ตรวจหลอดเลือดคอด้วย CIMT คืออะไร ? เช็กความเสี่ยงโรคหัวใจและหลอดเลือด

บทความนี้จะมานำเสนอเกี่ยวกับเรื่อง  ตรวจหลอดเลือดคอด้วย CIMT คืออะไร ? เช็กความเสี่ยงโรคหัวใจและหลอดเลือดกันนะคะ สำหรับโรคหัวใจและหลอดเลือดนั้น จะไม่ได้ส่งสัญญาณเตือนเสมอไปนะคะ กว่าหลายคนจะรู้ตัว หลอดเลือดอาจมีการเปลี่ยนแปลงสะสมมานานแล้ว หนึ่งในวิธีที่ใช้ศึกษาสุขภาพของหลอดเลือดคือ CIMT (Carotid Intima-Media Thickness) หรือการวัดความหนาของชั้นผนังหลอดเลือดแดงคอด้วยอัลตราซาวด์ นั่นเองค่ะ แต่ CIMT คืออะไร ตรวจอย่างไร และบอกความเสี่ยงโรคหัวใจได้มากน้อยแค่ไหน ? นั้น พร้อมแล้วตามมาดูรายละเอียดกันต่อเลยค่ะ

ตรวจหลอดเลือดคอด้วย CIMT คืออะไร ? เช็กความเสี่ยงโรคหัวใจและหลอดเลือด

CIMT คืออะไร ?

CIMT ย่อมาจาก Carotid Intima-Media Thickness หมายถึงการวัดความหนาของชั้นintima และ media ซึ่งอยู่บริเวณผนังหลอดเลือดแดงคอ (carotid artery)

หลอดเลือดแดงคอเป็นเส้นเลือดสำคัญที่นำเลือดไปเลี้ยงสมอง การตรวจด้วยอัลตราซาวด์จึงสามารถมองเห็นลักษณะผนังหลอดเลือด และประเมินการเปลี่ยนแปลงที่สัมพันธ์กับภาวะหลอดเลือดแดงแข็ง หรือ atherosclerosis ได้นั่นเองค่ะ

ภาวะหลอดเลือดแดงแข็งเกิดจากการสะสมของคราบไขมันและสารต่าง ๆ ในผนังหลอดเลือดทำให้หลอดเลือดหนาตัว แข็ง และตีบแคบลงได้ในระยะยาว

ตรวจหลอดเลือดคอด้วย CIMT ทำอย่างไร ?

การตรวจใช้ อัลตราซาวด์แบบไม่รุกล้ำร่างกาย โดยผู้ตรวจจะวางหัวตรวจบริเวณลำคอเพื่อสร้างภาพหลอดเลือดแดงคอ แล้ววัดความหนาของผนังหลอดเลือดตามตำแหน่งและวิธีมาตรฐาน

ข้อดีคือ

• ไม่ต้องเจาะเลือด
• ไม่ต้องฉีดสารทึบรังสี
• ไม่มีรังสีเอกซ์
• โดยทั่วไปไม่เจ็บและใช้เวลาไม่นาน
• สามารถประเมินลักษณะผนังหลอดเลือดและตรวจหาคราบไขมัน (plaque) ได้

ทั้งนี้ วิธีวัดและตำแหน่งที่ตรวจมีผลต่อค่าที่ได้ จึงควรให้ผู้เชี่ยวชาญเป็นผู้ตรวจและแปลผล ไม่ควรนำตัวเลขจากการตรวจคนละวิธีมาเปรียบเทียบกันโดยตรงนะคะ

CIMT สูง หมายความว่าเสี่ยงโรคหัวใจสูงหรือไม่ ?

มีความสัมพันธ์กัน แต่ไม่สามารถใช้ยืนยันโรคได้โดยตรงค่ะ จากหลักฐานทางการแพทย์พบว่าCIMT ที่เพิ่มขึ้นมีความสัมพันธ์กับปัจจัยเสี่ยง และเหตุการณ์โรคหัวใจและหลอดเลือด แต่การนำ CIMT มาใช้ทำนายความเสี่ยงในคนทั่วไปยังมีข้อจำกัด และประโยชน์ในการเพิ่มความแม่นยำจากการประเมินปัจจัยเสี่ยงมาตรฐานมีไม่มากนัก

ดังนั้น ค่า CIMT สูงไม่ได้แปลว่าเป็นโรคหัวใจ หรือหลอดเลือดคอตีบแน่นอน

แพทย์ควรพิจารณาผลร่วมกับปัจจัยสำคัญอื่น เช่น  อายุ ,ความดันโลหิต , LDL/HDL , เบาหวาน , การสูบบุหรี่ , น้ำหนักตัว , ประวัติครอบครัว , โรคประจำตัว  เพื่อประเมินความเสี่ยงโรคหัวใจและหลอดเลือดโดยรวม

CIMT กับ “คราบไขมันในหลอดเลือด” ต่างกันอย่างไร ?

