กระดูกเล้งติดคออันตรายแค่ไหน?

เล้งแซ่บร้อน ๆ กับกระดูกหมูชิ้นใหญ่เป็นเมนูที่หลายคนกินเพลินจนเผลอแทะแรงหรือรีบกลืนเนื้อที่ยังติดอยู่กับกระดูก ความเสี่ยงไม่ได้มีแค่ก้างหรือเศษกระดูกติดคอแบบไอแล้วหลุดออกเท่านั้น เพราะกระดูกหมูที่แตกเป็นปลายแหลมอาจปักลึกเข้าไปในผนังคอหอยหรือหลอดอาหารได้ โดยเฉพาะชิ้นที่ถูกเคี้ยวจนแตกเป็นเสี้ยนเล็ก ๆ แล้วไหลลงไปพร้อมน้ำซุป

อาการช่วงแรกอาจทำให้เข้าใจผิดว่าเป็นเพียงการสำลักธรรมดา รู้สึกเหมือนมีอะไรทิ่มคอ เจ็บตอนกลืน น้ำลายเหนียว ไอ หรืออยากขากของออกมา บางคนยังพอกินข้าวหรือน้ำได้ จึงคิดว่าเดี๋ยวคงหายเอง แต่ถ้าปลายกระดูกฝังอยู่ในหลอดอาหาร อาการปวดมักเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ และอาจลามไปบริเวณหลัง หน้าอก หรือไหล่ตามตำแหน่งที่เกิดแผล

หลอดอาหารเป็นท่อบาง ๆ ที่อยู่ใกล้หลอดลม หลอดเลือดใหญ่ และอวัยวะสำคัญในช่องอก หากกระดูกทิ่มทะลุผนัง แบคทีเรียจากน้ำลายและอาหารอาจเข้าไปในเนื้อเยื่อรอบข้างจนเกิดการอักเสบรุนแรง เมื่อการติดเชื้อลามลงช่องอก อาจมีไข้ หนาวสั่น หายใจลำบาก เจ็บหน้าอก ใจเต้นเร็ว หรืออ่อนเพลียผิดปกติ ภาวะแทรกซ้อนบางรายลุกลามถึงบริเวณเยื่อหุ้มหัวใจและหลอดเลือดใหญ่ จนต้องผ่าตัดฉุกเฉินและเฝ้าระวังในโรงพยาบาล

ถ้ารู้สึกว่ากระดูกติดคอ อย่าฝืนกลืนข้าวก้อนใหญ่ ขนมปัง กล้วย หรืออาหารเหนียวเพื่อดันให้ลง เพราะแรงกดอาจทำให้กระดูกปักลึกกว่าเดิม และอย่าใช้นิ้ว แหนบ หรือตะเกียบล้วงคอแบบมองไม่เห็นตำแหน่งชัดเจน เพราะอาจดันเศษกระดูกเข้าไปหรือทำให้เยื่อบุฉีกมากขึ้น การดื่มน้ำไม่ได้ช่วยแก้ปัญหากระดูกที่ฝังอยู่ในผนังหลอดอาหาร

วิธีที่ปลอดภัยกว่าคือหยุดกินทันที บ้วนอาหารออก นั่งตัวตรง และไปโรงพยาบาลโดยเร็ว หากมีอาการหายใจติดขัด น้ำลายไหลมาก กลืนไม่ได้ เสียงเปลี่ยน เลือดออก เจ็บหน้าอก หรือหน้าซีดเหงื่อออก ควรโทรขอความช่วยเหลือฉุกเฉินและไม่ขับรถไปเอง แพทย์อาจตรวจด้วยภาพถ่ายหรือใช้กล้องส่องเพื่อค้นหาตำแหน่งกระดูก จากนั้นจึงนำออกด้วยวิธีที่เหมาะสม การรีบตรวจช่วยลดโอกาสที่แผลจะทะลุและติดเชื้อหนักขึ้น

การป้องกันเริ่มตั้งแต่ตอนกิน แยกเนื้อออกจากกระดูกก่อนเคี้ยว ตรวจชิ้นที่มีรอยร้าวหรือปลายแหลม และอย่าแทะกระดูกพร้อมพูด หัวเราะ หรือรีบกิน ผู้สูงอายุ เด็กเล็ก และคนที่ใส่ฟันปลอมควรระวังเป็นพิเศษ เพราะรับรู้ความคมของเศษกระดูกได้ไม่ดีเท่าปกติ เล้งชามหนึ่งอาจอร่อยมาก แต่ความเจ็บคอหลังกลืนกระดูกไม่ใช่อาการที่ควรปล่อยให้รอดูเองนาน ๆ