ปลาหมึกกรอบในเย็นตาโฟปลอดภัยแค่ไหน?

เย็นตาโฟชามสีชมพูที่มีปลาหมึกกรอบสีน้ำตาลวางอยู่ด้านบน เป็นเมนูที่เห็นได้ทั่วไปตามร้านก๋วยเตี๋ยว แต่สีเข้ม ความกรอบเด้ง หรือเนื้อที่พองใหญ่ ไม่ใช่หลักฐานว่ามีสารเคมีปนเปื้อนเสมอไป ปลาหมึกแต่ละแหล่งผ่านการตาก การปรุง และการเก็บรักษามาไม่เหมือนกัน จึงมีสีและสัมผัสต่างกันได้

ประเด็นที่ควรระวังคือข้อกล่าวหาว่ามีผู้ลักลอบนำสารที่ไม่ใช่ส่วนประกอบอาหารมาใช้แช่หรือปรับสภาพปลาหมึกเพื่อให้พองตัวและคงความเด้ง หากตรวจพบโซดาไฟ หรือโซเดียมไฮดรอกไซด์ สารชนิดนี้มีฤทธิ์กัดกร่อนสูง ไม่ใช่เครื่องปรุง และอาจทำให้เยื่อบุปาก คอ หลอดอาหาร และกระเพาะอาหารไหม้อย่างรวดเร็วเมื่อกลืนเข้าไป

ส่วนฟอร์มาลินคือสารละลายที่มีฟอร์มาลดีไฮด์ ไม่ควรนำมาใช้ถนอมอาหาร การได้รับเข้าไปอาจทำให้แสบปาก คลื่นไส้ อาเจียน ปวดท้อง และเกิดการระคายเคืองหรือบาดเจ็บรุนแรงในทางเดินอาหารได้ ระดับความเสียหายขึ้นกับชนิดสาร ความเข้มข้น และปริมาณที่ได้รับ จึงไม่ควรทดลองชิมเพื่อพิสูจน์ว่าปลาหมึกชิ้นนั้นปลอดภัยหรือไม่

กลิ่นฉุนผิดปกติ น้ำแช่ขุ่นหรือมีฟองแปลก เนื้อสัมผัสลื่นผิดธรรมชาติ หรือปลาหมึกพองโตจนดูไม่เหมือนวัตถุดิบทั่วไป อาจเป็นเหตุให้หยุดกินและแจ้งร้านได้ แต่ใช้ตา จมูก และลิ้นยืนยันไม่ได้ การตรวจสารตกค้างต้องอาศัยชุดตรวจที่เหมาะสมหรือการวิเคราะห์ในห้องปฏิบัติการ การล้างน้ำ ต้ม หรือทอดต่อเองก็ไม่ใช่หลักประกันว่าจะกำจัดสารที่ปนเปื้อนได้หมด

ทางเลือกที่ปลอดภัยกว่าคือเลือกร้านที่เตรียมวัตถุดิบในที่สะอาด มีภาชนะปิด ปลาหมึกไม่วางแช่อยู่ในน้ำยาที่ไม่ทราบชนิด และมีการจัดเก็บอาหารแยกจากสารทำความสะอาด หากปลาหมึกมีกลิ่นเคมีจนรู้สึกแสบจมูก เนื้อเปลี่ยนสภาพชัดเจน หรือรสชาติแสบผิดปกติ ให้คายทิ้งทันที อย่าฝืนกินต่อเพราะเสียดายเงินไม่กี่สิบบาท

ถ้าหลังกินมีอาการแสบปากหรือคอ กลืนเจ็บ น้ำลายไหล เสียงเปลี่ยน อาเจียน เจ็บหน้าอก ปวดท้อง หายใจติดขัด หรือมีเลือดปน ต้องไปห้องฉุกเฉินทันที โดยเฉพาะเด็ก ผู้สูงอายุ และคนที่มีโรคประจำตัว ไม่ควรรอดูอาการเองนาน การได้รับสารกัดกร่อนอาจทำให้บาดเจ็บภายในรุนแรง แม้ภายนอกจะยังไม่เห็นแผลชัดเจน

ระหว่างรอความช่วยเหลือ ห้ามทำให้อาเจียน และห้ามดื่มน้ำมะนาว น้ำส้มสายชู หรือสารอื่นเพื่อหักล้างฤทธิ์กันเอง เพราะอาจทำให้เนื้อเยื่อบาดเจ็บซ้ำ หากกลืนลำบาก ไอ สำลัก หรือเริ่มซึม ไม่ควรฝืนป้อนอาหารและเครื่องดื่ม เก็บถุงหรือชิ้นอาหารที่เหลือไว้ในภาชนะปิด พร้อมจดเวลาที่กินและอาการที่เกิดขึ้น แล้วโทรปรึกษาศูนย์พิษวิทยารามาธิบดีสายด่วน 1367 ได้ตลอด 24 ชั่วโมง

ปลาหมึกกรอบสีน้ำตาลจึงไม่ควรถูกตัดสินว่าอันตรายจากสีเพียงอย่างเดียว และก็ไม่ควรมองข้ามความผิดปกติที่เกิดขึ้นจริง การเลือกแหล่งซื้อที่น่าเชื่อถือ ไม่กินอาหารที่มีกลิ่นหรือรสผิดปกติ และรีบพบแพทย์เมื่อมีอาการแสบไหม้ คือวิธีลดความเสี่ยงที่ทำได้ทันที