloud Security, Security Operations หรือ Digital Forensics

WEF จัด Networks and Cybersecurity ไว้ในกลุ่มทักษะที่เติบโตเร็วมากในช่วงถึงปี 2030

ข้อดีอีกอย่างคือเป็นทักษะที่สามารถนำไปใช้กับบริษัทหลายประเภท ตั้งแต่ธนาคาร โรงพยาบาล บริษัทเทคโนโลยี ไปจนถึงหน่วยงานขนาดใหญ่

6. พลังงานและสิ่งแวดล้อม

อีกกลุ่มที่น่าจับตามองคือวิศวกรรมพลังงาน พลังงานหมุนเวียน และสิ่งแวดล้อม เพราะหลายประเทศกำลังลงทุนในพลังงานสะอาดและการลดการปล่อยคาร์บอน

สาขาที่เกี่ยวข้อง เช่น วิศวกรรมพลังงาน วิศวกรรมสิ่งแวดล้อม วิศวกรรมไฟฟ้า และวิศวกรรมเครื่องกล สามารถต่อยอดไปทำงานเกี่ยวกับ Solar Energy, Wind Energy, EV, Battery และระบบไฟฟ้าได้

WEF ระบุงานด้าน Renewable Energy Engineers และ Environmental Engineers รวมถึงงานเกี่ยวกับรถยนต์ไฟฟ้าและระบบอัตโนมัติไว้ในกลุ่มงานที่มีแนวโน้มเติบโตเร็ว

7. ช่างเทคนิคและสายอาชีพฝีมือ

ไม่จำเป็นต้องเรียนมหาวิทยาลัย 4 ปีเสมอไปจึงจะมีโอกาสไปทำงานต่างประเทศ

ช่างไฟฟ้า ช่างเชื่อม ช่างเครื่อง ช่างระบบอุตสาหกรรม ช่างเครื่องจักร และช่างเทคนิคระบบอัตโนมัติ เป็นกลุ่มอาชีพที่บางประเทศมีความต้องการแรงงานฝีมือ

โดยเฉพาะประเทศที่มีภาคอุตสาหกรรมและการก่อสร้างขนาดใหญ่ ความต้องการแรงงานทักษะเฉพาะทางยังมีอยู่ และบางประเทศมีโครงการรับแรงงานต่างชาติในสาขาเหล่านี้

ข้อได้เปรียบของสายอาชีพคือใช้เวลาเรียนสั้นกว่าปริญญาตรีบางสาขา และสามารถสะสมประสบการณ์กับใบรับรองฝีมือเพื่อสมัครงานต่างประเทศได้

ถ้าจัดกลุ่มแบบเข้าใจง่าย

อยากทำงานได้หลายประเทศและไม่อยากผูกกับใบประกอบวิชาชีพมากเกินไป

→ คอมพิวเตอร์ / Software / Data / AI / Cybersecurity

อยากทำงานสายวิชาชีพที่มีความต้องการทั่วโลก

→ พยาบาล / วิชาชีพสุขภาพ

ชอบเครื่องจักร เทคโนโลยี โรงงาน และการออกแบบระบบ

→ วิศวกรรมศาสตร์

ชอบพลังงาน รถยนต์ไฟฟ้า และเทคโนโลยีสีเขียว

→ วิศวกรรมไฟฟ้า / พลังงาน / สิ่งแวดล้อม / เครื่องกล

อยากทำงานต่างประเทศโดยไม่จำเป็นต้องเรียนมหาวิทยาลัย 4 ปี

→ ช่างเทคนิค / ช่างไฟ / ช่างเชื่อม / ช่างเครื่อง / ระบบอุตสาหกรรม

สิ่งสำคัญคือ ไม่มีคณะไหนที่เรียนจบแล้วสามารถเดินทางไปทำงานต่างประเทศได้ทุกประเทศทันที เพราะแต่ละประเทศมีกฎหมายแรงงาน การรับรองวุฒิ ใบอนุญาตประกอบอาชีพ และข้อกำหนดภาษาแตกต่างกัน

แต่ถ้าต้องเลือกจากแนวโน้มตลาดแรงงานโลกในปัจจุบัน สายที่น่าจับตามองมากที่สุดคือ AI และ Data, Software/IT, Cybersecurity, วิศวกรรมและพลังงานสะอาด และงานด้านสุขภาพ เพราะเป็นกลุ่มที่ได้รับแรงหนุนจากเทคโนโลยี การเปลี่ยนผ่านพลังงาน และสังคมสูงวัย ซึ่งเป็นแนวโน้มที่กำลังเกิดขึ้นในหลายประเทศพร้อมกัน

สำหรับนักเรียนไทยที่อยากวางแผนไปทำงานต่างประเทศตั้งแต่ตอนเลือกมหาวิทยาลัย สิ่งที่ควรเตรียมพร้อมกับวุฒิการศึกษาคือ ภาษาอังกฤษ ทักษะเฉพาะทาง ใบรับรองที่เป็นสากล และประสบการณ์ทำงานจริง เพราะปัจจัยเหล่านี้สามารถทำให้วุฒิจากมหาวิทยาลัยไทยมีมูลค่าในตลาดแรงงานต่างประเทศมากขึ้น