ทำไมแช่น้ำแข็งแล้วลุกขึ้นมาถึงวูบได้

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

แช่อ่างน้ำแข็งแล้วรู้สึกตัวเบา มึนหัว หรือหมดแรงหลังขึ้นจากน้ำ ไม่ได้แปลว่าร่างกายใช้พลังงานจนเหลือศูนย์ และการหลับยาวข้ามคืนก็ไม่ใช่ผลปกติที่ควรคาดหวังจากการทำ Ice Bath อาการแบบนี้อาจสะท้อนว่าร่างกายรับความเย็นไม่ไหว หรือมีความผิดปกติอื่นเกิดขึ้นร่วมด้วย

ทันทีที่ผิวสัมผัสน้ำเย็นจัด หลอดเลือดบริเวณผิวหนังจะหดตัวเพื่อเก็บความร้อนไว้ด้านใน หัวใจและระบบประสาทอัตโนมัติจึงเร่งทำงาน อัตราการเต้นของหัวใจและความดันอาจพุ่งขึ้น ขณะเดียวกันอาจเกิดอาการสะดุ้งสูดลมหายใจแรง หายใจถี่ แน่นหน้าอก หรือรู้สึกตื่นตระหนกได้ เรียกช่วงนี้ว่า cold shock ซึ่งอันตรายเป็นพิเศษสำหรับคนที่มีโรคหัวใจ หัวใจเต้นผิดจังหวะ หรือความดันควบคุมไม่ดี

ตอนลุกออกจากอ่าง ร่างกายต้องปรับการไหลเวียนเลือดอีกครั้ง การยืนขึ้นเร็ว เลือดคั่งที่ขา การออกกำลังกายก่อนแช่ ภาวะขาดน้ำ หรือการหายใจผิดจังหวะ อาจทำให้ความดันตกจนหน้ามืดและเป็นลมได้ ความรู้สึกหมดแรงหลังขึ้นจากน้ำจึงมักเกี่ยวกับการตอบสนองของระบบไหลเวียนเลือดและความเย็น ไม่ใช่การเผาผลาญพลังงานจนทำให้หลับสลบโดยอัตโนมัติ

ถ้าแช่นานเกินไป อุณหภูมิแกนกลางลำตัวอาจลดลงจนเกิดภาวะตัวเย็นเกิน อาการเตือนมีทั้งหนาวสั่น เหนื่อยล้า มือเท้าไม่ประสาน พูดไม่ชัด สับสน ง่วงผิดปกติ และหายใจช้าลง เมื่ออุณหภูมิลดมากขึ้น อาการหนาวสั่นอาจหยุดลงพร้อมกับระดับความรู้สึกตัวที่แย่ลง จนหมดสติได้ ภาวะนี้เป็นเหตุฉุกเฉิน ไม่ใช่การหลับพักผ่อนเพื่อฟื้นพลัง

หากมีคนล้มหมดสติหลังแช่น้ำแข็ง ให้พาขึ้นจากน้ำ ตรวจการหายใจและเรียกความช่วยเหลือทันที อย่าให้ดื่มน้ำหรืออาหารขณะยังมึนหรือไม่รู้สึกตัว ห่มผ้าให้ความอบอุ่นอย่างค่อยเป็นค่อยไป และโทรขอความช่วยเหลือฉุกเฉินหากไม่ฟื้น หายใจผิดปกติ ตัวเขียว เจ็บหน้าอก ใจสั่น สับสนมาก หรือมีอาการชัก

การใช้น้ำเย็นควรเริ่มแบบค่อยเป็นค่อยไป มีคนอยู่ใกล้ตลอดเวลา และขึ้นจากอ่างทันทีเมื่อหายใจไม่ทั่วถึง เวียนหัว ชาปลายมือปลายเท้า หรือควบคุมร่างกายไม่ดี คนที่มีโรคหัวใจ โรคหลอดเลือด ความดันผิดปกติ เคยเป็นลมง่าย หรือกำลังกินยาที่มีผลต่อความดัน ควรปรึกษาแพทย์ก่อน การตื่นมาพร้อมความทรงจำขาดหาย ปวดศีรษะมาก หรืออ่อนแรงต่อเนื่องหลังเหตุการณ์ ควรไปโรงพยาบาลเพื่อหาสาเหตุ ไม่ควรสรุปเองว่าเป็นเพียงผลจากการแช่น้ำแข็ง