สองเรื่องนี้มักถูกพูดถึงคู่กัน แต่ไม่ใช่สิ่งเดียวกันนะคะ

CIMT คือการวัดความหนาของชั้นผนังหลอดเลือด ส่วน carotid plaque คือการพบรอยโรคหรือคราบไขมันที่เกาะบริเวณผนังหลอดเลือดนั่นเองค่ะ

ข้อมูลทางวิชาการในปัจจุบันให้ความสำคัญกับการตรวจหา carotid plaque มากขึ้นในบางกรณี เพราะสามารถเป็นตัวบ่งชี้ภาวะหลอดเลือดแดงแข็งที่มีความสำคัญต่อการประเมินความเสี่ยงได้ ขณะที่ CIMT เพียงอย่างเดียวมีข้อจำกัดในการเพิ่มความแม่นยำของการประเมินความเสี่ยงนะคะ

ทุกคนควรตรวจ CIMT หรือไม่ ?

ไม่จำเป็นต้องตรวจ CIMT เป็นประจำในคนทั่วไปทุกคนค่ะ  แนวทางของ European Society of Cardiology (ESC) ระบุว่า ไม่แนะนำการวัด IMT เป็นกิจวัตรเพื่อประเมินความเสี่ยงโรคหัวใจและหลอดเลือด เนื่องจากประโยชน์ในการทำนายความเสี่ยงเพิ่มเติมมีจำกัด ขณะที่ในบางกรณีการตรวจอัลตราซาวด์เพื่อค้นหา carotid plaque อาจมีประโยชน์ในการช่วยจัดระดับความเสี่ยง โดยเฉพาะเมื่อการตรวจ coronary artery calcium (CAC) ไม่สามารถทำได้หรือไม่เหมาะสม  นั่นเองค่ะ

อย่างไรก็ตาม งานวิจัยใหม่ในปี 2025–2026 ยังคงศึกษาบทบาทของ CIMT อย่างต่อเนื่องโดยเฉพาะความสัมพันธ์กับปัจจัยเสี่ยงและการตรวจวัดด้วยอัลตราซาวด์ ซึ่งสะท้อนว่า CIMT ยังมีคุณค่าในด้านการวิจัยและการประเมินภาวะหลอดเลือดในบางกลุ่ม แต่การนำมาใช้เป็นการตรวจคัดกรองคนทั่วไปยังมีข้อจำกัด อยู่นะคะ

ใครบ้างที่ควรปรึกษาแพทย์เรื่องการตรวจ ?

ผู้ที่มีปัจจัยเสี่ยงโรคหัวใจและหลอดเลือดหลายด้าน เช่น ความดันโลหิตสูง ไขมันในเลือดผิดปกติ เบาหวาน สูบบุหรี่ น้ำหนักเกิน หรือมีประวัติครอบครัวเป็นโรคหัวใจและหลอดเลือดสามารถปรึกษาแพทย์เพื่อประเมินว่าจำเป็นต้องตรวจหลอดเลือดเพิ่มเติมหรือไม่

สิ่งสำคัญคือไม่ควรเลือกตรวจ CIMT เพียงเพราะต้องการรู้ว่า “หลอดเลือดดีหรือไม่” โดยไม่ประเมินความเสี่ยงด้านอื่นร่วมด้วย เพราะการควบคุมความดัน ไขมัน น้ำตาล งดบุหรี่ ออกกำลังกาย และรับประทานอาหารที่เหมาะสม ยังคงเป็นพื้นฐานสำคัญในการลดความเสี่ยงโรคหัวใจและหลอดเลือด

จะเห็นได้ว่า CIMT คือการวัดความหนาของผนังหลอดเลือดแดงคอด้วยอัลตราซาวด์ เป็นการตรวจที่ไม่ใช้รังสีและไม่ต้องเจาะเลือด สามารถให้ข้อมูลเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงของผนังหลอดเลือด และมีความสัมพันธ์กับความเสี่ยงโรคหัวใจและหลอดเลือดได้นั่นเองนะคะ

แต่ต้องจำให้แม่นว่า CIMT ไม่ใช่การตรวจยืนยันโรคหัวใจ และค่า CIMT สูงไม่ได้หมายความว่าหลอดเลือดตีบเสมอไปค่ะ  หากต้องการประเมินสุขภาพหลอดเลือดอย่างเหมาะสม ควรดูทั้งความดัน ไขมัน น้ำตาล พฤติกรรมการสูบบุหรี่ อายุ ประวัติครอบครัว และปัจจัยเสี่ยงอื่น ๆ แล้วให้แพทย์พิจารณาว่าการตรวจ CIMT หรือการตรวจชนิดอื่นเหมาะกับแต่ละคนหรือไม่นะคะ

รู้ความเสี่ยงให้เร็ว ดีกว่ารอให้มีอาการ เพราะสุขภาพหลอดเลือดดูแลได้ตั้งแต่วันนี้ค่ะ