ตัวเลขหนี้ก้อนเล็กที่ทำให้ต้องมองจังหวัดนี้ใหม่

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

เวลาได้ยินคำว่า “จังหวัดหนี้ต่ำ” หลายคนมักนึกภาพคนในพื้นที่วางแผนการเงินเก่ง ใช้จ่ายพอดีตัว และแทบไม่ต้องพึ่งสินเชื่อ แต่ตัวเลขหนึ่งจากการสำรวจระดับจังหวัดชวนให้หยุดคิดก่อน เพราะคำว่า “ต่ำ” อาจมีความหมายมากกว่าที่เห็น

ก่อนอื่นต้องตั้งหน่วยให้ตรงกัน ข้อมูลทางการที่เปรียบเทียบครบจังหวัดล่าสุดไม่ได้จัดอันดับ หนี้ต่อหัว แต่เป็น มูลค่าหนี้สินเฉลี่ยต่อครัวเรือนทั้งหมด ในปี 2566 ซึ่งรวมทั้งครัวเรือนที่มีหนี้และไม่มีหนี้ไว้ด้วยกัน จึงไม่ควรเอาไปตีความว่าแต่ละคนแบกหนี้อยู่เท่ากัน

เมื่อเทียบทั้งประเทศ ตัวเลขต่างกันมากกว่าที่คิด

ปี 2566 ครัวเรือนไทยมีหนี้สินเฉลี่ย 197,255 บาทต่อครัวเรือน แต่จังหวัดที่ตัวเลขต่ำสุดในการสำรวจคือ สุพรรณบุรี อยู่ที่ 48,152 บาทต่อครัวเรือน หรือราวหนึ่งในสี่ของค่าเฉลี่ยประเทศ

รายได้ทั้งสิ้นเฉลี่ยของครัวเรือนสุพรรณบุรีอยู่ที่ 21,542 บาทต่อเดือน ขณะที่ค่าใช้จ่ายเฉลี่ย 17,852 บาทต่อเดือน ส่วนต่างเฉลี่ยจึงยังเป็นบวกอยู่ราว 3,690 บาทต่อเดือน และเมื่อเทียบยอดหนี้กับรายได้ทั้งสิ้น หนี้มีขนาดราว 2.2 เท่าของรายได้ต่อเดือน ซึ่งเป็นสัดส่วนต่ำสุดในตารางเดียวกัน

ตัวเลขนี้น่าสนใจเพราะไม่ได้บอกแค่ว่า “หนี้น้อย” แต่บอกว่าภาระหนี้ก้อนค้างเมื่อเทียบกับกำลังหารายได้ของครัวเรือนก็ต่ำกว่าพื้นที่อื่นด้วย

แล้วแปลว่าคนสุพรรณบุรีบริหารเงินเก่งที่สุดหรือไม่

คำตอบที่ซื่อตรงคือ ข้อมูลชุดนี้ยังบอกไม่ได้ถึงขั้นนั้น เพราะเป็นผลสำรวจภาพรวม ไม่ได้ติดตามพฤติกรรมรายบ้านว่าแต่ละหลังออมก่อนใช้ จดรายรับรายจ่าย หรือหลีกเลี่ยงสินเชื่ออย่างไร

หนี้ต่ำอาจเกิดร่วมกันได้หลายทาง เช่น ครัวเรือนมีการกู้เพื่อซื้อบ้าน รถ หรือทำธุรกิจน้อยกว่า มีรายได้หรือทรัพย์สินเดิมช่วยรองรับการใช้จ่าย หรือบางครัวเรือนเข้าถึงสินเชื่อได้น้อยกว่าเดิมก็ได้ ดังนั้นไม่ควรแปลอันดับหนี้ต่ำเป็นคำชมเรื่องฐานะหรือวินัยการเงินแบบเหมารวมทันที

สิ่งที่พออ่านได้จากตารางคือ ภาพรวมครัวเรือนในจังหวัดนี้มีภาระหนี้คงค้างไม่สูงเมื่อเทียบรายได้ และค่าใช้จ่ายเฉลี่ยยังไม่กินรายได้ทั้งหมด ซึ่งเป็นเงื่อนไขที่ช่วยให้ครัวเรือนไม่ต้องรีบหาเงินกู้มาปิดช่องว่างรายเดือน

บทเรียนที่หยิบไปใช้ได้ ไม่ต้องรอย้ายจังหวัด

หากมองตัวเลขนี้เป็นโจทย์การเงินส่วนตัว จุดสำคัญไม่ใช่ทำให้ตัวเอง “ไม่มีหนี้” ทุกชนิด เพราะหนี้บางประเภทอาจใช้สร้างที่อยู่อาศัยหรือรายได้ได้ แต่คืออย่าให้ยอดผ่อนและหนี้ใหม่โตเร็วกว่ารายรับ

เริ่มจากรู้ค่าใช้จ่ายประจำของบ้านให้ชัด แยกเงินจำเป็น เงินผ่อน และเงินสำรองออกจากกันก่อนใช้ส่วนที่เหลือ หากต้องกู้ ให้ถามต่อว่าของที่กู้สร้างรายได้ ลดต้นทุน หรือจำเป็นจริงหรือไม่ แล้วค่อยดูว่าค่างวดนั้นยังเหลือพื้นที่ให้รับมือเหตุฉุกเฉินหรือเปล่า

สถิติของสุพรรณบุรีจึงไม่ใช่สูตรลับว่าคนทั้งจังหวัดทำเหมือนกันหมด แต่เป็นเครื่องเตือนใจที่ดีว่า ตัวเลขหนี้จะมีความหมายที่สุดเมื่อดูคู่กับรายได้ รายจ่าย และรูปแบบชีวิตของครัวเรือน ไม่ใช่มองยอดหนี้เพียงก้อนเดียว