ความลับของ "เลข 0" ที่มนุษย์ยุคก่อนกลัวกันนักหนา

ความลับของ "เลข 0" ที่มนุษย์ยุคก่อนกลัวกันนักหนา

ทุกวันนี้เราใช้เลข "0" กันจนเป็นเรื่องปกติ ทั้งในการคิดเงิน ตารางคำนวณ หรือระบบดิจิทัล แต่ถ้าย้อนกลับไปหลายพันปีในอารยธรรมโบราณ "เลข 0" กลับเป็นสิ่งศูนย์รวมความกลัว ความหวาดระแวง และถูกมองว่าเป็นไอเดียอันตรายที่สั่นคลอนความเชื่อทางศาสนาและปรัชญาอย่างรุนแรง ถึงขั้นที่อารยธรรมที่ยิ่งใหญ่อย่างกรีกโบราณและยุโรปยุคกลางปฏิเสธที่จะใช้อย่างสิ้นเชิงมานานหลายร้อยปี

สาเหตุที่ชาวกรีกโบราณปฏิเสธเลข 0 เพราะความคิดของพวกเขาถูกวางรากฐานโดยนักปรัชญาอย่างอริสโตเติลและพีทาโกรัส ซึ่งเชื่อว่าจักรวาลถูกสร้างขึ้นอย่างสมบูรณ์แบบและมีตัวตน การยอมรับเลข 0 หมายถึงการยอมรับคำว่า "ความว่างเปล่า" (Nothingness) หรือ "ความไม่มีอะไรเลย" ซึ่งในยุคนั้นถูกเชื่อมโยงเข้ากับความมืดมิด ความอโนมี่ และความตาย นอกจากนี้ ในทางคณิตศาสตร์ เลข 0 ยังนำมาซึ่งปริศนาอันน่ากลัวอย่างการ "หารด้วยศูนย์" ที่ให้ผลลัพธ์เป็น "อนันต์" (Infinity) ซึ่งสร้างความสับสนและทำให้ระบบตรรกะยุคโบราณพังทลายลง

เมื่อเข้าสู่ยุโรปยุคกลาง คริสตจักรยิ่งมองว่าเลข 0 เป็นสัญลักษณ์ของ "ซาตาน" และสิ่งลี้ลับ เพราะมันมาจากอารยธรรมฝั่งตะวันออก (ผ่านชาวอาหรับและอินเดีย) ทางศาสนจักรเชื่อว่าพระเจ้าสร้างทุกสิ่งขึ้นมาจากความว่างเปล่า ดังนั้น "ความว่างเปล่า" จึงไม่ควรมีตัวตนหรือนำมาใช้ในการคำนวณ ใครที่พยายามใช้เลข 0 จึงมักถูกมองว่าเป็นพวกแม่มดหรือหมอผีที่เล่นกับศาสตร์มืด

ความจริงแล้ว เลข 0 ที่เรารู้จักกันในปัจจุบันถูกคิดค้นและยอมรับอย่างสมบูรณ์แบบในอารยธรรมอินเดียโบราณ โดยนักคณิตศาสตร์นามว่า "พรหมคุปตะ" ที่มองความว่างเปล่าเป็นเรื่องของธรรมชาติ (แนวคิดความว่างหรือสุญญตา) ก่อนที่แนวคิดนี้จะถูกส่งต่อไปยังโลกอาหรับและแพร่หลายไปทั่วโลก หากปราศจากการยอมรับเลข 0 และความกล้าหาญในการก้าวข้ามความกลัวในยุคนั้น อารยธรรมมนุษย์เราคงไม่มีระบบบัญชี วิทยาศาสตร์สมัยใหม่ หรือคอมพิวเตอร์ให้ใช้กันอย่างในทุกวันนี้

แล้วคุณล่ะ เคยคิดไหมว่าเลขตัวเดียวที่เราใช้กันทุกวัน จะเคยถูกมองว่าเป็นสิ่งที่น่ากลัวที่สุดในโลกมาก่อน?