ทำไมเบียร์แช่ช่องฟรีซแล้วระเบิด

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

หลายคนนำเบียร์ใส่ช่องฟรีซเพราะอยากให้เย็นเร็ว แล้วเผลอทำอย่างอื่นจนลืม พอกลับมาอีกครั้งกระป๋องอาจบวม ตะเข็บปริ หรือมีเบียร์แข็งปนฟองไหลเลอะเต็มช่องแช่แข็ง ทั้งที่ก่อนนำเข้าไปกระป๋องยังอยู่ในสภาพปกติ

เรื่องนี้ไม่ได้เกิดขึ้นทันทีที่เบียร์เย็นจัด แต่จะเริ่มเสี่ยงเมื่อของเหลวภายในค่อย ๆ กลายเป็นน้ำแข็ง เบียร์มีแอลกอฮอล์และสารอื่นผสมอยู่ จึงไม่แข็งที่อุณหภูมิเดียวกับน้ำบริสุทธิ์ทุกส่วน บางครั้งจึงเห็นเป็นเกล็ดน้ำแข็งหรือเบียร์กึ่งแข็งกึ่งเหลวก่อน

สาเหตุสำคัญอยู่ที่น้ำซึ่งเป็นส่วนประกอบหลักของเบียร์ เมื่อน้ำจับตัวเป็นผลึกน้ำแข็งจะต้องการพื้นที่มากกว่าเดิม แต่กระป๋องหรือขวดถูกปิดสนิทและแทบไม่มีพื้นที่ว่างให้ขยายตัว แรงดันจึงเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ ขณะเดียวกันเบียร์ยังมีคาร์บอนไดออกไซด์ละลายอยู่ เมื่อพื้นที่ภายในเปลี่ยนไป ความดันจากทั้งน้ำแข็งและก๊าซจึงไปกดผนัง ภาชนะ ฝา และรอยต่อ

คำว่า “ระเบิด” ในกรณีนี้จึงมักหมายถึง กระป๋องปริ ตะเข็บแตก ฝาหลุด หรือขวดแก้วร้าว มากกว่าการระเบิดจากการเผาไหม้ กระป๋องอะลูมิเนียมอาจบวมก่อนแล้วแตกตรงจุดที่อ่อนที่สุด ส่วนขวดแก้วอาจดูปกติภายนอกแต่เกิดรอยร้าวจากแรงดันและการขยายตัวด้านในได้

ถ้าพบกระป๋องบวมหรือเบียร์แข็งอยู่ในช่องฟรีซ อย่ารีบเขย่าหรือเปิดใกล้ใบหน้า ควรใช้ผ้าหนา ๆ จับอย่างระมัดระวัง วางไว้ในถาดแล้วปล่อยให้คลายความเย็นช้า ๆ ภายในตู้เย็นธรรมดา หากเป็นขวดแก้วที่ร้าวหรือแตกควรทิ้งทั้งหมด เพราะเศษแก้วขนาดเล็กอาจปะปนอยู่ในเครื่องดื่ม ส่วนภาชนะที่รั่ว บวมผิดรูป หรือซีลเสียก็ไม่ควรฝืนดื่ม

เบียร์ที่แช่แข็งแล้วแม้ภาชนะยังไม่เสียหาย รสชาติและสัมผัสอาจเปลี่ยนไปได้ หลังละลายอาจรู้สึกว่าฟองน้อยลง รสไม่สมดุล หรือมีตะกอนบางส่วน เพราะการแข็งตัวและการละลายกระทบการกระจายตัวของน้ำ แอลกอฮอล์ สารให้รส และก๊าซในเบียร์

วิธีป้องกันง่ายที่สุดคือแช่ในช่องธรรมดา หากจำเป็นต้องเร่งความเย็นด้วยช่องฟรีซก็ควรตั้งเวลาเตือนไว้และนำออกก่อนเริ่มแข็ง อีกวิธีคือห่อกระป๋องด้วยผ้าหรือกระดาษที่ชุบน้ำหมาด ๆ แล้วแช่เย็น พร้อมจับเวลาให้ชัดเจน ไม่ควรทิ้งขวดหรือกระป๋องปิดสนิทไว้ในช่องฟรีซข้ามคืน

สรุปสั้น ๆ คือ เบียร์ไม่ได้ระเบิดเพราะความเย็นสร้างไฟหรือปฏิกิริยารุนแรง แต่เกิดจาก ของเหลวภายในแข็งตัวและขยายพื้นที่ในภาชนะที่ปิดสนิท จนความเค้นเกินกว่ากระป๋อง ขวด ฝา หรือตะเข็บจะรับไหว