ย้อนวันวาน 5 ของเช่าเคยฮิต ก่อนเทคโนโลยีเปลี่ยนทุกอย่าง

ก่อนที่เทคโนโลยีและอินเทอร์เน็ตจะเข้ามาเปลี่ยนวิถีชีวิต คนไทยนิยม “เช่า” สิ่งของหลายประเภทแทนการซื้อ เพราะสินค้าบางอย่างมีราคาสูงหรือใช้งานเพียงครั้งคราว

เมื่อกาลเวลาเปลี่ยนไป ธุรกิจให้เช่าหลายประเภทจึงค่อย ๆ ลดบทบาทลง บางอย่างเหลืออยู่เพียงไม่กี่แห่ง และบางอย่างกลายเป็นความทรงจำของคนหลายรุ่น

1. ร้านเช่าวิดีโอ VHS และ VCD

ร้านเช่าวิดีโอเคยได้รับความนิยมอย่างมาก ผู้คนสามารถเลือกเช่าภาพยนตร์ ละคร หรือการ์ตูนกลับไปชมที่บ้าน โดยคิดค่าบริการเป็นรายวัน

เมื่อต้องนำม้วนหรือแผ่นกลับมาคืนตรงเวลา การเดินเลือกรายชื่อหนังตามชั้นวางจึงเป็นอีกประสบการณ์ที่คนยุคนั้นคุ้นเคย

ต่อมา เมื่ออินเทอร์เน็ตความเร็วสูงและบริการสตรีมมิงเข้ามามีบทบาท ร้านเช่าวิดีโอจึงทยอยปิดกิจการจนแทบไม่เหลือให้เห็น

2. ร้านเช่าหนังสือการ์ตูนและนวนิยาย

ครั้งหนึ่งร้านเช่าหนังสือมีอยู่ในหลายชุมชน นักเรียนและวัยรุ่นนิยมเช่าการ์ตูน นวนิยาย และนิตยสารในราคาหลักบาท

ร้านเหล่านี้ช่วยให้ผู้อ่านติดตามหนังสือหลายเล่มหรือการ์ตูนชุดยาวได้โดยไม่ต้องซื้อเก็บทั้งหมด

ปัจจุบัน ผู้คนมีทางเลือกมากขึ้น ทั้งแอปพลิเคชัน หนังสืออิเล็กทรอนิกส์ และร้านหนังสือออนไลน์ ทำให้ร้านเช่าหนังสือแบบเดิมเหลือน้อยลงมาก

3. ร้านเช่าเกม PlayStation

ก่อนยุคที่เกมดาวน์โหลดผ่านอินเทอร์เน็ตได้สะดวก ร้านเช่าแผ่นเกมเคยเป็นทางเลือกของผู้เล่นที่อยากลองเกมใหม่โดยไม่ต้องซื้อในราคาเต็ม

ผู้เล่นสามารถเช่าเกมไปเล่นที่บ้าน แล้วนำแผ่นกลับมาคืนตามกำหนด คล้ายกับการเช่าวิดีโอ

เมื่อเกมเปลี่ยนมาจำหน่ายในรูปแบบดิจิทัลและซื้อออนไลน์ได้โดยตรง ธุรกิจเช่าแผ่นเกมจึงลดบทบาทลงอย่างต่อเนื่อง

4. ร้านเช่าเครื่องเล่น VCD และ DVD

ในอดีต บางครอบครัวที่ยังไม่มีเครื่องเล่น VCD หรือ DVD เป็นของตัวเอง อาจเลือกเช่าเครื่องพร้อมแผ่นภาพยนตร์ไปใช้ในงานเลี้ยงหรือโอกาสพิเศษ

เมื่อเครื่องเล่นมีราคาถูกลงและเข้าถึงง่ายขึ้น ก่อนจะถูกแทนที่ด้วยสมาร์ตทีวีและบริการสตรีมมิง ความต้องการเช่าอุปกรณ์ประเภทนี้จึงค่อย ๆ หายไป

5. บริการเช่าวิทยุสื่อสาร

ในช่วงที่โทรศัพท์มือถือยังมีราคาสูง วิทยุสื่อสารเป็นอุปกรณ์ที่บริษัท ผู้จัดงาน และหน่วยงานบางแห่งใช้ติดต่อกันภายในพื้นที่ โดยเฉพาะงานที่ต้องประสานงานกับคนจำนวนมาก

บริการเช่าวิทยุสื่อสารยังไม่หายไปทั้งหมด แต่ปัจจุบันมักพบในงานหรือกิจกรรมเฉพาะทาง มากกว่าจะเป็นบริการใกล้ตัวที่คนทั่วไปใช้กันเป็นประจำ

ส่วนเพจเจอร์หรือวิทยุติดตามตัว ซึ่งเคยเป็นอุปกรณ์สื่อสารยอดนิยมในอดีต ก็ลดบทบาทลงหลังโทรศัพท์มือถือแพร่หลายเช่นกัน

ทำไมธุรกิจเช่าเหล่านี้จึงลดลง

สาเหตุสำคัญมาจากหลายปัจจัย ได้แก่

• เทคโนโลยีดิจิทัลที่เข้ามาแทนสื่อแบบจับต้องได้
• อินเทอร์เน็ตความเร็วสูงที่ทำให้เข้าถึงเนื้อหาได้ทันที
• ราคาสินค้าบางประเภทถูกลงจนผู้บริโภคซื้อเป็นเจ้าของได้ง่ายขึ้น
• บริการออนไลน์ที่สะดวกและใช้งานได้ทุกที่ทุกเวลา

แม้บริการบางประเภทจะยังมีอยู่ในบางพื้นที่ หรือเปลี่ยนไปตอบโจทย์นักสะสมและงานเฉพาะทาง แต่บทบาทในชีวิตประจำวันลดลงอย่างชัดเจน

ร้านเช่าวิดีโอ ร้านเช่าหนังสือ ร้านเช่าแผ่นเกม ร้านเช่าเครื่องเล่น VCD/DVD และบริการเช่าวิทยุสื่อสาร ล้วนเคยเป็นส่วนหนึ่งของวิถีชีวิตคนไทย ก่อนที่เทคโนโลยีจะเปลี่ยนทั้งวิธีรับชม อ่าน เล่น และติดต่อสื่อสาร จนบริการเหล่านี้ค่อย ๆ กลายเป็นภาพจำของวันวาน

SOURCES:

• สำนักงานส่งเสริมเศรษฐกิจสร้างสรรค์ (องค์การมหาชน)
• องค์การพิพิธภัณฑ์วิทยาศาสตร์แห่งชาติ
• Thai PBS

REFERENCES:

• ชวนเปิดกรุ “หนังวิดีโอ” รื้ออดีตสุดคลาสสิกกับโมเมนต์แห่งความสุข
• เพจเจอร์
• ย้อนอดีตรู้จัก “เพจเจอร์” เครื่องมือสื่อสารยุค 90