ทำไมมนุษย์ถึงชอบเรื่องดราม่า? เปิดความลับสมองที่เสพติดการเผือก

ทำไมมนุษย์ถึงชอบเรื่องดราม่า? เปิดความลับสมองที่เสพติดการเผือก

เคยสงสัยไหมว่าทำไมเวลาเห็นหัวข้อข่าวโต้เถียงกันบนโซเชียลมีเดีย หรือเรื่องราวความขัดแย้งของคนอื่น มือเราถึงชอบไถเข้าไปอ่านต่อโดยอัตโนมัติ? ทั้งที่หลายครั้งเรื่องเหล่านั้นไม่ได้มีส่วนเกี่ยวข้องกับชีวิตเราเลยแม้แต่น้อย แต่กลไกบางอย่างกลับสั่งให้เราต้องติดตาม ชนิดที่ว่าขอบตาดำก็ยอม คำตอบของเรื่องนี้ไม่ได้อยู่ที่ว่าเราเป็นคนดีหรือไม่ดี แต่มันซ่อนอยู่ในกลไกการทำงานของสมองและวิวัฒนาการอันยาวนานของมนุษย์ต่างหาก

ในทางวิทยาศาสตร์และจิตวิทยา สมองของมนุษย์ถูกออกแบบมาให้ความสนใจกับ "ดราม่า" หรือข่าวสารเชิงลบมากกว่าปกติ ปรากฏการณ์นี้เรียกว่า Negativity Bias หรือแนวโน้มการรับรู้สื่อเชิงลบ ย้อนกลับไปในยุคดึกดำบรรพ์ บรรพบุรุษของเราต้องเผชิญกับอันตรายรอบตัวตลอดเวลา ไม่ว่าจะเป็นสัตว์ร้าย หรือความขัดแย้งภายในเผ่า การรับรู้ความขัดแย้งหรือภัยคุกคามได้อย่างรวดเร็วช่วยให้มนุษย์เอาชีวิตรอดได้ สมองจึงวิวัฒนาการให้เรารู้สึกตื่นตัวทันทีเมื่อเจอเรื่องราวที่มีความขัดแย้ง

นอกจากนี้ เมื่อเราได้ติดตามเรื่องดราม่า สมองจะปล่อยสารเคมีที่ชื่อว่า โดพามีน (Dopamine) ซึ่งเป็นสารแห่งความสุขและความคาดหวังออกมา ความรู้สึกอยากรู้ อยากเห็นบทสรุป หรืออยากเห็นจุดจบของเรื่องราว ทำให้สมองเกิดความลุ้นระทึกเหมือนการเล่นเกม การได้รับรู้ข้อมูลใหม่ๆ ในแต่ละช่วงเวลาจึงเปรียบเสมือนรางวัลที่ทำให้เราอยากเสพข้อมูลนั้นต่อไปเรื่อยๆ จนเกิดเป็นภาวะเสพติดข่าวสารความขัดแย้งโดยไม่รู้ตัว

อีกปัจจัยหนึ่งคือเรื่องของ จิตวิทยาสังคม มนุษย์เป็นสัตว์สังคมที่ต้องการการเปรียบเทียบและการยอมรับ การรับรู้เรื่องราวของคนอื่น โดยเฉพาะเรื่องราวที่ผิดพลาดหรือตกต่ำ ช่วยสร้างความรู้สึกมั่นคงปลอดภัยให้กับตัวเองในทางอ้อม (Downward Social Comparison) รวมถึงการได้เข้าไปคอมเมนต์ ถกเถียง หรือแสดงความคิดเห็นในพื้นที่ออนไลน์ ยังช่วยให้เรารู้สึกว่าตนเองมีส่วนร่วมกับกลุ่ม มีพวกพ้อง และได้ระบายอารมณ์ความเครียดจากชีวิตจริงออกไป

อย่างไรก็ตาม การปล่อยให้สมองเสพติดเรื่องดราม่ามากเกินไป อาจส่งผลเสียต่อสุขภาพจิต ทำให้เกิดความเครียดสะสม สมอง fatigue จากการรับสารเชิงลบ และหลงลืมการโฟกัสชีวิตของตนเอง การรู้เท่าทันกลไกธรรมชาติของสมองจึงเป็นสิ่งสำคัญ เพื่อให้เราเลือกเสพข่าวสารได้อย่างมีสติ และไม่ตกเป็นทาสของดราม่าบนโลกออนไลน์จนเสียสุขภาพจิตไปโดยไม่จำเป็น