แม่ฮ่องสอนคือจังหวัดที่เกิดคดีน้อยที่สุด

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

ถ้าถามหาจังหวัดที่ “อาชญากรรมต่ำที่สุด” ของไทย คำตอบที่ใกล้เคียงที่สุดจากรายงานภาครัฐคือ จังหวัดแม่ฮ่องสอน โดยรายงานความมั่นคงของมนุษย์ประเทศไทย ปี 2567 ระบุว่า แม่ฮ่องสอนมีอัตราการเกิดคดีความผิดเกี่ยวกับชีวิตและทรัพย์ต่ำที่สุดในประเทศ

แต่ประโยคนี้มีคำสำคัญอยู่สองคำ คือ “อัตรา” และ “คดีชีวิตและทรัพย์” ไม่ได้หมายความว่าแม่ฮ่องสอนไม่มีเหตุร้ายเลย หรือปลอดภัยจากอาชญากรรมทุกประเภทแบบเบ็ดเสร็จ

วัดจากอัตรา ไม่ใช่นับยอดคดีล้วน ๆ

จังหวัดขนาดใหญ่มีประชากรมาก นักท่องเที่ยวมาก และกิจกรรมทางเศรษฐกิจหนาแน่น ย่อมมีโอกาสมียอดแจ้งคดีสูงกว่าจังหวัดเล็กอยู่แล้ว การเอาจำนวนคดีดิบ ๆ มาเทียบกันจึงไม่แฟร์นัก

ตัวชี้วัดที่ใช้เปรียบเทียบข้ามจังหวัดมักเป็นจำนวนคดีต่อประชากรแสนคน วิธีนี้ทำให้เห็นความเสี่ยงสัมพัทธ์ของคนในพื้นที่ได้ดีกว่า เมื่อมองในกรอบความผิดเกี่ยวกับชีวิตและทรัพย์ แม่ฮ่องสอนจึงอยู่ปลายด้านที่ต่ำที่สุดของประเทศในรายงานดังกล่าว

ภาพนี้สะท้อนลักษณะพื้นที่บางส่วนของจังหวัดได้พอสมควร ทั้งจำนวนประชากรที่ไม่หนาแน่นเท่าหัวเมืองใหญ่ โครงสร้างชุมชนขนาดเล็ก และจังหวะชีวิตที่ไม่ได้มีคนหมุนเวียนตลอดเวลาเหมือนเมืองท่องเที่ยวหลัก แต่ทั้งหมดนี้ไม่ใช่สูตรสำเร็จว่าเมืองเล็กจะปลอดภัยกว่าเสมอไป

คำว่าอาชญากรรมต่ำ ไม่ใช่ใบรับรองว่าประมาทได้

การจัดอันดับหรือสถิติคดีบอกได้เพียงคดีที่ถูกแจ้งและถูกบันทึกในช่วงเวลาหนึ่ง ไม่ได้บอกความเสี่ยงทุกแบบของชีวิตประจำวัน เช่น เหตุส่วนบุคคล ความรุนแรงในครอบครัว คดีที่ผู้เสียหายไม่แจ้ง หรือความเสียหายเล็กน้อยที่คนเลือกจัดการกันเอง

ยิ่งไปกว่านั้น คดีคนละชนิดมีความหมายไม่เท่ากัน การมีคดีลักทรัพย์น้อยไม่ได้แปลว่าความเสี่ยงจากอุบัติเหตุบนถนนจะต่ำตามไปด้วย และการที่คนรู้จักกันมากในชุมชนอาจช่วยให้สังเกตความผิดปกติได้เร็ว แต่ก็อาจทำให้บางคนลังเลที่จะแจ้งเรื่องละเอียดอ่อน

เพราะฉะนั้น หากจะใช้ข้อมูลนี้ตัดสินใจย้ายบ้าน ท่องเที่ยว หรือดูแลคนในครอบครัว ควรอ่านมันเป็น ภาพรวมระดับจังหวัด แล้วดูต่อไปถึงอำเภอ เส้นทาง ช่วงเวลา และพฤติกรรมที่เราจะทำจริง

ภัยออนไลน์ไม่ได้เลือกจังหวัด

จุดที่ต้องแยกออกจากภาพคดีในพื้นที่คืออาชญากรรมออนไลน์ คนอยู่จังหวัดที่สถิติอาชญากรรมทั่วไปต่ำก็ยังเจอแก๊งคอลเซ็นเตอร์ ลิงก์หลอก ขโมยข้อมูล หรือการลงทุนปลอมได้เหมือนกัน เพราะผู้ก่อเหตุไม่ได้จำเป็นต้องอยู่ใกล้เหยื่อ

ความปลอดภัยที่จับต้องได้จึงยังเริ่มจากเรื่องธรรมดา ล็อกบ้านและทรัพย์สิน ไม่โอนเงินเพราะถูกเร่ง ไม่กดลิงก์ที่ไม่แน่ใจ และโทรตรวจสอบหน่วยงานหรือคนรู้จักผ่านช่องทางเดิมก่อนทุกครั้ง

สรุปแบบไม่เติมสีสันเกินข้อมูลคือ แม่ฮ่องสอนเป็นจังหวัดที่มีอัตราคดีความผิดเกี่ยวกับชีวิตและทรัพย์ต่ำที่สุดตามรายงานปี 2567 นี่เป็นข่าวดีของภาพรวมพื้นที่ แต่ไม่ใช่คำว่า “ไร้อาชญากรรม” และไม่ควรทำให้เราวางการระวังตัวลง