รู้ยัง? "แมว" ไม่ได้มองเห็น "ขาวดำ" อย่างเดียวนะ!

หลายคนคงเคยได้ยินความเชื่อโบราณที่เล่าต่อๆ กันมาว่า สัตว์เลี้ยงอย่างแมวหรือสุนัขมองเห็นโลกใบนี้เป็นเพียงแค่สีขาว สีดำ และเฉดสีเทาหม่นๆ เหมือนเรากำลังนั่งดูทีวีขาวดำยุคโบราณ แต่ความจริงแล้ว วิทยาศาสตร์และการแพทย์ทางสรีรวิทยาของดวงตาสัตว์ได้พิสูจน์และยืนยันชัดเจนแล้วว่า แมวมองเห็นสีสันบนโลกได้มากกว่านั้น เพียงแต่เฉดสีที่มันเห็นไม่ได้สดใส ฉูดฉาด หรือครบถ้วนเหมือนกับดวงตาของมนุษย์เราเท่านั้นเอง

ดวงตาของสิ่งมีชีวิตสายพันธุ์ต่าง ๆ จะมีเซลล์รับแสงที่อยู่บริเวณจอตา (Retina) แบ่งออกเป็น 2 ชนิดหลักๆ คือ "เซลล์รูปกรวย (Cone Cells)" ซึ่งมีหน้าที่รับรู้และแยกแยะเฉดสีสัน และ "เซลล์รูปแท่ง (Rod Cells)" ซึ่งทำหน้าที่รับแสง ตรวจจับความไวต่อการเคลื่อนไหว และช่วยในการมองเห็นในที่มืดสลัว

มนุษย์เรามีเซลล์รูปกรวยเยอะมาก ทำให้สายตาของคนเราสามารถมองเห็นแม่สีหลักได้ครบ 3 สี คือ สีแดง สีเขียว และสีน้ำเงิน (Trichromatic Vision) จึงสามารถผสมผสานและแยกแยะสีสันต่างๆ ได้เป็นล้านๆ เฉดสีได้อย่างสดใส แต่สำหรับแมว พวกมันมีประเภทของเซลล์รูปกรวยน้อยกว่าเรา โดยมองเห็นหลักๆ ได้แค่สีในโทน "สีน้ำเงิน" และ "สีเหลือง" เท่านั้น ส่วนสีแดง สีส้ม หรือสีเขียวสด แมวจะไม่สามารถแยกแยะได้ แต่จะเห็นกลายเป็นเฉดสีเทา สีน้ำตาล หรือสีเขียวหม่นๆ แทน คล้ายกับลักษณะของคนที่เผชิญภาวะตาบอดสีแดง-เขียวนั่นเอง ดังนั้น โลกในสายตาของแมวเลยออกไปทางโทนพาสเทล นวลๆ หรือหม่นกว่าสายตาคนเราพอสมควร

ทว่า ธรรมชาติไม่ได้ใจร้ายกับแมว เพราะสิ่งที่พวกมันต้องแลกไปกับการมองเห็นเฉดสีที่น้อยลง คือการที่ตาของแมวอัดแน่นไปด้วย "เซลล์รูปแท่ง" จำนวนมหาศาลซึ่งมีมากกว่ามนุษย์หลายเท่าตัว โครงสร้างตานี้ส่งผลให้แมวมีความสามารถสุดพิเศษในการมองเห็นในที่มืดหรือสถานที่ที่มีแสงสลัวๆ ได้ดีกว่ามนุษย์ถึง 6 ถึง 8 เท่า รวมถึงมีม่านตาที่ขยายกว้างได้มากกว่า และมีชั้นสะท้อนแสงหลังจอตาที่เรียกว่า Tapetum Lucidum ช่วยสะท้อนแสงกลับไปมา ทำให้ตาของมันเปล่งแสงในความมืด และช่วยจับการเคลื่อนไหวของสิ่งต่างๆ ที่รวดเร็วได้อย่างแม่นยำเฉียบคม

พูดง่ายๆ ก็คือ ในเชิงวิวัฒนาการ แมวไม่ได้มีความจำเป็นต้องมองเห็นดอกไม้สีแดงสดใส หรือมองออกว่าเสื้อผ้าที่คุณใส่เป็นสีอะไร เพราะสิ่งสำคัญที่สุดสำหรับสัญชาตญาณนักล่าของมัน คือการมองเห็นหนูหรือเหยื่อที่กำลังขยับตัวอย่างรวดเร็วท่ามกลางความมืดมิดต่างหาก!