ทำไมเสียงตัวเองตอน "ฟังจากคลิป" ถึงฟังดูเ...้ยและแปลกหูจนอยากปิดทิ้ง?

ทำไมเสียงตัวเองตอน "ฟังจากคลิป" ถึงฟังดูเ...้ยและแปลกหูจนอยากปิดทิ้ง?

เคยมั้ย... เวลาอัดเสียงตัวเองพูด อัดคลิปวิดีโอ หรือส่งข้อความเสียงในแอปพลิเคชัน แล้วพอลองเปิดฟังกลับ เสียงที่ได้ยินในคลิปกลับฟังดูแหลม สูง แหบ หรือแปลกประหลาดจนน่าหงุดหงิด แทบไม่อยากเชื่อว่านี่คือเสียงของตัวเอง ความรู้สึกอับอายและตื่นตกใจนี้ไม่ได้เกิดขึ้นแค่กับคุณคนเดียว แต่มันคือปรากฏการณ์ทางกายวิภาคศาสตร์และจิตวิทยาที่เกิดขึ้นกับมนุษย์ทุกคนเรียกว่า Voice Confrontation (ภาวะเผชิญหน้ากับเสียงตัวเอง)

สาเหตุหลักมาจาก "ช่องทางการเดินทางของเสียง" ที่สมองรับรู้แตกต่างกัน ยามที่เราพูดตามปกติ คลื่นเสียงเดินทางเข้าสู่หูสองทางพร้อมๆ กัน ทางแรกคือ การนำเสียงผ่านอากาศ (Air Conduction) คลื่นเสียงออกจากปาก ลอยผ่านอากาศ เข้าสู่รูหู สั่นสะเทือนแก้วหู และส่งไปยังหูชั้นใน แต่ทางที่สองซึ่งสำคัญที่สุดคือ การนำเสียงผ่านกระดูก (Bone Conduction) ขณะที่คุณพูด กล่องเสียงจะสั่นสะเทือน แรงสั่นนี้จะส่งตรงผ่านกระดูกศีรษะและกรามไปยังหูชั้นในโดยตรง กระดูกที่มีความหนาแน่นสูงจะช่วยกรองและขยายความถี่ต่ำ ทำให้เสียงที่คุณได้ยินในหัวตัวเองฟังดูนุ่มนวล ทุ้ม ลึก และกังวานกว่าความเป็นจริง

ทว่าเมื่อคุณฟังเสียงตัวเองจากคลิปหรือไฟล์อัดเสียง สมองจะได้รับเสียงผ่าน การนำเสียงผ่านอากาศเพียงอย่างเดียว เสียงความถี่ต่ำกังวานที่เคยเดินทางผ่านกระดูกศีรษะจึงหายไปหมดสิ้น เหลือเพียงเสียงความถี่สูงที่แหลมและแห้งกว่าที่คิด ซึ่งความจริงแล้ว นั่นคือ "เสียงจริง" ที่คนรอบข้างได้ยินคุณพูดมาตลอดชีวิต!

ความรู้สึกเ...้ยและอยากปิดทิ้งไม่ได้เกิดจากเสียงนั้นแย่ แต่เกิดจาก ภาวะความคาดหวังไม่ตรงกับความจริง (Cognitive Dissonance) สมองของคุณสร้างภาพจำเอกลักษณ์ของตัวเองเอาไว้แบบหนึ่งผ่านเสียงทุ้มในหัวมาหลายสิบปี พอได้ยินเสียงจริงที่ต่างออกไป สมองจึงตีความว่านั่นคือสิ่งแปลกปลอม น่าอาย และไม่คุ้นเคย จนเกิดปฏิกิริยาต่อต้านทันที ดังนั้น ไม่ต้องกังวลไป เพราะคนอื่นเขาก็คุ้นเคยกับเสียงในคลิปของคุณมานานแล้ว มีแค่ตัวคุณเองนั่นแหละที่ยังตกใจเสียงตัวเองไม่หาย!