อาชีพรับจ้างทวงหนี้ในไทยทำอะไรบ้าง และมีเส้นกฎหมายคุมไว้ชัดเจน

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

คำว่า “รับจ้างทวงหนี้” มักทำให้คนคิดถึงภาพคนไปยืนกดดันหน้าบ้าน แต่ในโลกการทำงานจริงของไทย งานส่วนใหญ่เป็นงานติดตามยอดค้างชำระผ่านโทรศัพท์ เอกสาร และการเจรจาอย่างเป็นระบบมากกว่า คนทำงานอาจเป็นพนักงานของเจ้าหนี้เอง หรือเป็นพนักงานบริษัทที่รับจ้างติดตามหนี้ให้ธนาคาร ผู้ให้สินเชื่อ ร้านค้า หรือธุรกิจอื่น

หัวใจของงานไม่ใช่การบีบให้คนจ่าย แต่คือทำให้การชำระหนี้เดินต่อได้ พนักงานต้องตรวจว่าหนี้เป็นของใคร ยอดคงเหลือเท่าไร เคยชำระล่าสุดเมื่อใด และเงื่อนไขที่ได้รับมอบหมายให้เสนอคืออะไร ก่อนติดต่อเพื่อแจ้งข้อมูลและหาทางออก เช่น นัดวันจ่าย ขอเอกสารประกอบ หรือส่งเรื่องให้เจ้าหนี้พิจารณาปรับโครงสร้างหนี้

งานจริงมีมากกว่าการโทรตามเงิน

ตำแหน่งนี้ต้องใช้ทั้งความละเอียดและความนิ่ง เพราะข้อมูลบัญชีผิดเพียงนิดเดียวอาจกลายเป็นปัญหาใหญ่ งานประจำวันจึงมีตั้งแต่บันทึกผลการติดต่อ ตรวจเอกสารมอบอำนาจ ประสานฝ่ายกฎหมาย จัดนัดชำระ และอธิบายช่องทางชำระเงินให้ลูกหนี้เข้าใจ

คนที่ทำได้ดีไม่ได้แปลว่าพูดแข็งที่สุด แต่ต้องฟังเป็น จับประเด็นเรื่องรายได้และข้อจำกัดของอีกฝ่ายได้ และสื่อสารตรงโดยไม่ทำให้สถานการณ์บานปลาย บางครั้งคำตอบที่มีค่าที่สุดไม่ใช่ “จ่ายวันนี้” แต่เป็นแผนที่ทั้งสองฝ่ายทำตามได้จริง

เป็นอาชีพที่ทำได้ แต่ห้ามข้ามเส้น

การทวงถามหนี้ในไทยอยู่ภายใต้พระราชบัญญัติการทวงถามหนี้ พ.ศ. 2558 ผู้ทวงถามหนี้จึงไม่สามารถใช้วิธีข่มขู่ ดูหมิ่น เปิดเผยเรื่องหนี้ให้คนที่ไม่เกี่ยวข้องรู้ หรือทำให้ลูกหนี้อับอายเพื่อบังคับจ่ายเงินได้

การติดต่อคนอื่นเพื่อถามหาตัวลูกหนี้ก็มีขอบเขต ไม่ใช่ข้ออ้างให้เล่ารายละเอียดหนี้กับเพื่อนร่วมงาน เพื่อนบ้าน หรือญาติ และถ้าผู้ทวงถามหนี้รับชำระเงิน ต้องแสดงหลักฐานการรับมอบอำนาจและออกหลักฐานการรับเงินให้ชัดเจน เรื่องเหล่านี้ทำให้คำว่า “รับจ้าง” ไม่ได้หมายความว่าใครก็ใช้วิธีใดก็ได้

กฎหมายยังกำหนดช่วงเวลาการติดต่อไว้โดยทั่วไป ในวันจันทร์ถึงศุกร์ติดต่อได้ระหว่าง 08.00–20.00 น. ส่วนวันหยุดราชการติดต่อได้ระหว่าง 08.00–18.00 น. การโทรดึก โทรรัว หรือใช้ถ้อยคำทำให้กลัว จึงไม่ใช่เทคนิคทำงานที่ดูเข้ม แต่เสี่ยงเป็นการฝ่าฝืนกฎหมาย

คนที่เหมาะกับงานนี้ต้องมีวินัยมากกว่าความดุ

ทักษะสำคัญคือการสื่อสาร การบันทึกข้อมูล ความรู้พื้นฐานเรื่องสัญญาและสิทธิของคู่กรณี รวมถึงการควบคุมอารมณ์ เมื่อลูกหนี้ไม่พอใจ คนทำงานต้องไม่ตอบโต้ด้วยความสะใจ และต้องรู้ว่าเรื่องใดควรส่งต่อให้หัวหน้างานหรือฝ่ายกฎหมาย

ภาพลักษณ์เก่าของนักทวงหนี้อาจยังติดอยู่ในความทรงจำของหลายคน แต่รูปแบบงานที่ถูกต้องควรเป็นงานบริการทางการเงินอีกชนิดหนึ่ง คือช่วยให้เจ้าหนี้ติดตามสิทธิของตน ขณะเดียวกันก็เคารพศักดิ์ศรีและสิทธิของลูกหนี้ หากมีใครอ้างว่าเป็นผู้ทวงหนี้แล้วข่มขู่ ประจาน หรือเรียกเงินโดยไม่มีหลักฐาน สิ่งที่ควรทำคือเก็บหลักฐานการติดต่อไว้ และตรวจสอบกับเจ้าหนี้โดยตรงก่อนเสมอ