วิธีรับมือเพื่อนร่วมงานจอมบ่น ไม่ให้ความเครียดเขาล้นมาอยู่ในหัวเรา

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

บางคนไม่ได้เข้ามาขอคำปรึกษา ไม่ได้ต้องการทางออก และไม่ได้อยากให้ใครช่วยแก้ปัญหา เขาแค่อยากระบายทุกครั้งที่เดินผ่านโต๊ะเรา ตั้งแต่รถติด เจ้านาย เพื่อนในทีม ไปจนถึงกาแฟที่ไม่อร่อยพอ

ฟังครั้งสองครั้งอาจเป็นน้ำใจ แต่ถ้าทุกวันเริ่มต้นด้วยปัญหาของคนอื่น จบวันด้วยอารมณ์หม่น ๆ ทั้งที่เรื่องของเราเองก็ยังไม่ทันจัดการ นั่นคือจุดที่ควรตั้งขอบเขต ไม่ใช่เพราะเราใจดำ แต่เพราะพลังใจของแต่ละคนมีจำกัด

คนบ่นไม่ได้แปลว่าเป็นคนแย่

คำว่า Energy Vampire ฟังดูแรง แต่ใช้เรียกสถานการณ์ได้ตรงดี: คนที่ทำให้เรารู้สึกหมดแรงหลังคุยกัน ไม่จำเป็นต้องเป็นคนร้าย บางคนกำลังเครียดจริง บางคนไม่รู้วิธีสื่อสารอย่างอื่นนอกจากการบ่น และบางคนเผลอใช้คนรอบตัวเป็นถังรองรับอารมณ์

สิ่งที่น่าระวังคือวงจรเดิม ๆ เขาบ่นเรื่องเดิม เรารับฟังเต็มที่ เขาโล่งชั่วคราว แล้วกลับมาใหม่ในวันถัดไป โดยไม่มีอะไรเปลี่ยน การเห็นใจจึงไม่จำเป็นต้องแปลว่าเราต้องพร้อมรับทุกเรื่องทุกเวลา

ตัดบทแบบสุภาพ โดยไม่ต้องปะทะ

วิธีที่ใช้ได้จริงมักไม่ใช่การพูดตรง ๆ ว่า “อย่ามาบ่น” เพราะอาจทำให้บรรยากาศที่ทำงานตึงกว่าเดิม ลองใช้การกำหนดเวลาและพาตัวเองกลับไปที่งานแทน เช่น “ขอฟังแป๊บหนึ่งนะ เดี๋ยวเราต้องส่งงานก่อน” หรือ “เรื่องนี้หนักจริง แล้วตอนนี้มีอะไรที่พอทำได้บ้าง”

ประโยคหลังสำคัญ เพราะมันเปลี่ยนบทสนทนาจากการวนอยู่กับปัญหา ไปสู่ทางเลือกเล็ก ๆ หากอีกฝ่ายอยากหาทางออก เขาอาจเริ่มคิดต่อได้เอง แต่ถ้าเขาอยากบ่นต่ออย่างเดียว เราก็มีจังหวะปิดบทสนทนาอย่างเป็นธรรมชาติ

• “ขอเคลียร์งานก้อนนี้ก่อนนะ เดี๋ยวบ่าย ๆ ค่อยคุยกัน”

• “เข้าใจเลยว่ามันน่าหงุดหงิดมาก แต่ตอนนี้เราต้องรีบทำเรื่องนี้ก่อน”

• “แล้วถ้าจะให้ดีขึ้นจริง ๆ คิดว่าอยากเริ่มแก้ตรงไหน”

• “เราอาจช่วยคิดได้แป๊บเดียว แต่คงรับฟังยาว ๆ ไม่ไหววันนี้”

แกล้งยุ่งได้ แต่ไม่ต้องเล่นละคร

การใส่หูฟัง ตั้งใจดูงาน หรือเดินไปเติมน้ำในจังหวะที่บทสนทนาเริ่มยืด ไม่ใช่มารยาทแย่เสมอไป มันคือสัญญาณว่าเรากำลังมีพื้นที่และหน้าที่ของตัวเองอยู่แล้ว โดยเฉพาะในวันที่สมองแน่นหรือมีงานที่ต้องใช้สมาธิ

ถ้ารู้ว่าเพื่อนร่วมงานคนนี้มักเข้ามาช่วงเวลาเดิม ลองวางงานที่ต้องโฟกัสไว้ตอนนั้น หรือเปลี่ยนตำแหน่งนั่งชั่วคราวเมื่อทำได้ ไม่จำเป็นต้องหลบเขาตลอดชีวิต แค่ไม่ปล่อยให้ตัวเองถูกดึงเข้าไปในวงสนทนาที่รู้ล่วงหน้าว่าจะทำให้วันทั้งวันเสียจังหวะ

เกราะที่สำคัญที่สุดคือแยกเรื่องของเขาออกจากเรื่องของเรา

เวลาฟังเรื่องหนัก ๆ เรามักเผลอเอาไปคิดต่อแทนคนเล่า ลองเตือนตัวเองสั้น ๆ ว่า “นี่คือปัญหาของเขา ไม่ใช่ภารกิจของเรา” เราเห็นใจได้ รับฟังได้ แต่ไม่จำเป็นต้องรับหน้าที่แก้ทุกความขัดแย้งในออฟฟิศ

หลังคุยกับคนที่ใช้พลังมาก ลองรีเซ็ตตัวเองด้วยวิธีเล็ก ๆ เช่น ลุกไปเดิน เติมน้ำ หายใจช้า ๆ สักครู่ หรือกลับมาจดสิ่งที่เราต้องทำต่อให้ชัด การดึงความสนใจกลับมาที่สิ่งควบคุมได้ ช่วยไม่ให้บทสนทนานั้นตามมากินพื้นที่ในหัวทั้งวัน

เราไม่ต้องรับผิดชอบอารมณ์แทนทุกคน โดยเฉพาะเมื่อคนคนนั้นไม่เคยพยายามรับผิดชอบอารมณ์ของตัวเองเลย

แต่ถ้าการบ่นกลายเป็นการกดดัน ด่าว่า ใส่ร้าย หรือรบกวนงานอย่างต่อเนื่อง เรื่องนี้ไม่ใช่แค่บุคลิกน่ารำคาญแล้ว ควรเก็บรายละเอียดเหตุการณ์ไว้และหาทางคุยกับหัวหน้าหรือฝ่ายที่เกี่ยวข้องอย่างเป็นทางการ

สุดท้าย การตั้งขอบเขตที่ดีไม่ได้ทำให้เราเป็นเพื่อนร่วมงานที่เย็นชา มันทำให้เรายังมีแรงพอจะทำงาน พอจะช่วยคนอื่นในวันที่ช่วยได้ และพอกลับบ้านโดยไม่ต้องแบกเรื่องของทั้งออฟฟิศไปด้วย