รู้จักและอยู่ร่วมกับผู้พิการประเภท5(สติปัญญาและการเรียนรู้)

**ผู้พิการประเภท 5** คือ **ผู้พิการทางสติปัญญา** ตามประกาศกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ หมายถึง บุคคลที่มีข้อจำกัดอย่างมีนัยสำคัญในการปฏิบัติประสิทธิภาพของสมอง การเรียนรู้ และพฤติกรรมปรับตัว (Adaptive Behavior) ที่ใช้ในชีวิตประจำวัน เช่น การสื่อสาร การดูแลตัวเอง หรือการเข้าสังคม ซึ่งเกิดขึ้นในช่วงพัฒนาการ (ก่อนอายุ 18 ปี)

**การทำความเข้าใจและลักษณะเฉพาะ**

 * **ด้านการเรียนรู้:** เรียนรู้ได้ช้ากว่าวัย เข้าใจสิ่งที่เป็นนามธรรมหรือซับซ้อนได้ยาก

 * **ด้านการสื่อสาร:** บางรายอาจพูดไม่ชัด ใช้คำศัพท์จำกัด หรือเข้าใจภาษาพูดที่ซับซ้อนได้ยาก

 * **ด้านอารมณ์และพฤติกรรม:** อาจมีความไร้เดียงสา แสดงออกทางอารมณ์ตรงไปตรงมา หรือบางครั้งอาจควบคุมอารมณ์ตนเองไม่ได้เมื่อเผชิญความเครียดหรือความเปลี่ยนแปลงทันทีทันใด

 * **ระดับความช่วยเหลือ:** มีตั้งแต่ระดับน้อย (ดูแลตัวเองได้ ทำงานง่ายๆ ได้) ไปจนถึงระดับมาก (ต้องมีผู้ดูแลตลอดเวลา)

**แนวทางการอยู่ร่วมและการปฏิสัมพันธ์อย่างเหมาะสม**

 * **การสื่อสาร:** ใช้คำพูดที่สั้น กระชับ เข้าใจง่าย หลีกเลี่ยงคำประชดประชัน คำเปรียบเปรย หรือประโยคซับซ้อน และให้เวลาในการตอบกลับโดยไม่รีบร้อน

 * **การเปิดโอกาสและสร้างความภาคภูมิใจ:** มอบหมายหน้าที่หรือกิจกรรมที่เหมาะสมกับความสามารถ เช่น งานบ้านง่ายๆ การจัดเก็บของ เพื่อให้รู้สึกมีคุณค่าและดูแลตัวเองได้

 * **การใช้ตารางเวลาที่ชัดเจน:** การมีกิจวัตรประจำวันที่แน่นอนจะช่วยลดความวิตกกังวล และหากต้องมีการเปลี่ยนแปลง ควรแจ้งให้ทราบล่วงหน้า

 * **ความอดทนและอารมณ์ที่มั่นคง:** เมื่อผู้พิการแสดงพฤติกรรมไม่เหมาะสม ควรใช้วิธีเบี่ยงเบนความสนใจหรืออธิบายด้วยเหตุผลง่ายๆ ด้วยน้ำเสียงที่สงบ ไม่ควรใช้อารมณ์หรือการลงโทษที่รุนแรง

 * **การเคารพศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์:** ปฏิบัติด้วยความเคารพเหมือนบุคคลทั่วไป ไม่ใช้คำพูดเชิงดูถูกหรือมองเป็นภาระ และให้สิทธิในการตัดสินใจในเรื่องง่ายๆ ของตนเอง