7 สิ่งที่ไม่ควรทำเมื่อใช้ Wi-Fi สาธารณะ เพราะความสะดวกอาจแลกมาด้วยข้อมูลส่วนตัว

ทุกวันนี้ Wi-Fi สาธารณะมีให้ใช้แทบทุกที่ ไม่ว่าจะเป็นร้านกาแฟ ห้างสรรพสินค้า โรงแรม สนามบิน หรือสถานีขนส่ง หลายคนจึงเลือกเชื่อมต่อทันทีเมื่อเห็นเครือข่ายที่เปิดให้ใช้งานฟรี เพราะช่วยประหยัดอินเทอร์เน็ตมือถือและทำให้ใช้งานออนไลน์ได้สะดวกขึ้น

 

แต่สิ่งที่หลายคนอาจไม่รู้คือ Wi-Fi สาธารณะไม่ได้มีความปลอดภัยเท่ากันทุกเครือข่าย และผู้ใช้อาจไม่สามารถรู้ได้ง่าย ๆ ว่าเครือข่ายนั้นถูกตั้งค่าอย่างไร หรือมีใครกำลังใช้งานอยู่บ้าง CISA เตือนว่าเครือข่าย Wi-Fi สาธารณะอาจเปิดโอกาสให้ผู้ไม่หวังดีเข้าถึงข้อมูลที่ส่งผ่านเครือข่ายได้ ขณะที่ FTC แนะนำให้ระมัดระวังเป็นพิเศษเมื่อใช้เครือข่ายสาธารณะ แม้ปัจจุบันเว็บไซต์จำนวนมากจะมีการเข้ารหัสข้อมูลแล้วก็ตาม

 

ต่อไปนี้คือ 7 สิ่งที่ไม่ควรทำเมื่อจำเป็นต้องใช้ Wi-Fi สาธารณะ

 

1. อย่ารีบเชื่อมต่อกับ Wi-Fi ที่ชื่อคล้ายสถานที่

 

เห็นชื่อ Wi-Fi คล้ายกับร้านหรือสถานที่ที่กำลังอยู่ ไม่ได้หมายความว่าจะเป็นเครือข่ายของสถานที่นั้นจริง ๆ

 

ผู้ไม่หวังดีสามารถตั้งชื่อเครือข่ายให้คล้ายกับชื่อ Wi-Fi ของร้าน โรงแรม หรือสนามบิน เพื่อหลอกให้คนเชื่อมต่อได้ CISA จึงแนะนำให้ตรวจสอบชื่อเครือข่ายและขั้นตอนการเข้าสู่ระบบกับพนักงานของสถานที่ก่อนเชื่อมต่อ โดยเฉพาะเมื่อมีหลายเครือข่ายที่ชื่อใกล้เคียงกัน

 

วิธีง่าย ๆ คือ หากไม่แน่ใจ ให้ถามพนักงานโดยตรงว่า Wi-Fi ชื่ออะไรและต้องเข้าสู่ระบบผ่านช่องทางใด แทนการเดาแล้วกดเชื่อมต่อเอง

 

2. อย่าใช้ Wi-Fi สาธารณะทำธุรกรรมธนาคารโดยไม่จำเป็น

 

การเปิดดูข่าวหรือค้นหาข้อมูลทั่วไปมีความเสี่ยงไม่เท่ากับการทำธุรกรรมที่เกี่ยวข้องกับเงินและข้อมูลสำคัญ

 

CISA แนะนำให้หลีกเลี่ยงกิจกรรมที่มีข้อมูลละเอียดอ่อนบนเครือข่ายสาธารณะที่ไม่ปลอดภัย เช่น การทำธุรกรรมธนาคาร การซื้อสินค้า การกรอกข้อมูลบัตรเครดิต หรือการป้อนรหัสผ่าน

 

