เปิด 7 อำเภอที่มีพื้นที่ใหญ่ที่สุดในไทย ใหญ่แค่ไหนเมื่อเทียบกับจังหวัดอื่น

เวลาพูดถึงพื้นที่ขนาดใหญ่ คนส่วนใหญ่มักนึกถึงระดับจังหวัด แต่ประเทศไทยมีอำเภอหลายแห่งที่กินพื้นที่กว้างจนสามารถนำไปเทียบกับจังหวัดขนาดเล็กได้เลย โดยพื้นที่ส่วนใหญ่เป็นภูเขา ป่าไม้ เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า และพื้นที่ธรรมชาติ ทำให้แม้จะมีพื้นที่มหาศาล แต่จำนวนประชากรกลับไม่ได้หนาแน่นเหมือนเมืองใหญ่

 

ต่อไปนี้คือ 7 อำเภอที่มีพื้นที่มากที่สุดจากข้อมูลที่รวบรวมไว้

 

1. อำเภออุ้มผาง จังหวัดตาก

 

พื้นที่ประมาณ 4,325.4 ตารางกิโลเมตร

 

อุ้มผางครองตำแหน่งอำเภอที่มีพื้นที่มากที่สุดในประเทศไทย พื้นที่กว้างกว่า 4,300 ตารางกิโลเมตร และภูมิประเทศส่วนใหญ่เป็นภูเขาและป่า ทำให้การเดินทางระหว่างพื้นที่ต่าง ๆ มีความยากลำบากกว่าพื้นที่ราบทั่วไป

 

ถ้านำมาเทียบกับจังหวัดขนาดเล็ก อุ้มผางมีพื้นที่มากกว่าทั้งจังหวัดภูเก็ต นนทบุรี และสมุทรปราการหลายเท่า จึงไม่ใช่เรื่องเกินจริงที่จะบอกว่า “อำเภอเดียวมีขนาดใกล้เคียงจังหวัดหนึ่งจังหวัด”

 

2. อำเภอทองผาภูมิ จังหวัดกาญจนบุรี

 

พื้นที่ประมาณ 3,655.2 ตารางกิโลเมตร

 

ทองผาภูมิเป็นอำเภอชายแดนขนาดใหญ่ของกาญจนบุรี มีทั้งภูเขา ป่าไม้ อ่างเก็บน้ำ และพื้นที่ธรรมชาติจำนวนมาก

 

พื้นที่กว่า 3,600 ตารางกิโลเมตรทำให้ทองผาภูมิมีขนาดใหญ่กว่าจังหวัดสมุทรปราการ นนทบุรี และภูเก็ตหลายเท่า และยังเป็นอำเภอที่มีพื้นที่มากที่สุดของจังหวัดกาญจนบุรีด้วย

 

3. อำเภอบ้านไร่ จังหวัดอุทัยธานี

 

พื้นที่ประมาณ 3,621.5 ตารางกิโลเมตร

 

บ้านไร่เป็นอำเภอขนาดใหญ่มากของจังหวัดอุทัยธานี พื้นที่จำนวนมากเกี่ยวข้องกับพื้นที่ป่าและธรรมชาติ โดยมีพื้นที่เชื่อมโยงกับเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าห้วยขาแข้ง

 

ถ้าเทียบขนาด บ้านไร่เพียงอำเภอเดียวมีพื้นที่มากกว่าจังหวัดภูเก็ตหลายเท่า และมีขนาดกินพื้นที่มากกว่าจังหวัดขนาดเล็กหลายจังหวัดของไทย

 

4. อำเภอแม่แจ่ม จังหวัดเชียงใหม่

 

พื้นที่ประมาณ 3,361.2 ตารางกิโลเมตร

 

แม่แจ่มเป็นอำเภอที่ถูกโอบล้อมด้วยภูเขาและมีพื้นที่กว้างมากเมื่อเทียบกับอำเภอทั่วไปของประเทศ พื้นที่กว่า 3,300 ตารางกิโลเมตรทำให้ขนาดของแม่แจ่มใกล้เคียงกับอำเภอขนาดใหญ่อื่น ๆ ในภาคตะวันตก

 

ความน่าสนใจคือ แม้แม่แจ่มจะมีพื้นที่มหาศาล แต่สภาพภูมิประเทศที่เป็นภูเขาทำให้พื้นที่ที่เหมาะสำหรับการตั้งชุมชนไม่ได้กระจายตัวอย่างหนาแน่นเหมือนพื้นที่ราบ

 

5. อำเภอสังขละบุรี จังหวัดกาญจนบุรี

 

พื้นที่ประมาณ 3,349.8 ตารางกิโลเมตร

 

สังขละบุรีเป็นอีกหนึ่งอำเภอชายแดนที่มีพื้นที่ขนาดมหึมา อยู่ทางตะวันตกสุดของประเทศไทยติดกับเมียนมา และมีภูมิประเทศเป็นภูเขา ป่าไม้ และแหล่งน้ำขนาดใหญ่

 

