ไทยกับสหรัฐฯ ร่วมมือด้านทหารเรื่องอะไรบ้าง ทำไมความสัมพันธ์นี้จึงสำคัญ

ความสัมพันธ์ด้านความมั่นคงระหว่างไทยกับสหรัฐอเมริกาไม่ได้เพิ่งเกิดขึ้นในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา แต่เป็นความสัมพันธ์ที่มีประวัติยาวนาน โดยไทยเป็นพันธมิตรตามสนธิสัญญาของสหรัฐฯ มาตั้งแต่ปี 1954 และในปี 2003 สหรัฐฯ กำหนดให้ไทยเป็น “Major Non-NATO Ally” หรือพันธมิตรนอก NATO รายสำคัญ ความสัมพันธ์ดังกล่าวจึงมีทั้งมิติทางทหาร ความมั่นคง และความร่วมมือในระดับภูมิภาคอินโด-แปซิฟิก

1. การฝึกร่วมทางทหาร

สิ่งที่เห็นได้ชัดที่สุดคือการฝึกร่วมทางทหาร โดยเฉพาะ Cobra Gold ซึ่งไทยและสหรัฐฯ เป็นเจ้าภาพร่วม การฝึกนี้พัฒนาจากการฝึกทวิภาคีจนกลายเป็นการฝึกพหุภาคีขนาดใหญ่ที่มีประเทศต่าง ๆ เข้าร่วมจากหลายภูมิภาค

นอกจากการฝึกด้านการรบแล้ว ยังมีการฝึกเกี่ยวกับการช่วยเหลือด้านมนุษยธรรม การรับมือภัยพิบัติ การแพทย์ และการประสานงานระหว่างกองทัพหลายประเทศ สหรัฐฯ ระบุว่ามีการฝึกและกิจกรรมทางทหารร่วมกับไทยมากกว่า 400 รายการต่อปี ครอบคลุมตั้งแต่การฝึกทางยุทธวิธีไปจนถึงสาธารณสุข ความมั่นคงไซเบอร์ และกิจการพลเรือน

2. การพัฒนากำลังพลและการศึกษาทางทหาร

ความร่วมมือไม่ได้มีเฉพาะการนำทหารมาฝึกในสนามเท่านั้น แต่ยังรวมถึงการศึกษาและฝึกอบรมบุคลากรทางทหาร เจ้าหน้าที่ไทยเข้าร่วมหลักสูตรและการศึกษาที่ได้รับการสนับสนุนจากสหรัฐฯ ขณะเดียวกันก็มีบุคลากรสหรัฐฯ เข้ามามีส่วนร่วมกับสถาบันการศึกษาทางทหารของไทย

เป้าหมายสำคัญคือการทำให้กำลังพลของทั้งสองประเทศสามารถทำงานร่วมกันได้ดีขึ้น รวมถึงสร้างความเข้าใจระหว่างกองทัพในระยะยาว

3. อาวุธและยุทโธปกรณ์

ไทยยังมีความร่วมมือกับสหรัฐฯ ในด้านการจัดหาและปรับปรุงยุทโธปกรณ์ ตัวอย่างที่สหรัฐฯ เคยระบุ ได้แก่ รถเกราะ Stryker เฮลิคอปเตอร์ Black Hawk และ Lakota รวมถึงโครงการปรับปรุงเครื่องบิน F-16 และระบบอาวุธบางประเภท

การจัดหาเหล่านี้ไม่ได้หมายถึงเพียงการซื้ออาวุธ แต่ยังเกี่ยวข้องกับการฝึก การบำรุงรักษา การสนับสนุนทางเทคนิค และการทำให้ระบบต่าง ๆ สามารถทำงานร่วมกันได้อย่างมีประสิทธิภาพ

4. การช่วยเหลือเมื่อเกิดภัยพิบัติ

อีกด้านที่คนทั่วไปอาจไม่ค่อยนึกถึงคือการใช้ความร่วมมือทางทหารเพื่อรับมือภัยพิบัติ เช่น น้ำท่วม พายุ แผ่นดินไหว หรือเหตุฉุกเฉินขนาดใหญ่ เพราะกองทัพมีทั้งกำลังพล เครื่องบิน เรือ รถ และระบบลำเลียงที่สามารถนำมาใช้ช่วยเหลือประชาชนได้อย่างรวดเร็ว

สหรัฐฯ ระบุว่าประสบการณ์จากการฝึกร่วมกับไทยเป็นเวลาหลายทศวรรษช่วยให้การส่งกำลังและตอบสนองต่อภัยพิบัติในภูมิภาคทำได้รวดเร็วขึ้น

5. ความมั่นคงทางทะเลและภูมิภาค

ไทยมีที่ตั้งทางภูมิศาสตร์ที่สำคัญต่อเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ความร่วมมือกับสหรัฐฯ จึงเกี่ยวข้องกับความมั่นคงทางทะเล การสร้างขีดความสามารถของกองทัพ และการรักษาเสถียรภาพในภูมิภาค

ทั้งสองประเทศยังระบุถึงความสำคัญของการเพิ่มขีดความสามารถ การฝึกอบรม การพัฒนาบุคลากร และการทำงานร่วมกัน เพื่อรับมือกับความท้าทายด้านความมั่นคงในศตวรรษที่ 21

ทำไมความสัมพันธ์นี้จึงสำคัญ

สำหรับไทย ความสัมพันธ์กับสหรัฐฯ ช่วยเปิดโอกาสให้กองทัพไทยได้รับประสบการณ์จากการฝึกกับกองทัพที่มีขีดความสามารถสูง รวมถึงสร้างเครือข่ายกับประเทศต่าง ๆ ที่เข้าร่วมการฝึก ขณะที่สหรัฐฯ ก็ได้ไทยเป็นพันธมิตรสำคัญในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้และเป็นพื้นที่สำหรับการประสานงานด้านความมั่นคงในภูมิภาค

ความสัมพันธ์นี้จึงไม่ได้หมายถึงเรื่อง “การซื้ออาวุธ” หรือ “การซ้อมรบ” เพียงอย่างเดียว แต่ครอบคลุมตั้งแต่การพัฒนากำลังพล การฝึกปฏิบัติการร่วม การช่วยเหลือภัยพิบัติ ไปจนถึงการสร้างความพร้อมในการรับมือกับสถานการณ์ความมั่นคงที่อาจเกิดขึ้นในภูมิภาคอินโด-แปซิฟิก