หากจำเป็นต้องโอนเงินหรือทำธุรกรรมสำคัญ วิธีที่ปลอดภัยกว่าคือใช้เครือข่ายมือถือของตัวเอง หรือรอจนสามารถเชื่อมต่อเครือข่ายที่เชื่อถือได้

 

3. อย่ากรอกรหัสผ่านสำคัญบนเว็บไซต์ที่ไม่ปลอดภัย

 

ก่อนกรอกรหัสผ่านหรือข้อมูลส่วนตัว ควรตรวจสอบเว็บไซต์ว่ามีการเชื่อมต่อแบบ HTTPS หรือไม่

 

FTC ระบุว่าเว็บไซต์ที่ใช้ HTTPS จะเข้ารหัสข้อมูลระหว่างอุปกรณ์กับเว็บไซต์ ทำให้ข้อมูลถูกดักอ่านได้ยากขึ้น แต่ HTTPS ไม่ได้หมายความว่าเว็บไซต์นั้นเป็นเว็บไซต์จริงเสมอไป เพราะมิจฉาชีพก็สามารถสร้างเว็บไซต์ปลอมที่ใช้ HTTPS ได้เช่นกัน

 

ดังนั้นอย่าดูเพียงรูปกุญแจแล้วคิดว่าปลอดภัยทุกอย่าง ควรตรวจสอบชื่อเว็บไซต์ให้ถูกต้องด้วย โดยเฉพาะก่อนกรอกรหัสผ่าน ข้อมูลบัตร หรือข้อมูลส่วนตัว

 

4. อย่าใช้รหัสผ่านเดียวกันทุกบัญชี

 

เรื่องนี้สำคัญแม้ไม่ได้ใช้ Wi-Fi สาธารณะ แต่ยิ่งสำคัญเมื่อใช้งานอินเทอร์เน็ตบนเครือข่ายที่เราไม่สามารถควบคุมได้

 

หากรหัสผ่านของบัญชีหนึ่งถูกขโมย แล้วคุณใช้รหัสเดียวกันกับอีเมล โซเชียลมีเดีย หรือบริการอื่น ๆ ผู้ไม่หวังดีอาจนำข้อมูลดังกล่าวไปลองเข้าสู่บัญชีอื่นได้

 

FTC แนะนำให้ใช้รหัสผ่านที่แตกต่างกันในแต่ละบัญชี และเปิดการยืนยันตัวตนแบบหลายขั้นตอนหรือ 2FA เมื่อบริการนั้นรองรับ

 

5. อย่าเปิดให้เครื่องเชื่อมต่อ Wi-Fi อัตโนมัติทุกเครือข่าย

 

การเปิดฟังก์ชันเชื่อมต่อ Wi-Fi อัตโนมัติช่วยให้ใช้งานสะดวก แต่ก็ทำให้โทรศัพท์หรือคอมพิวเตอร์อาจพยายามเชื่อมต่อกับเครือข่ายที่เราไม่ได้ตั้งใจเลือก

 

FTC เคยแนะนำให้ปิดฟังก์ชัน Wi-Fi auto-connect เพื่อให้ผู้ใช้สามารถเลือกเองว่าจะเชื่อมต่อเครือข่ายใดและเมื่อใด

 

หากไม่ได้ใช้งาน Wi-Fi อยู่ การปิด Wi-Fi หรือปิดการเชื่อมต่ออัตโนมัติเมื่ออยู่นอกบ้านก็เป็นอีกวิธีหนึ่งที่ช่วยลดโอกาสเชื่อมต่อกับเครือข่ายที่ไม่ต้องการ

 

6. อย่าดาวน์โหลดไฟล์หรือโปรแกรมจากลิงก์ที่โผล่ขึ้นมา

 

เมื่อเชื่อมต่อ Wi-Fi สาธารณะ หากมีหน้าต่างแปลก ๆ เด้งขึ้นมาแล้วบอกให้ดาวน์โหลดแอป โปรแกรม หรือไฟล์เพื่อ “เพิ่มความเร็วอินเทอร์เน็ต” หรือ “ยืนยันตัวตน” ควรหยุดคิดก่อนกด

