11 กันยายน 2544 เหตุการณ์ก่อการร้ายที่เปลี่ยนโลกอย่างไร

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

เช้าวันอังคารที่ 11 กันยายน พ.ศ. 2544 เริ่มต้นเหมือนวันทำงานธรรมดาในนครนิวยอร์ก ผู้คนเดินเข้าตึกสำนักงาน สนามบินหลายแห่งมีเที่ยวบินออกตามตาราง และข่าวเช้ายังดำเนินไปตามปกติ แต่ภายในเวลาไม่กี่ชั่วโมง ภาพที่คนทั้งโลกเห็นผ่านโทรทัศน์ได้เปลี่ยนความรู้สึกต่อคำว่า “ความปลอดภัย” ไปอย่างถาวร

เหตุการณ์นี้มักถูกเรียกสั้น ๆ ว่า 9/11 ตามรูปแบบการเขียนวันที่ของสหรัฐฯ ไม่ใช่อุบัติเหตุทางการบิน และไม่ใช่การโจมตีจุดเดียวอย่างที่หลายคนจำจากภาพตึกแฝด เหตุการณ์เกิดขึ้นพร้อมกันหลายพื้นที่ โดยมุ่งสร้างความสูญเสียและความตื่นตระหนกในระดับประเทศ

กลุ่มอัลกออิดะห์ ซึ่งเป็นกลุ่มหัวรุนแรงอิสลามิสต์ ก่อเหตุจี้เครื่องบินโดยสารพาณิชย์ 4 ลำ มีผู้ก่อเหตุ 19 คน เครื่องบิน 2 ลำพุ่งชนอาคารแฝดเวิลด์เทรดเซ็นเตอร์ในนิวยอร์ก อีก 1 ลำพุ่งชนเพนตากอน รัฐเวอร์จิเนีย ซึ่งเป็นที่ทำการกระทรวงกลาโหมสหรัฐฯ ส่วนเที่ยวบินที่ 93 ตกในพื้นที่ชนบทของรัฐเพนซิลเวเนีย หลังผู้โดยสารและลูกเรือพยายามต่อสู้เพื่อยับยั้งการจี้เครื่องบิน

ลำแรกพุ่งชนอาคารเหนือเวลา 08.46 น. ตามเวลาท้องถิ่น และอีก 17 นาทีต่อมา เครื่องบินลำที่สองชนอาคารใต้ ตอนแรกหลายคนคิดว่าเป็นอุบัติเหตุร้ายแรง แต่เมื่อภาพการชนครั้งที่สองถ่ายทอดสด คำตอบก็ชัดเจนว่าเป็นการก่อการร้ายที่วางแผนมาแล้ว

ไฟที่เกิดจากเชื้อเพลิงเครื่องบินทำให้โครงสร้างอาคารเสียหายรุนแรง ทั้งสองอาคารพังถล่มในเวลาต่อมา เจ้าหน้าที่กู้ภัย ตำรวจ นักผจญเพลิง และอาสาสมัครจำนวนมากรีบเข้าไปช่วยผู้ที่ติดอยู่ แม้สถานการณ์จะอันตรายมากก็ตาม

ตัวเลขผู้เสียชีวิตจากการโจมตีครั้งนั้นอยู่ที่ 2,977 คน จาก 90 ประเทศ โดยไม่นับผู้ก่อเหตุ 19 คน ในนิวยอร์กมีผู้เสียชีวิต 2,753 คน เพนตากอน 184 คน และเที่ยวบินที่ 93 มีผู้เสียชีวิต 40 คน ตัวเลขเหล่านี้ทำให้ 9/11 เป็นการโจมตีจากต่างชาติบนแผ่นดินสหรัฐฯ ที่มีผู้เสียชีวิตมากที่สุดในประวัติศาสตร์ของประเทศ

สิ่งที่ตามมาไม่ได้จบเมื่อควันฝุ่นที่แมนฮัตตันจางลง สนามบินทั่วสหรัฐฯ ถูกสั่งปิดชั่วคราว มาตรการตรวจสัมภาระและผู้โดยสารเข้มงวดขึ้น ประตูห้องนักบินถูกเสริมความแข็งแรง และสหรัฐฯ ตั้งหน่วยงาน Transportation Security Administration หรือ TSA เพื่อดูแลความปลอดภัยการเดินทางทางอากาศโดยเฉพาะ ภาพการถอดรองเท้า ตรวจของเหลว หรือการผ่านเครื่องสแกนก่อนขึ้นเครื่องในยุคต่อมา ล้วนเชื่อมโยงกับบทเรียนจากวันนั้น

เหตุการณ์ยังนำไปสู่สงครามในอัฟกานิสถาน การขยายอำนาจด้านความมั่นคงและข่าวกรองของสหรัฐฯ รวมถึงการถกเถียงยาวนานว่า การป้องกันการก่อการร้ายควรเดินไปไกลแค่ไหนโดยไม่กระทบสิทธิเสรีภาพของประชาชน

ปัจจุบัน บริเวณเดิมของตึกแฝดกลายเป็นอนุสรณ์สถาน 9/11 มีสระน้ำขนาดใหญ่บนรอยฐานอาคารเดิม และสลักชื่อผู้เสียชีวิตไว้โดยรอบ สถานที่แห่งนี้ไม่ได้มีไว้ย้ำภาพความพังทลายเพียงอย่างเดียว แต่ทำให้เห็นว่าหลังเหตุร้ายระดับโลก ยังมีชื่อของคนทำงาน คนบนเที่ยวบิน ผู้ช่วยเหลือ และครอบครัวที่สูญเสียอยู่เบื้องหลังตัวเลขทุกตัว

เมื่อย้อนมอง 11 กันยายน 2544 สิ่งที่เปลี่ยนไปจึงไม่ใช่แค่หน้าตาของนครนิวยอร์กหรือขั้นตอนขึ้นเครื่องบิน เหตุการณ์นี้เปลี่ยนนโยบายความมั่นคง ความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ และความรู้สึกของผู้คนต่อโลกที่เคยคิดว่าควบคุมได้ ความทรงจำของวันนั้นจึงยังถูกเล่าต่อ ไม่ใช่เพื่อขยายความหวาดกลัว แต่เพื่อไม่ให้มนุษย์ลืมต้นทุนของความรุนแรง

ตัวเลขและลำดับเหตุการณ์ในบทความอ้างอิงจากอนุสรณ์สถาน 9/11 และรายงานคณะกรรมาธิการ 9/11 ของสหรัฐฯ