งูใช้ลิ้นทำอะไร? ทำไมต้องแลบลิ้นอยู่ตลอดเวลา
งูไม่ได้แลบลิ้นเพราะกำลังขู่หรือเตรียมกัดเสมอไป แต่กำลัง เก็บข้อมูลจากสิ่งแวดล้อม โดยลิ้นทำหน้าที่สำคัญในการตรวจจับสารเคมีรอบตัว แล้วส่งข้อมูลไปยังอวัยวะที่เรียกว่า อวัยวะจาคอบสัน (Jacobson’s organ) ซึ่งอยู่บริเวณเพดานปาก
ลิ้นของงูเหมือนเครื่องมือดมกลิ่น
เวลางูแลบลิ้นออกมา ปลายลิ้นจะเก็บโมเลกุลและอนุภาคทางเคมีจากอากาศหรือพื้นผิว จากนั้นเมื่อดึงลิ้นกลับเข้าปาก สารเหล่านั้นจะถูกส่งไปยังอวัยวะจาคอบสันเพื่อวิเคราะห์
จึงอาจพูดง่าย ๆ ว่า งูใช้ลิ้นช่วย “ดมกลิ่น” แม้กลไกจริงจะละเอียดกว่าการดมกลิ่นด้วยจมูกทั่วไป
แล้วทำไมลิ้นต้องแยกเป็นสองแฉก?
นี่คือความสามารถที่น่าทึ่งของงู เพราะปลายลิ้นสองด้านสามารถรับข้อมูลจากคนละด้านของสภาพแวดล้อมได้
หากสารเคมีจากเหยื่อมีความเข้มข้นมากกว่าทางด้านซ้าย งูสามารถใช้ความแตกต่างของข้อมูลสองด้านเพื่อช่วยระบุทิศทางของแหล่งกลิ่นได้ งานข้อมูลของ Smithsonian อธิบายกลไกนี้ในสัตว์เลื้อยคลานที่มีลิ้นสองแฉก โดยด้านที่ตรวจพบโมเลกุลเข้มข้นกว่าสามารถช่วยบอกทิศทางการเคลื่อนที่ได้
ใช้หาเหยื่อได้อย่างไร?
งูหลายชนิดพึ่งพาข้อมูลทางเคมีในการหาอาหาร โดยสามารถเก็บกลิ่นจากอากาศและพื้นดิน แล้วติดตามร่องรอยของเหยื่อได้
ตัวอย่างเช่น งูหนูตะวันตกสามารถใช้การแลบลิ้นเก็บอนุภาคกลิ่นจากพื้นดินและอากาศ ก่อนส่งข้อมูลไปยังอวัยวะจาคอบสันเพื่อช่วยตรวจจับทิศทางของกลิ่นจากเหยื่อ ผู้ล่า หรือแม้แต่งูตัวอื่น
ไม่ได้ใช้หาอาหารอย่างเดียว
ระบบนี้ยังมีบทบาทในการ หาคู่ ด้วย เพราะงูสามารถตรวจจับสารเคมีและฟีโรโมนของงูตัวอื่นได้ เช่น ตัวผู้สามารถใช้ข้อมูลทางเคมีเพื่อติดตามตัวเมียในช่วงฤดูผสมพันธุ์
ดังนั้นการแลบลิ้นแต่ละครั้งจึงอาจเป็นการตรวจสอบว่า มีอาหาร งูตัวอื่น หรือสิ่งมีชีวิตบางอย่างอยู่บริเวณนั้นหรือไม่
ทำไมต้องแลบเข้า–ออกซ้ำ ๆ?
เพราะการแลบลิ้นแต่ละครั้งเป็นการเก็บตัวอย่างสารเคมีใหม่ งูจึงสามารถรวบรวมข้อมูลจากบริเวณรอบตัวอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะเมื่อต้องสำรวจพื้นที่หรือติดตามกลิ่น
งานศึกษาที่เก็บไว้ในคลัง Smithsonian ยังพบว่ากลิ่นของเหยื่อสามารถกระตุ้นพฤติกรรมการสำรวจและการแลบลิ้นของงูได้มากขึ้น
สรุปคือ งูไม่ได้แลบลิ้นเล่น ๆ แต่กำลัง “อ่านข้อมูลทางเคมี” ของโลกผ่านลิ้นและอวัยวะจาคอบสัน ช่วยให้มันหาเหยื่อ ติดตามกลิ่น หาคู่ และรับรู้สิ่งที่อยู่รอบตัวได้แม้ในบริเวณที่มองเห็นได้ไม่ดี
สลากสัญจรจังหวัดตาก งวด 1 ธ.ค. 69 เปิดข้อมูลตัวเลขหลายด้าน ส่องเลขเด่นจากข้อมูลจังหวัดและผู้ว่าฯ
ตำนานเจ้าแม่ลิ้มกอเหนี่ยวกับมัสยิดกรือเซะ
ทำไมไม่ค่อยมีธงชาติสีม่วง
รู้หรือไม่? รองเท้าส้นสูงในอดีตไม่ได้สร้างมาเพื่อผู้หญิง แต่เริ่มต้นจากรองเท้าของผู้ชายและทหารม้า
มดเดินเป็นแถวเพราะตามกลิ่นฟีโรโมน ไม่ใช่เพราะมีหัวหน้า
รีวิวแกะกล่อง CAPTAIN AMERICA : THE FIRST AVENGERS กัปตันอเมริกา อเวนเจอร์สรุ่นที่ 1
เด่นเหนือเด่นใต้ งวด 1 ธันวาคม 2569 เปิดเลขเด่น 5-4 จัดชุดสองตัวท้ายและสามตัวท้าย
ส่องก่อนใคร ปฏิทินจีนกับเลขปฏิทิน งวด 1 ธันวาคม 2569 นี้
เปิดลิสต์ 8 หมวดของจำเป็น จัดกระเป๋าฉุกเฉินให้คุ้มค่า เริ่มต้นงบหลักร้อย
นกตาทิพย์ งวด 1 ธันวาคม 2569 เปิดเลขวงกลมเด่น 3 จัดชุดสองตัวบน 31-33-35-37
หนังไทยเรื่องแรก ที่ทำรายได้ทะลุ 1 พันล้านบาทในต่างประเทศ
ทำไมคนสมัยก่อนถึงไม่ค่อยยิ้มเวลาถ่ายรูป? ความจริงเบื้องหลังใบหน้าเคร่งขรึมในภาพถ่ายโบราณ
มันมากกว่าแค่ “สมอง”
เปิด 6 ปรากฏการณ์ซีรีส์แนว Girl’s Love (GL) ของไทย ที่กำลังสร้างกระแสฟีเวอร์ไปทั่วเอเชียและโกยรายได้มหาศาล
ย้อนรอย 5 เหตุการณ์สารเคมีรั่วไหลและมลพิษทางน้ำครั้งใหญ่ในไทย บทเรียนราคาแพงที่ทำลายระบบนิเวศและวิถีชีวิตชาวบ้าน
เปิด 6 สารพิษอันตรายที่ปนเปื้อนในแหล่งน้ำธรรมชาติ! สังเกตอย่างไร และส่งผลต่อสุขภาพระยะยาวร้ายแรงแค่ไหน?