 

การหลอกให้ดาวน์โหลดไฟล์หรือกรอกข้อมูลส่วนตัวเป็นหนึ่งในวิธีที่มิจฉาชีพใช้เพื่อขโมยข้อมูล ผู้ใช้งานจึงควรดาวน์โหลดแอปและโปรแกรมจากแหล่งที่เชื่อถือได้ และไม่ติดตั้งสิ่งที่ไม่ทราบที่มา

 

นอกจากนี้ควรอัปเดตระบบปฏิบัติการ เบราว์เซอร์ และแอปอยู่เสมอ เพราะการอัปเดตมักมีการแก้ไขช่องโหว่ด้านความปลอดภัยด้วย

 

7. อย่าปล่อยให้บัญชีสำคัญล็อกอินค้างไว้

 

เมื่อใช้คอมพิวเตอร์สาธารณะหรืออุปกรณ์ที่ไม่ใช่ของตัวเอง เรื่องนี้ยิ่งต้องระวัง

 

หลังใช้งานอีเมล โซเชียลมีเดีย หรือบริการออนไลน์ต่าง ๆ ควรออกจากระบบ ไม่ควรเลือกให้เครื่องจดจำรหัสผ่าน โดยเฉพาะหากเป็นอุปกรณ์ที่คนอื่นสามารถเข้าถึงได้

 

FTC แนะนำไม่ให้ผู้ใช้คงสถานะล็อกอินไว้ถาวร และควรออกจากระบบเมื่อใช้งานเสร็จแล้ว

 

แล้ว Wi-Fi สาธารณะอันตรายเสมอหรือไม่?

 

ไม่จำเป็นต้องหมายความว่า Wi-Fi สาธารณะทุกแห่งจะอันตรายหรือควรหลีกเลี่ยงทั้งหมด ปัจจุบันเว็บไซต์จำนวนมากใช้การเข้ารหัส และ FTC ระบุว่าการเชื่อมต่อผ่าน Wi-Fi สาธารณะในปัจจุบันมักปลอดภัยขึ้นกว่าในอดีต แต่ผู้ใช้ยังควรระวัง เพราะเราไม่สามารถรู้ได้เสมอว่าเครือข่ายที่กำลังเชื่อมต่อมีการรักษาความปลอดภัยอย่างไร และเว็บไซต์ปลอมก็สามารถใช้ HTTPS ได้เช่นกัน

 

หากต้องทำเรื่องสำคัญ เช่น โอนเงิน ซื้อสินค้าราคาแพง เข้าบัญชีที่มีข้อมูลสำคัญ หรือส่งข้อมูลส่วนตัวจำนวนมาก การใช้เครือข่ายมือถือของตัวเองมักเป็นทางเลือกที่ง่ายกว่า โดย CISA ระบุว่าการใช้เครือข่ายมือถือของตัวเองโดยทั่วไปมีความปลอดภัยมากกว่าการใช้ Wi-Fi สาธารณะ

 

จำง่าย ๆ ก่อนกดเชื่อมต่อ

 

เช็กชื่อ Wi-Fi → เลี่ยงธุรกรรมสำคัญ → ตรวจสอบเว็บไซต์ → ไม่ใช้รหัสผ่านซ้ำ → ปิด Auto-connect → ไม่ดาวน์โหลดของแปลก ๆ → ออกจากระบบเมื่อใช้งานเสร็จ

 

Wi-Fi ฟรีอาจช่วยประหยัดค่าอินเทอร์เน็ต แต่ข้อมูลส่วนตัวของเราอาจมีค่ามากกว่าค่าอินเทอร์เน็ตที่ประหยัดได้หลายเท่า การระวังเพียงไม่กี่ขั้นตอนจึงช่วยลดความเสี่ยงจากการถูกขโมยข้อมูลและการถูกหลอกบนโลกออนไลน์ได้อย่างมาก