มารู้จัก “จำปาดะ” ที่หลายคนเข้าใจว่าคือขนุน

   หากพูดถึงผลไม้ที่มีรูปร่างหน้าตาคล้ายขนุน หลายคนอาจนึกถึง “จำปาดะ” แต่แท้จริงแล้ว จำปาดะ ไม่ใช่ขนุน เพียงแต่เป็นผลไม้ที่มีความใกล้ชิดกัน เพราะอยู่ในสกุลเดียวกัน จึงทำให้ทั้งรูปร่างของผลและลักษณะของต้นดูคล้ายกันจนแยกแทบไม่ออก

   จำปาดะ เป็นผลไม้พื้นเมืองที่พบมากในภาคใต้ ของประเทศไทย โดยเฉพาะบริเวณจังหวัดกระบี่ พังงา ภูเก็ต และพื้นที่ใกล้เคียง และถือเป็นผลไม้ที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัวทั้งเรื่องกลิ่น รสชาติ และวิธีการรับประทาน

   จำปาดะหน้าตาเป็นอย่างไร?
จำปาดะมีผลค่อนข้างใหญ่ เปลือกด้านนอกมีสีเขียวอมเหลืองและมีหนามเล็ก ๆ ลักษณะโดยรวมคล้ายขนุนอย่างมาก แต่เมื่อผ่าผลออก จะเห็นความแตกต่างได้ชัดเจน

เนื้อของจำปาดะมักมีสีเหลืองหรือเหลืองอมส้ม มีความนุ่มและฉ่ำ มีกลิ่นหอมหวานที่เป็นเอกลักษณ์ และมีรสหวานค่อนข้างเด่น จึงเป็นที่ชื่นชอบของคนในพื้นที่ภาคใต้

   จำปาดะต่างจากขนุนอย่างไร?
แม้จะเป็นญาติกัน แต่จำปาดะกับขนุนเป็น คนละชนิดกัน ขนุนโดยทั่วไปมีเนื้อค่อนข้างแน่น เป็นพูชัดเจน และมีเมล็ดขนาดใหญ่ ส่วนจำปาดะมีเนื้อที่นุ่มกว่าและมีกลิ่นหอมเฉพาะตัว อีกสิ่งหนึ่งที่น่าสนใจคือ เมล็ดจำปาดะสามารถนำไปปรุงอาหารได้ เช่น นำไปต้ม หรือประกอบอาหารพื้นบ้านในบางพื้นที่
   โดยลักษณะที่แตกต่างอย่างชัดเจน คือ จำปาดะจะทำการปอกเปลือกออกและจะเห็นเนื้อเป็น ยวงๆแบบชัดเจนโดยติดกับแกนกลาง แต่ขยัน จะทำการผ่า โดยต้องเอาแกนกลางออก จึงจะเห็นเป็นยวงของเนื้อขนุน และมีซังขนุนสลับกับยวงของเนื้อขนุน

   จำปาดะไม่ได้มีดีแค่กินสด นอกจากรับประทานสดแล้ว จำปาดะยังสามารถนำไปทำเมนูอื่นได้อีกหลายอย่าง โดยเฉพาะในภาคใต้ที่มีการนำผลไม้ชนิดนี้มาประยุกต์เป็นอาหารและของกินพื้นบ้าน
   เมนูที่หลายคนรู้จักคือ จำปาดะทอด โดยนำเนื้อจำปาดะมาชุบแป้งแล้วทอดจนด้านนอกกรอบ ส่วนด้านในยังคงความหวานและกลิ่นหอมของผลไม้เอาไว้ กลายเป็นของว่างที่มีรสชาติแตกต่างจากผลไม้ทอดทั่วไป

   ผลไม้พื้นบ้านที่มีเรื่องราวของภาคใต้
แม้จำปาดะจะไม่ได้เป็นผลไม้ ที่พบเห็นได้ทั่วไปในทุกภูมิภาค แต่สำหรับคนภาคใต้แล้ว จำปาดะถือเป็นผลไม้ที่มีความผูกพันกับวิถีชีวิต และอาหารพื้นถิ่นมานาน ด้วยความที่มีลักษณะคล้ายขนุน ทำให้คนที่ไม่เคยเห็นมาก่อนมักเข้าใจว่าเป็นขนุนชนิดหนึ่ง แต่เมื่อได้ลองรับประทานจึงจะรู้ว่า จำปาดะมีรสชาติและกลิ่นเฉพาะตัวที่แตกต่างออกไป

   สรุปง่าย ๆ คือ จำปาดะไม่ใช่ขนุน แต่เป็นผลไม้ญาติใกล้ชิดของขนุน เพราะอยู่ในสกุลเดียวกัน จึงมีรูปร่างคล้ายกันมาก เป็นผลไม้หน้าตาคล้ายกัน แต่คนละชนิด รสชาติและเสน่ห์ก็แตกต่างกัน นี่แหละคือความน่าสนใจของผลไม้พื้นบ้านไทยอีกหนึ่งชนิด