พื้นที่ของอำเภออยู่ที่ประมาณ 3,350 ตารางกิโลเมตร ขณะที่จังหวัดกาญจนบุรีทั้งจังหวัดมีพื้นที่ประมาณ 19,482 ตารางกิโลเมตร หมายความว่าสังขละบุรีเพียงอำเภอเดียวกินพื้นที่ประมาณหนึ่งในหกของจังหวัดกาญจนบุรี

 

6. อำเภอศรีสวัสดิ์ จังหวัดกาญจนบุรี

 

พื้นที่ประมาณ 3,296 ตารางกิโลเมตร

 

ศรีสวัสดิ์เป็นอำเภอใหญ่อีกแห่งของกาญจนบุรี มีทั้งพื้นที่ป่า ภูเขา และแหล่งน้ำ โดยเป็นที่รู้จักจากเขื่อนศรีนครินทร์และแหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติ

 

เมื่อดูตัวเลขพื้นที่จะเห็นว่าศรีสวัสดิ์มีขนาดใกล้เคียงกับสังขละบุรีและแม่แจ่มมาก ต่างกันเพียงไม่กี่สิบตารางกิโลเมตรเท่านั้น

 

7. อำเภอสามเงา จังหวัดตาก

 

พื้นที่ประมาณ 2,771.9 ตารางกิโลเมตร

 

สามเงาเป็นอำเภอขนาดใหญ่อีกแห่งของจังหวัดตาก และเป็นพื้นที่ที่ตั้งของเขื่อนภูมิพล จึงมีทั้งภูเขา ป่าไม้ และอ่างเก็บน้ำขนาดใหญ่

 

แม้จะอยู่ในอันดับ 7 แต่พื้นที่เกือบ 2,800 ตารางกิโลเมตรก็ยังถือว่าใหญ่มากเมื่อเทียบกับอำเภอทั่วไปของไทย

 

เทียบให้เห็นภาพว่า “ใหญ่แค่ไหน”

 

อันดับ| อำเภอ| จังหวัด| พื้นที่โดยประมาณ

1| อุ้มผาง| ตาก| 4,325.4 ตร.กม.

2| ทองผาภูมิ| กาญจนบุรี| 3,655.2 ตร.กม.

3| บ้านไร่| อุทัยธานี| 3,621.5 ตร.กม.

4| แม่แจ่ม| เชียงใหม่| 3,361.2 ตร.กม.

5| สังขละบุรี| กาญจนบุรี| 3,349.8 ตร.กม.

6| ศรีสวัสดิ์| กาญจนบุรี| 3,296.0 ตร.กม.

7| สามเงา| ตาก| 2,771.9 ตร.กม.

 

ข้อมูลสถิติจังหวัดกาญจนบุรีระบุพื้นที่ของทองผาภูมิ 3,655 ตารางกิโลเมตร ไทรโยค 2,729 ตารางกิโลเมตร ศรีสวัสดิ์ 3,296 ตารางกิโลเมตร และสังขละบุรี 3,349 ตารางกิโลเมตร ซึ่งช่วยให้เห็นว่าอำเภอขนาดใหญ่ของกาญจนบุรีมีพื้นที่แตกต่างจากตัวเลขที่พบในแหล่งข้อมูลบางแห่งเพียงเล็กน้อยตามฐานข้อมูลและปีที่ใช้จัดทำ

 

ทำไมอำเภอเหล่านี้ถึงใหญ่ผิดปกติ?

 

เหตุผลสำคัญไม่ได้เกิดจากการมีเมืองขนาดใหญ่ แต่กลับตรงกันข้าม เพราะพื้นที่จำนวนมากเป็นภูเขา ป่าไม้ พื้นที่อนุรักษ์ และพื้นที่ชายแดน การแบ่งเขตการปกครองจึงครอบคลุมพื้นที่ธรรมชาติขนาดใหญ่ที่มีประชากรอาศัยอยู่ค่อนข้างกระจาย

 

กรณีอุ้มผางยิ่งเห็นภาพชัด เพราะแม้จะมีพื้นที่มากกว่า 4,300 ตารางกิโลเมตร แต่ตัวเมืองและชุมชนไม่ได้กินพื้นที่ส่วนใหญ่ของอำเภอ การเดินทางไปยังหมู่บ้านและพื้นที่ธรรมชาติบางแห่งจึงใช้เวลานานมาก

 

เมื่อมองในภาพรวมจะเห็นว่า “อำเภอใหญ่” ไม่ได้หมายความว่าเป็นเมืองใหญ่ แต่หมายถึงมีเขตการปกครองที่ครอบคลุมพื้นที่กว้างมาก

 

และนี่คือเหตุผลที่ประเทศไทยมีปรากฏการณ์น่าสนใจอย่างอำเภออุ้มผาง ทองผาภูมิ หรือบ้านไร่ ซึ่งเมื่อเอาพื้นที่มาเทียบกันแล้ว สามารถใหญ่กว่าจังหวัดขนาดเล็กบางจังหวัดทั้งจังหวัดได้เลย