5 ผู้กำกับภาพยนตร์ชื่อดังที่สุด ค่าจ้างต่อโปรเจกต์ประมาณเท่าไร

เบื้องหลังภาพยนตร์ระดับพันล้านไม่ได้มีเพียงนักแสดงชื่อดังเท่านั้น แต่ “ผู้กำกับ” ก็เป็นบุคคลสำคัญที่สตูดิโอยอมจ่ายเงินมหาศาลเพื่อให้มาคุมโปรเจกต์ โดยเฉพาะผู้กำกับที่มีผลงานประสบความสำเร็จต่อเนื่องและสามารถดึงคนดูเข้าโรงได้

 

อย่างไรก็ตาม ค่าจ้างของผู้กำกับไม่ได้มีเพียงเงินก้อนที่ได้รับตอนเซ็นสัญญา บางคนได้รับส่วนแบ่งรายได้จากภาพยนตร์เพิ่มเติม ทำให้รายได้จริงหลังหนังประสบความสำเร็จอาจสูงกว่าค่ากำกับเริ่มต้นหลายเท่า

 

1. Christopher Nolan — ประมาณ 700 ล้านบาทขึ้นไปต่อโปรเจกต์

 

คริสโตเฟอร์ โนแลน เป็นหนึ่งในผู้กำกับที่มีอำนาจต่อรองสูงที่สุดในฮอลลีวูด ผลงานอย่าง Inception, Interstellar, Dunkirk, Oppenheimer และ The Dark Knight ทำให้ชื่อของเขากลายเป็นแบรนด์ที่สามารถดึงผู้ชมเข้าโรงได้ด้วยตัวเอง

 

สำหรับ The Odyssey ซึ่งเป็นผลงานล่าสุดของเขา Forbes ประเมินว่า Universal จ่ายเงินล่วงหน้าให้โนแลนประมาณ 20 ล้านดอลลาร์สหรัฐ หรือราว 700 ล้านบาท เพื่อเป็นค่าตอบแทนล่วงหน้า โดยข้อตกลงยังมีส่วนแบ่งรายได้จากภาพยนตร์อีกด้วย

 

Forbes ระบุว่า หากภาพยนตร์ทำรายได้ทั่วโลกได้มากกว่า 800 ล้านดอลลาร์ โนแลนอาจมีรายได้รวมอย่างน้อยประมาณ 75 ล้านดอลลาร์ หรือมากกว่า 2,000 ล้านบาทจากดีลของหนังเรื่องนั้น ทั้งนี้เป็นการประเมิน ไม่ใช่ตัวเลขค่าจ้างกำกับเพียงอย่างเดียว

 

กรณี Oppenheimer ก็แสดงให้เห็นถึงพลังในการต่อรองของเขา โดย Forbes ประเมินว่าโนแลนได้รับส่วนแบ่งประมาณ 15% ของรายได้แบบ “first-dollar gross” และอาจทำเงินจากภาพยนตร์เรื่องเดียวได้ประมาณ 72 ล้านดอลลาร์หลังหักค่าธรรมเนียมบางส่วน

 

ค่ากำกับที่มีข้อมูล: ประมาณ 20 ล้านดอลลาร์ หรือราว 700 ล้านบาท

รายได้รวมอาจสูงกว่านี้มาก: เพราะมีส่วนแบ่งรายได้เพิ่มเติม

 

2. Steven Spielberg — ประมาณ 350 ล้านบาทขึ้นไป

 

สตีเวน สปีลเบิร์ก คือชื่อที่แทบไม่ต้องแนะนำให้คนรักภาพยนตร์ทั่วโลก ไม่ว่าจะเป็น Jaws, E.T., Jurassic Park, Saving Private Ryan หรือภาพยนตร์ในจักรวาล Indiana Jones

 

ข้อมูลค่าตอบแทนของเขามีการรายงานว่าอยู่ในระดับประมาณ 10 ล้านดอลลาร์สหรัฐต่อภาพยนตร์ หรือคิดเป็นเงินไทยประมาณ 350 ล้านบาทในอัตราแลกเปลี่ยนคร่าว ๆ

 

แต่เช่นเดียวกับผู้กำกับระดับ A-list ตัวเลข 10 ล้านดอลลาร์ไม่จำเป็นต้องเป็นรายได้ทั้งหมด เพราะสัญญาของสปีลเบิร์กในหลายโปรเจกต์มีผลประโยชน์จากรายได้ของภาพยนตร์เพิ่มเติมด้วย

 

สิ่งที่ทำให้สปีลเบิร์กแตกต่างจากผู้กำกับทั่วไปคือ เขาไม่ได้ขายเพียงแรงงานในการกำกับ แต่ชื่อของเขาสามารถช่วยเพิ่มความมั่นใจให้กับสตูดิโอในการลงทุนกับภาพยนตร์ขนาดใหญ่

 

