ความลับของการ "หาว" ที่ทำไมคนข้างๆ ถึงหาวตามทันที?

ความลับของการ "หาว" ที่ทำไมคนข้างๆ ถึงหาวตามทันที?

เคยสังเกตไหม... เวลาเรานั่งอยู่ในห้องประชุม รถไฟฟ้า หรือโต๊ะอาหาร แล้วเห็นคนข้างๆ อ้าปากหาวกว้างๆ เพียงแค่เสี้ยววินาทีต่อมา หรือแค่แวบเข้ามาในหัว จู่ๆ เราก็รู้สึกง่วงและอ้าปากหาวตามทันทีโดยไม่สามารถหักห้ามใจได้เลย ปรากฏการณ์นี้ไม่ได้เกิดขึ้นเพราะคุณนอนน้อยพร้อมกัน แต่มันคือ "การหาวติดต่อกัน" (Contagious Yawning) ซึ่งเป็นกลไกทางประสาทวิทยาและจิตวิทยาที่สะท้อนถึงวิวัฒนาการทางสังคมของมนุษย์

ในทางประสาทวิทยา ตัวการสำคัญที่ทำให้เกิดอาการนี้คือ "เซลล์กระจกเงา" (Mirror Neurons) ในสมอง ซึ่งเป็นเซลล์ประสาทชุดเดียวกับที่ทำงานเวลาเราเห็นคนอื่นแสดงพฤติกรรม อารมณ์ หรือความรู้สึกบางอย่าง เมื่อสายตาเราจับภาพคนอื่นกำลังหาว เซลล์กระจกเงาจะส่งสัญญาณลัดไปจำลองพฤติกรรมนั้นในสมองของเราทันที ราวกับว่าเรากำลังทำสิ่งนั้นด้วยตัวเอง จนกระตุ้นให้ร่างกายสั่งการให้อ้าปากหาวตามโดยอัตโนมัติ

นอกจากนี้ ในทางจิตวิทยา การหาวตามกันยังเชื่อมโยงกับ "ความสามารถในการเห็นอกเห็นใจ" (Empathy) และการเชื่อมโยงทางสังคม มีงานวิจัยพบว่า ยิ่งเรามีความสนิทสนม ใกล้ชิด หรือรู้สึกเชื่อมโยงกับคนคนนั้นมากเท่าไหร่ โอกาสที่เราจะหาวตามเขาก็จะยิ่งสูงขึ้นเท่านั้น การหาวตามกันในยุคโบราณจึงเป็นสัญญาณไร้เสียงของชนเผ่า ที่ใช้ในการสื่อสารเพื่อ "ปรับสภาวะตื่นตัว" ของสมาชิกทุกคนในกลุ่มให้เท่ากัน เพื่อเตรียมพร้อมรับมือกับอันตราย หรือสัญญาณสั่งให้ทุกคนเตรียมตัวนอนพักผ่อนพร้อมกัน

ดังนั้น ครั้งต่อไปที่คุณเห็นใครหาว แล้วคุณหาวตามเขาไปติดๆ ไม่ต้องตกใจไป นั่นไม่ใช่เรื่องน่าอาย แต่มันคือหลักฐานว่าสมองและระดับความเห็นอกเห็นใจในตัวคุณยังทำงานได้อย่างสมบูรณ์แบบ