จังหวัดที่มีโรงพยาบาลเยอะที่สุดในไทยคือกรุงเทพมหานคร

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

ถ้าถามแบบตรง ๆ ว่า พื้นที่ไหนมีโรงพยาบาลมากที่สุดในประเทศไทย คำตอบคือ กรุงเทพมหานคร แม้ในทางปกครองจะเป็นเขตปกครองพิเศษ ไม่ใช่จังหวัด แต่เมื่อเทียบในฐานะพื้นที่ระดับจังหวัด กรุงเทพมหานครมีโรงพยาบาลกระจุกตัวมากที่สุด ทั้งโรงพยาบาลรัฐ โรงพยาบาลของมหาวิทยาลัย โรงพยาบาลทหาร โรงพยาบาลเฉพาะทาง และโรงพยาบาลเอกชน

เหตุผลไม่ซับซ้อนนัก เพราะกรุงเทพฯ เป็นทั้งเมืองหลวง ศูนย์กลางประชากร การทำงาน การศึกษา และการเดินทางรักษาพยาบาลของคนจากต่างจังหวัด จำนวนผู้ป่วยจึงไม่ได้มาจากคนที่มีทะเบียนบ้านในกรุงเทพฯ เท่านั้น แต่ยังรวมคนที่เดินทางเข้ามาหาหมอเฉพาะทาง ตรวจโรคซับซ้อน ผ่าตัด หรือรักษาต่อเนื่องด้วย

ทำไมโรงพยาบาลจึงรวมกันอยู่ในกรุงเทพฯ มาก

โรงพยาบาลขนาดใหญ่จำนวนมากตั้งอยู่ในกรุงเทพฯ เพราะต้องใช้ทั้งแพทย์เฉพาะทาง เครื่องมือราคาแพง ห้องปฏิบัติการ ระบบส่งต่อผู้ป่วย และเครือข่ายการเรียนการสอนทางการแพทย์ เมืองที่มีคนหนาแน่นและเดินทางสะดวกจึงรองรับบริการเหล่านี้ได้มากกว่า

อีกด้านหนึ่งคือภาคเอกชน กรุงเทพฯ เป็นตลาดหลักของโรงพยาบาลเอกชนหลายเครือ มีทั้งโรงพยาบาลทั่วไป โรงพยาบาลแม่และเด็ก โรงพยาบาลกระดูก หัวใจ มะเร็ง และศูนย์ตรวจสุขภาพเฉพาะทาง ทำให้ตัวเลขจำนวน “โรงพยาบาล” ของเมืองเดียวสูงกว่าจังหวัดอื่นอย่างเห็นได้ชัด

แต่คำว่าโรงพยาบาลเยอะ ไม่ได้แปลว่าหาหมอง่ายเสมอไป

จุดที่คนมักเข้าใจคลาดกันคือ จำนวนโรงพยาบาลเป็นเพียงตัวเลขหนึ่งของระบบสุขภาพ กรุงเทพฯ มีคนอาศัยอยู่หนาแน่น มีคนทำงานกลางวันจำนวนมาก และรับผู้ป่วยส่งต่อจากหลายจังหวัด ต่อให้มีโรงพยาบาลมาก ก็ยังอาจพบคิวตรวจยาว เตียงตึง หรือการจราจรที่ทำให้ไปถึงโรงพยาบาลช้ากว่าที่คิดได้

เวลาจะดูว่าพื้นที่หนึ่งเข้าถึงการรักษาดีหรือไม่ จึงควรดูควบคู่กันหลายอย่าง เช่น จำนวนเตียงต่อประชากร จำนวนแพทย์ ระยะทางไปโรงพยาบาล ความพร้อมของห้องฉุกเฉิน และระบบส่งต่อ ไม่ใช่ดูจำนวนอาคารหรือจำนวนชื่อโรงพยาบาลเพียงอย่างเดียว

ถ้านับเฉพาะโรงพยาบาลรัฐ คำตอบอาจต้องระบุฐานข้อมูลเพิ่ม

สถิติของไทยมีหลายชุด บางชุดนับเฉพาะโรงพยาบาลในสังกัดกระทรวงสาธารณสุข บางชุดรวมหน่วยงานรัฐอื่น โรงพยาบาลเอกชน หรือสถานพยาบาลประเภทอื่นด้วย จึงไม่ควรหยิบตัวเลขจากคนละรายงานมารวมกันแล้วประกาศว่าเป็นอันดับเดียวกัน

แต่หากใช้ความหมายทั่วไปของคำว่า “โรงพยาบาลในพื้นที่” และรวมทุกสังกัด คำตอบที่ปลอดภัยที่สุดคือ กรุงเทพมหานครมีโรงพยาบาลมากที่สุดของไทย ส่วนจังหวัดอื่นที่มีเครือข่ายโรงพยาบาลขนาดใหญ่ มักเป็นจังหวัดประชากรมากหรือเป็นศูนย์กลางภูมิภาค เช่น นครราชสีมา เชียงใหม่ ขอนแก่น ชลบุรี และสงขลา แต่จำนวนและลำดับอาจเปลี่ยนตามนิยามที่ใช้ในแต่ละรายงาน