ค่ากำกับที่มีการรายงาน: ประมาณ 10 ล้านดอลลาร์ หรือราว 350 ล้านบาท

รายได้จริง: อาจมากกว่าค่ากำกับจากส่วนแบ่งและงานด้านการผลิต

 

3. James Cameron — หลักร้อยล้านบาท และอาจเพิ่มขึ้นมหาศาลจากส่วนแบ่ง

 

เจมส์ คาเมรอน คือผู้กำกับที่อยู่เบื้องหลัง Titanic และ Avatar ซึ่งเป็นภาพยนตร์ที่ทำรายได้ระดับสูงสุดของโลกหลายเรื่อง

 

แต่เส้นทางของเขาไม่ได้เริ่มต้นด้วยค่าตัวมหาศาลเลย ในช่วงแรกของอาชีพ คาเมรอนเคยได้รับค่าตอบแทนเพียงเล็กน้อย โดย Forbes ระบุว่าในการกำกับ Piranha II: The Spawning เขาได้รับค่าจ้างตามสัญญาเพียง 10,000 ดอลลาร์ แต่หลังจากมีปัญหากับการผลิต เขาได้รับเพียงครึ่งหนึ่งของจำนวนดังกล่าว

 

เมื่อประสบความสำเร็จ ค่าตอบแทนก็เพิ่มขึ้นอย่างมหาศาล

 

สำหรับ Terminator 2: Judgment Day คาเมรอนได้รับเงินเดือนประมาณ 6 ล้านดอลลาร์ หรือมากกว่า 200 ล้านบาทในเวลานั้น ก่อนที่จะมีผลประโยชน์เพิ่มเติมจากความสำเร็จของผลงาน

 

ส่วน Titanic มีข้อมูลจาก Forbes ว่าค่าตอบแทนด้านการกำกับและการอำนวยการสร้างอยู่ที่ประมาณ 7 ล้านดอลลาร์ ก่อนที่เขาจะยอมสละเงินก้อนดังกล่าวและส่วนแบ่งบางส่วนเพื่อช่วยให้โครงการเดินหน้าต่อ หลังจากงบประมาณภาพยนตร์พุ่งสูงขึ้น

 

ค่าตอบแทนที่มีข้อมูล: หลัก 6–7 ล้านดอลลาร์ในผลงานสำคัญช่วงหนึ่ง

จุดสำคัญ: รายได้จากส่วนแบ่งภาพยนตร์สามารถมีมูลค่ามากกว่าค่าจ้างกำกับหลายเท่า

 

4. Peter Jackson — ประมาณ 700 ล้านบาทต่อโปรเจกต์ใหญ่

 

ปีเตอร์ แจ็กสัน ผู้กำกับ The Lord of the Rings และ The Hobbit เป็นตัวอย่างที่ดีมากของผู้กำกับที่สามารถต่อรองค่าตอบแทนในระดับเดียวกับซูเปอร์สตาร์ฮอลลีวูด

 

สำหรับ King Kong ฉบับปี 2005 มีข้อมูลจาก Guinness World Records ว่าแจ็กสันได้รับเงินประมาณ 20 ล้านดอลลาร์สหรัฐ เพื่อกำกับภาพยนตร์เรื่องนี้ ซึ่งในเวลานั้นถือเป็นค่าจ้างผู้กำกับก่อนเริ่มการผลิตที่สูงที่สุดเป็นสถิติที่ Guinness บันทึกไว้

 

Forbes ยังระบุว่าดีล King Kong เป็นเงินล่วงหน้า 20 ล้านดอลลาร์ และมีส่วนแบ่งเพิ่มเติมถึง 20% ของรายได้ขั้นต้นตามเงื่อนไขสัญญา

 

ส่วนภาพยนตร์ไตรภาค The Lord of the Rings Forbes ระบุว่าแจ็กสันได้รับเงินล่วงหน้าประมาณ 10 ล้านดอลลาร์ต่อเรื่อง พร้อมส่วนแบ่งจากรายได้เพิ่มเติม และสำหรับภาพยนตร์ The Hobbit มีการประเมินว่าค่าตอบแทนอยู่ราว 20 ล้านดอลลาร์ต่อเรื่อง พร้อมส่วนแบ่งอีก 20%

 

ค่ากำกับโปรเจกต์ใหญ่ที่มีหลักฐาน: ประมาณ 20 ล้านดอลลาร์ หรือราว 700 ล้านบาท

จุดเด่น: มีส่วนแบ่งรายได้เพิ่มเติม ทำให้รายได้จริงสูงขึ้นได้อีกมาก

 

5. Martin Scorsese — ประมาณ 100–350 ล้านบาทต่อโปรเจกต์ที่มีข้อมูลเปิดเผย

 

มาร์ติน สกอร์เซซี เป็นหนึ่งในผู้กำกับที่ได้รับการยอมรับมากที่สุดในประวัติศาสตร์ภาพยนตร์ ผลงานของเขามีตั้งแต่ Taxi Driver, Raging Bull, Goodfellas ไปจนถึง The Departed, The Irishman และ Killers of the Flower Moon

