ก้อยปลาดิบทำไมถึงเพิ่มความเสี่ยงมะเร็งท่อน้ำดี?
ก้อยปลา ลาบปลาดิบ ปลาส้มดิบ และเมนูปลาน้ำจืดเกล็ดขาวแบบสุก ๆ ดิบ ๆ ยังเป็นอาหารที่หลายครอบครัวคุ้นเคย รสเปรี้ยวจากมะนาว ความเผ็ดจากพริก และเครื่องปรุงรสจัดอาจทำให้รู้สึกว่าอาหารผ่านการฆ่าเชื้อแล้ว แต่ความจริงกลับไม่ใช่เช่นนั้น เพราะตัวอ่อนพยาธิใบไม้ตับอาจยังมีชีวิตอยู่ในเนื้อ ใต้เกล็ด หรือบริเวณครีบของปลาน้ำจืดบางชนิด พยาธิที่เกี่ยวข้องกับภาคอีสานคือ Opisthorchis viverrini วงจรของมันเริ่มจากไข่พยาธิที่ปนเปื้อนลงสู่แหล่งน้ำ ก่อนจะเข้าสู่หอยน้ำจืดและพัฒนาเป็นตัวอ่อน จากนั้นตัวอ่อนจะเข้าไปอยู่ในปลาน้ำจืด เมื่อกินปลาดิบหรือปรุงไม่สุก ตัวอ่อนจะหลุดออกจากเนื้อปลา เคลื่อนเข้าสู่ระบบท่อน้ำดี และเติบโตเป็นพยาธิตัวเต็มวัยที่อาศัยอยู่ในร่างกายได้นานหลายปี
ช่วงแรกผู้ติดเชื้อจำนวนมากอาจไม่มีอาการผิดปกติ จึงไม่รู้ว่ามีพยาธิอยู่ในร่างกาย บางรายมีอาการแน่นท้อง ท้องอืด คลื่นไส้ ปวดชายโครงขวา ไข้ หรือมีตับโต หากพยาธิสะสมและรบกวนท่อน้ำดีซ้ำ ๆ จะทำให้เกิดการระคายเคือง การอักเสบ และแผลเป็นเรื้อรัง ผนังท่อน้ำดีที่เสียหายต่อเนื่องจึงมีความเสี่ยงต่อการพัฒนาเป็นมะเร็งท่อน้ำดีเพิ่มขึ้น การติดพยาธิไม่ได้หมายความว่าทุกคนจะต้องเป็นมะเร็ง แต่การกินปลาดิบซ้ำ ๆ ทำให้รับตัวอ่อนเข้าสู่ร่างกายหลายครั้ง และเพิ่มภาระการอักเสบในตับกับท่อน้ำดี โดยเฉพาะคนที่อยู่ในพื้นที่เสี่ยงหรือมีประวัติกินก้อยปลาเป็นประจำ ควรให้ความสำคัญกับการตรวจคัดกรองและการรักษาแต่เนิ่น ๆ มากกว่ารอให้อาการชัดเจน
ความเชื่อว่าการบีบมะนาว ใส่พริก หมักดอง ใส่เหล้า หรือแช่ปลาในเครื่องปรุงจะฆ่าพยาธิได้ ยังไม่มีความปลอดภัยเพียงพอสำหรับใช้แทนการปรุงสุก ความเปรี้ยว ความเค็ม และแอลกอฮอล์ในอาหารไม่ใช่ความร้อนที่เชื่อถือได้ในการทำลายตัวอ่อน วิธีลดความเสี่ยงที่ชัดเจนที่สุดคือปรุงปลาน้ำจืดให้สุกทั่วถึง และแยกเขียง มีด จาน รวมถึงอุปกรณ์สำหรับอาหารดิบกับอาหารสุก หากเคยกินปลาน้ำจืดดิบเป็นประจำแล้วมีอาการปวดท้องเรื้อรัง ตัวเหลือง ตาเหลือง ปัสสาวะเข้ม ไข้ หรือคันตามตัว ควรไปพบแพทย์ ไม่ควรซื้อยาถ่ายพยาธิมากินเอง การตรวจอุจจาระโดยบุคลากรทางการแพทย์เป็นวิธีมาตรฐานที่ใช้ช่วยยืนยันการติดเชื้อ และหากพบพยาธิ แพทย์จะพิจารณายารักษาที่เหมาะสมพร้อมติดตามอาการ
อาหารพื้นบ้านยังคงอร่อยได้โดยไม่ต้องเสี่ยงกับพยาธิ เปลี่ยนจากปลาดิบเป็นปลาปรุงสุก เลือกปลาร้าที่ผ่านมาตรฐานและนำไปต้มก่อนรับประทาน ล้างมือหลังเข้าห้องน้ำ และใช้ส้วมที่ถูกสุขลักษณะเพื่อไม่ให้ไข่พยาธิลงสู่แหล่งน้ำ การตัดวงจรตั้งแต่จานอาหารจึงช่วยปกป้องทั้งตับ ท่อน้ำดี และคนในครอบครัวได้พร้อมกัน
https://ddc.moph.go.th/brc/news.php?deptcode=brc&news=58465&news_views=1389
https://www.cdc.gov/liver-flukes/opisthorchis/index.html
https://www.who.int/news/item/14-12-2017-thailand-uses-integrated-ecosystems-health-approach-to-beat-cancer-causing-disease
สุสานใต้ดินกรุงปารีสและความจริงของอุโมงค์เก็บกระดูก
มหาทักษา เปิดตารางเลขมงคล งวด 1 ธ.ค. 69 ส่องเลข 5 ตัว จับสลับจัดชุด 2 ตัวท้าย–3 ตัวท้าย
ตารางหวย ปกเขียว งวด 1 ธันวาคม 69
เปิด 5 อาชีพที่เคยมีอยู่จริงในไทย แต่ปัจจุบันแทบไม่มีคนทำแล้ว
เรื่องจริงของโบสถ์กระดูกแห่งเซดเลตซ์ในสาธารณรัฐเช็ก
ป่าหินซื่อหลินในยูนนานเกิดขึ้นได้อย่างไร
เดจาวูเกิดขึ้นได้อย่างไรเมื่อเหตุการณ์ตรงหน้าดูคุ้นเคย
สุสานเรือกลางทะเลทรายอารัลเกิดขึ้นได้อย่างไร
แนวทางเลขมงคล "หมอปลาย ปรายกระซิบ" วันที่ 1 ธันวาคม 2569
เลข"ม้าวิ่ง" 1 ธันวาคม 2569
ทำไมคนขี้เกรงใจจึงเสี่ยงถูกคนรอบตัวเอาเปรียบ
หลุมยุบกลางป่าจีนเกิดขึ้นได้อย่างไร





