เอดิสันไม่ได้คิดค้นหลอดไฟเป็นคนแรก

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

เวลาพูดถึงคนคิดค้นหลอดไฟ ชื่อของโทมัส เอดิสันมักเด้งขึ้นมาเป็นคำตอบแรก แต่คำตอบนี้ยังไม่ครบทั้งหมด เพราะก่อนหน้าเขาจะมีชื่อเสียง นักวิทยาศาสตร์และนักประดิษฐ์หลายรายก็เคยทำให้เส้นลวดหรือวัสดุชนิดต่างๆ เรืองแสงด้วยกระแสไฟฟ้ามาแล้ว

คำว่า “หลอดไฟ” ในยุคแรกไม่ได้หมายถึงอุปกรณ์แบบที่เราเปิดใช้ในบ้านได้ทันที นักทดลองตั้งแต่ต้นคริสต์ศตวรรษที่ 19 พยายามสร้างแสงจากไฟฟ้า บางคนใช้โลหะร้อน บางคนใช้แท่งคาร์บอน และบางคนใส่วัสดุเรืองแสงไว้ในหลอดแก้วที่ดูดอากาศออก ปัญหาคือหลอดเหล่านั้นมักสว่างอยู่ได้ไม่นาน ไส้หลอดขาดง่าย กินไฟมาก หรือมีต้นทุนสูงเกินกว่าจะใช้งานจริง

ก่อนยุคเอดิสันมีชื่อของฮัมฟรี เดวี วอร์เรน เดอ ลา รู เจมส์ โบว์แมน ลินด์เซย์ เฟรเดอริก เดอ โมลินส์ และโจเซฟ สวอนอยู่ในประวัติศาสตร์การพัฒนาแสงไฟฟ้า แต่ละคนทดลองคนละแนวทางและช่วยแก้ปัญหาคนละด้าน จึงมีผู้บุกเบิกมากมาย ไม่ใช่ผลงานที่เกิดขึ้นจากคนคนเดียวในคืนเดียว

โจเซฟ สวอนเป็นตัวอย่างสำคัญ เขาสร้างหลอดไส้คาร์บอนที่ใช้งานได้ก่อนเอดิสันในช่วงปลายทศวรรษ 1870 ส่วนเอดิสันกับทีมงานก็เดินหน้าทดลองวัสดุสำหรับไส้หลอดและปรับปรุงระบบสุญญากาศอย่างหนัก จนได้หลอดที่สว่างได้นานขึ้นและเหมาะกับการใช้งานในชีวิตประจำวันมากกว่าเดิม

ความสำเร็จของเอดิสันจึงไม่ได้อยู่ที่การเป็นคนแรกที่ทำให้หลอดหนึ่งดวงสว่าง แต่คือการเปลี่ยนการทดลองในห้องแล็บให้กลายเป็นระบบที่คนทั่วไปใช้ได้ เขาต้องคิดต่อถึงเครื่องกำเนิดไฟฟ้า สายไฟ สวิตช์ ขั้วหลอด มิเตอร์ และวิธีจ่ายไฟให้หลายบ้านพร้อมกัน

ในปี 1879 ทีมของเอดิสันแสดงหลอดไส้ที่ทำงานได้นานหลายชั่วโมง และในปี 1882 สถานีจ่ายไฟเพิร์ลสตรีตในนิวยอร์กก็เริ่มให้บริการเชิงพาณิชย์ เหตุการณ์นี้ทำให้หลอดไฟไม่ได้เป็นเพียงของทดลองราคาแพง แต่เริ่มกลายเป็นสินค้าที่ติดตั้งในอาคารและสร้างอุตสาหกรรมไฟฟ้าขึ้นมาได้จริง

เพราะเหตุนี้ หนังสือเรียนและโฆษณาจึงมักย่อเรื่องราวทั้งหมดให้เหลือประโยคว่าเอดิสันเป็นผู้คิดค้นหลอดไฟ ทั้งที่ความจริงควรพูดว่าเขาเป็นผู้พัฒนาหลอดไส้แบบใช้งานได้จริงและสร้างระบบไฟฟ้าสำหรับตลาดขนาดใหญ่ เขาเป็นทั้งนักประดิษฐ์ นักจัดการห้องทดลอง และนักธุรกิจที่มองเห็นวิธีทำให้เทคโนโลยีเดินทางจากโต๊ะทดลองไปถึงบ้านคน

การให้เครดิตเอดิสันอย่างถูกต้องไม่ได้แปลว่าต้องลบชื่อของเขาออกจากประวัติศาสตร์ เพียงต้องแยกให้ออกระหว่างคนแรกที่ค้นพบแนวคิด คนที่ปรับปรุงเทคโนโลยี และคนที่ทำให้สินค้านั้นใช้งานแพร่หลาย หลอดไฟที่เราใช้ในวันนี้จึงเป็นผลรวมของความพยายามจากนักทดลองหลายยุค โดยเอดิสันเป็นหนึ่งในผู้ทำให้แสงไฟฟ้ากลายเป็นเรื่องธรรมดาของโลก