เปิดประวัติ "ลิโบโร่" ตัวรับอิสระ! ตำแหน่งเสื้อต่าง ที่ขาดไม่ได้ในสนามวอลเลย์บอล

เชียร์วอลเลย์บอลยุคนี้ ถ้าขาดสีสันจากนักกีฬาตำแหน่ง “ลิโบโร่” (Libero) ไป ความสนุกและความตื่นเต้นคงลดลงไปเยอะ เพราะนี่คือตำแหน่งสายลุยที่คอยพุ่งรับลูกตบแรง ๆ ช่วยเซฟแต้มสำคัญให้ทีมได้ตลอดเวลา ยิ่งช่วงนี้กระแสวอลเลย์บอลกำลังฮิตติดลมบน วันนี้จะพาทุกคนไปเจาะลึกความเป็นมาของตำแหน่งสุดเท่นี้กัน

• จุดกำเนิด เกิดมาเพื่อหยุดยุค "ตบเดียวจอด"

ย้อนกลับไปช่วงก่อนปี 1998 เกมวอลเลย์บอลยุคนั้นวัดกันที่ความสูง ใครสูงกว่า ตบแรงกว่า ก็ได้เปรียบไปเต็ม ๆ ทำให้เกมจบไว และลูกโต้กลับ (Rally) สนุก ๆ มีน้อยมาก ๆ สหพันธ์วอลเลย์บอลนานาชาติ (FIVB) เลยบรรจุตำแหน่ง "ลิโบโร่" ขึ้นมาอย่างเป็นทางการในปี 1998 เพื่อให้มีผู้เชี่ยวชาญด้านเกมรับโดยเฉพาะ เข้ามาช่วยเซฟลูกตบแรง ๆ ทำให้เกมยื้อกันนานขึ้น สู้กันสนุกขึ้น และเปิดโอกาสให้คนตัวไม่สูงแต่ปฏิกิริยาไว ได้มีพื้นที่เจิดจรัสในระดับโลก

โมนิก้า เด เจนนาโร่ ลิเบอโร่ อิตาลี่

โทโมฮิโระ ยามาโมโตะ ลิเบอโร่  ญี่ปุ่น

เบรนด้า คาสติลโญ่ ลิเบอโร่ โดมินิกัน

.

• ทำไมคำว่า "ลิโบโร่" ถึงแปลว่า "อิสระ"?

คำว่า Libero เป็นภาษาอิตาลี แปลว่า "อิสระ" (Free) ที่ได้ชื่อนี้เพราะพวกเขาสามารถเปลี่ยนตัวเข้า-ออกสนามกับผู้เล่นแดนหลังได้ตลอดเวลาตอนบอลตาย โดย ไม่เสียโควตาการเปลี่ยนตัวของทีม และเปลี่ยนได้ไม่จำกัดจำนวนครั้งอีกด้วย

• ใส่เสื้อสีต่าง ทำไมกฎต้องเยอะ?

ชุดแข่งที่สีโดดเด่นตัดกับเพื่อนร่วมทีม มีไว้เพื่อให้กรรมการและผู้เล่นในสนามสังเกตได้ชัดเจน เพราะลิโบโร่มีกฎเหล็กเฉพาะตัวที่เข้มงวดมาก อาทิ

- ห้ามตบทำแต้ม

ห้ามส่งบอลข้ามฝั่งขณะที่ลูกอยู่เหนือขอบบนของเน็ต

- ห้ามบล็อก

ห้ามขึ้นบล็อกหรือกระโดดทำท่าพยายามบล็อกที่หน้าเน็ต

- ห้ามเสิร์ฟ

ในกติกาสากล ลิโบโร่ไม่มีสิทธิ์ลงไปเสิร์ฟบอล

- ห้ามเซ็ตบอลด้วยนิ้วในเขตแดนหน้า

ถ้าลิโบโร่ยืนเซ็ตบอลด้วยมือเหนือหัวในเขตแดนหน้า เพื่อนร่วมทีมจะกระโดดตบลูกนั้นเหนือเน็ตไม่ได้เด็ดขาด (ถ้าจะเซ็ตในเขตหน้าต้องใช้วิธีอันเดอร์แทน หรือถอยไปเซ็ตหลังเส้น 3 เมตร)

- เคยห้ามเป็นกัปตันทีม

เดิมทีเคยมีกฎห้ามลิโบโร่เป็นกัปตันทีม แต่ FIVB ได้เปลี่ยนกฎใหม่มาตั้งแต่ปี 2021 ทำให้ปัจจุบันลิโบโร่สามารถเป็นกัปตันทีมสั่งการเพื่อนในสนามได้ตามปกติแล้ว

เอริค โชจิ ลิโบโร่ สหรัฐอเมริกา

กีเซม ออร์เก้ ลิโบโร่ ตุรกี

.

• ปิดทองหลังพระ แต่คือหัวใจของชัยชนะ

แม้จะไม่ได้เป็นคนตบทำแต้ม ไม่มีชื่อบนสกอร์บอร์ดว่าเป็นผู้ทำคะแนน แต่การรับลูกตบความเร็ว 100+ กม./ชม. ให้เข้าจุดเซ็ตเตอร์ได้นั้น ต้องใช้ทั้งสายตา ปฏิกิริยา และความใจกล้าขั้นสุด ถ้าเกมรับไม่ดี เกมรุกปัง ๆ ก็เกิดขึ้นไม่ได้เลย

"แป้น" ปิยะนุช แป้นน้อย ลิโบโร่ ทีมชาตืไทย

"เนย" จิดาภา นาหัวหนอง ลิโบโร่ ทีมชาติไทย

"น้องกาก้า" ภัคพงศ์ กว้างนอก ลิโบโร่ ทีมชาติไทย ชุดทำศึกชิงแชมป์เอเชีย 2026

"น้องเหนือ" นครินทร์ อินธนู ลิโบโร่ ทีมชาติไทย ชุดทำศึกชิงแชมป์เอเชีย 2026

.

แฟน ๆ วอลเลย์บอลล่ะ... "ลิโบโร่ในดวงใจ" ของทุกคนคือใครกันบ้าง? จะเป็นตำนานเหนียวลืมตายอย่าง วรรณา บัวแก้ว, ปิยะนุช แป้นน้อย หรือลิโบโร่ระดับโลกคนไหน ลองมาคอมเมนต์คุยกันได้เลย