 

ค่าตอบแทนของสกอร์เซซีมีความแตกต่างกันไปตามขนาดและรูปแบบของโครงการ

 

มีรายงานว่าเขาได้รับประมาณ 3.5 ล้านดอลลาร์ สำหรับ Shutter Island และประมาณ 10 ล้านดอลลาร์ สำหรับ Hugo ซึ่งคิดเป็นเงินไทยคร่าว ๆ ราว 120–350 ล้านบาทตามลำดับ

 

กรณี Killers of the Flower Moon เป็นโปรเจกต์ขนาดใหญ่มาก โดยภาพยนตร์มีทุนสร้างประมาณ 200 ล้านดอลลาร์ แต่ค่าตอบแทนที่สกอร์เซซีได้รับไม่ได้เปิดเผยเป็นตัวเลขเดียวที่สามารถใช้เป็น “เรตปัจจุบัน” ได้อย่างแน่นอน

 

ตัวเลขที่มีรายงาน: ประมาณ 3.5–10 ล้านดอลลาร์ในภาพยนตร์บางเรื่อง

คิดเป็นเงินไทย: ประมาณ 120–350 ล้านบาทโดยคร่าว ๆ

 

แล้วผู้กำกับ 1 คนได้รับเงินทั้งหมดหรือไม่?

 

ไม่เสมอไป เพราะคำว่า “ค่าจ้างผู้กำกับ” กับ “รายได้จากภาพยนตร์” เป็นคนละเรื่อง

 

ผู้กำกับระดับสูงอาจเจรจาได้ทั้ง

 

ค่ากำกับล่วงหน้า — เงินที่ได้รับตามสัญญาเพื่อทำหน้าที่กำกับ

 

ค่าผู้เขียนบท — หากผู้กำกับเขียนบทเองก็อาจได้รับค่าตอบแทนอีกส่วนหนึ่ง

 

ค่าผู้อำนวยการสร้าง — หากมีตำแหน่งโปรดิวเซอร์ก็สามารถได้รับค่าตอบแทนเพิ่มเติม

 

ส่วนแบ่งรายได้ — บางคนเจรจาให้ได้รับเปอร์เซ็นต์จากรายได้หรือกำไรของภาพยนตร์

 

นี่เป็นเหตุผลว่าทำไมผู้กำกับชื่อดังบางคนจึงมีรายได้จากภาพยนตร์เรื่องเดียวมากกว่าค่ากำกับที่เห็นในข่าวหลายเท่า

 

สรุปตัวเลขแบบเข้าใจง่าย

 

หากดูเฉพาะตัวเลขที่มีการเปิดเผยในสื่อ จะเห็นภาพประมาณนี้

 

- Christopher Nolan: ประมาณ 20 ล้านดอลลาร์ล่วงหน้า หรือราว 700 ล้านบาทในโปรเจกต์ระดับ The Odyssey และมีส่วนแบ่งเพิ่มเติม

- Steven Spielberg: มีการรายงานค่าจ้างล่วงหน้าประมาณ 10 ล้านดอลลาร์ หรือราว 350 ล้านบาท พร้อมผลประโยชน์เพิ่มเติมในบางดีล

- James Cameron: เคยได้รับประมาณ 6–7 ล้านดอลลาร์ หรือราว 200–250 ล้านบาทในผลงานสำคัญบางช่วง และมีส่วนแบ่งเพิ่มเติม

- Peter Jackson: ประมาณ 20 ล้านดอลลาร์ หรือราว 700 ล้านบาทสำหรับ King Kong พร้อมส่วนแบ่ง 20% ตามรายงาน

- Martin Scorsese: ตัวเลขที่มีรายงานในบางเรื่องอยู่ประมาณ 3.5–10 ล้านดอลลาร์ หรือราว 120–350 ล้านบาท

 

ตัวเลขทั้งหมดควรอ่านในฐานะ ค่าตอบแทนของโปรเจกต์หรือดีลที่มีการเปิดเผย ไม่ใช่ “ราคากลางที่ผู้กำกับเรียกทุกเรื่อง” เพราะค่าจ้างจริงขึ้นอยู่กับงบหนัง อำนาจต่อรอง หน้าที่ที่รับผิดชอบ และส่วนแบ่งรายได้ในสัญญา

 

ที่น่าสนใจที่สุดคือ ผู้กำกับระดับสูงไม่ได้ถูกจ้างเพียงให้ “ถือโทรโข่งแล้วสั่งกองถ่าย” แต่ชื่อของพวกเขามีมูลค่าทางธุรกิจมหาศาล หากภาพยนตร์ประสบความสำเร็จ สัญญาส่วนแบ่งรายได้สามารถเปลี่ยนค่าจ้างระดับหลายร้อยล้านบาทให้กลายเป็นรายได้ระดับพันล้านบาทได้เลย