อิน–จัน ชีวิตเหนือข้อจำกัด ผู้ทำให้คำ “Siamese twins” เป็นที่รู้จักทั่วโลก

ถ้าเปรียบชีวิตคือการเดินทาง ชีวิตของแฝดสยาม อิน–จัน คงเป็นหนึ่งในการเดินทางที่โลดโผนที่สุด จากเด็กชายสองคนที่เกิดมามีร่างกายเชื่อมติดกันริมแม่น้ำแม่กลอง สู่การข้ามมหาสมุทรไปยังดินแดนที่คนสยามในยุคนั้นแทบไม่รู้จัก ก่อนจะสร้างชื่อเสียง ใช้ชีวิต ทำมาหากิน และตั้งครอบครัวอยู่ในสหรัฐอเมริกา

เรื่องราวของพวกเขายิ่งกว่านิยายตรงที่ทุกอย่างเกิดขึ้นจริง และชื่อของอิน–จันมีอิทธิพลมากเสียจนคำว่า “Siamese twins” กลายเป็นคำที่ชาวตะวันตกใช้เรียกฝาแฝดตัวติดกันอยู่เป็นเวลานาน แม้ปัจจุบันวงการแพทย์จะนิยมใช้คำว่า conjoined twins มากกว่า

อิน–จันเกิดเมื่อวันที่ 11 พฤษภาคม พ.ศ. 2354 (ค.ศ. 1811) ที่บริเวณแม่กลอง จังหวัดสมุทรสงครามในปัจจุบัน ตรงกับสมัยรัชกาลที่ 2 ร่างกายของทั้งคู่เชื่อมกันบริเวณหน้าอกด้วยแถบเนื้อ และจากการตรวจหลังเสียชีวิตพบว่าบริเวณที่เชื่อมกันมีส่วนของเนื้อเยื่อตับและหลอดเลือดเกี่ยวข้องด้วย

ต้นฉบับเดิมเล่าถึงชีวิตของทั้งคู่ตั้งแต่แม่กลอง การเดินทาง 138 วัน ไปจนถึงการสร้างครอบครัวและเสียชีวิตในสหรัฐฯ

จากแม่กลองสู่บอสตัน

เมื่อเข้าสู่วัยหนุ่ม อิน–จันได้พบกับ โรเบิร์ต ฮันเตอร์ (Robert Hunter) พ่อค้าชาวสกอต และ อาเบล คอฟฟิน (Abel Coffin) กัปตันเรือชาวอเมริกัน ก่อนเดินทางออกจากสยามใน พ.ศ. 2372

กระทรวงการต่างประเทศของไทยระบุว่า การเดินทางจากสยามไปสหรัฐฯ เริ่มเมื่อวันที่ 1 เมษายน ค.ศ. 1829 โดยใช้เวลา 138 วัน จึงเดินทางถึงเมืองบอสตัน รัฐแมสซาชูเซตส์ จากนั้นชีวิตของเด็กหนุ่มชาวสยามทั้งสองก็เปลี่ยนไปโดยสิ้นเชิง

พวกเขาเดินทางจัดแสดงตัวตามเมืองต่าง ๆ ในสหรัฐอเมริกาและยุโรป ผู้คนจำนวนมากมาชมด้วยความอยากรู้อยากเห็น ขณะที่แพทย์ในยุคนั้นก็ให้ความสนใจกับโครงสร้างร่างกายของทั้งคู่

แต่ชีวิตของอิน–จันไม่ได้หยุดอยู่เพียงบทบาท “มนุษย์มหัศจรรย์” บนเวที เมื่อมีประสบการณ์และเงินเก็บมากขึ้น ทั้งคู่เริ่มจัดการเรื่องธุรกิจด้วยตัวเอง และตัดสินใจปักหลักใช้ชีวิตในอเมริกา

จากนักแสดงสู่เจ้าของกิจการและเกษตรกร

ในช่วงปลายทศวรรษ 1830 อิน–จันตั้งรกรากในรัฐ นอร์ทแคโรไลนา ซื้อที่ดิน ทำการเกษตรและค้าขาย ก่อนใช้นามสกุล Bunker และได้รับสัญชาติอเมริกัน

เส้นทางชีวิตของพวกเขาจึงไม่ได้มีเพียงการเดินสายแสดง แต่ยังสะท้อนความสามารถในการปรับตัวของคนสองคนที่เดินทางข้ามโลกไปอยู่ในสังคม ภาษา และวัฒนธรรมที่แตกต่างจากบ้านเกิดอย่างสิ้นเชิง

อย่างไรก็ตาม อีกด้านหนึ่งของประวัติศาสตร์ที่ไม่ควรมองข้ามคือ ในช่วงที่ตั้งฐานะอยู่ในภาคใต้ของสหรัฐฯ อิน–จันเป็นเจ้าของที่ดินและ มีแรงงานทาสอยู่ในครอบครอง เช่นเดียวกับเจ้าของไร่จำนวนหนึ่งในสังคมภาคใต้ก่อนการเลิกทาสหลังสงครามกลางเมือง เรื่องนี้เป็นส่วนหนึ่งของชีวิตพวกเขาที่ช่วยให้เห็นภาพประวัติศาสตร์ครบกว่าการเล่าเฉพาะความสำเร็จ

แต่งงานกับสองพี่น้อง และสร้างครอบครัวใหญ่

วันที่ 13 เมษายน ค.ศ. 1843 ทั้งคู่แต่งงานกับสองพี่น้องตระกูล Yates

อิน (Eng) แต่งงานกับ Sarah Ann Yates ส่วน จัน (Chang) แต่งงานกับ Adelaide Yates ภายหลังทั้งสองครอบครัวมีบ้านแยกจากกัน โดยอินและจันผลัดกันไปพักกับครอบครัวของตนเป็นช่วง ๆ

แหล่งข้อมูลของกระทรวงการต่างประเทศสอดคล้องกับ National Library of Medicine ว่า ทั้งสองครอบครัวมีบุตรรวมกัน 21 คน โดยข้อมูลของกระทรวงการต่างประเทศระบุว่าอินมีลูก 11 คน และจันมีลูก 10 คน

ทายาทของพวกเขาเพิ่มจำนวนต่อเนื่องหลายชั่วอายุคน โดยข้อมูลกระทรวงการต่างประเทศระบุว่ามีทายาทมากกว่า 1,500 คน และครอบครัวยังคงจัดกิจกรรมรำลึกถึงบรรพบุรุษในรัฐนอร์ทแคโรไลนา

วาระสุดท้ายของอิน–จัน

ในช่วงปลายชีวิต สุขภาพของจันทรุดลงหลังเคยเป็นโรคหลอดเลือดสมอง และในเดือนมกราคม ค.ศ. 1874 เขามีอาการป่วยหนัก ก่อนเสียชีวิตขณะหลับในเช้าวันที่ 17 มกราคม ค.ศ. 1874

อินตื่นขึ้นมาพบว่าพี่น้องที่เชื่อมติดกับเขามาตลอดชีวิตเสียชีวิตแล้ว และอินเองก็เสียชีวิตตามมาในเวลาไม่กี่ชั่วโมง

สำหรับสาเหตุที่อินเสียชีวิตตามหลังจันนั้น ไม่ควรฟันธงเพียงว่าเกิดจากการ “เสียเลือดผ่านหลอดเลือดที่เชื่อมกัน” เพราะบันทึกทางการแพทย์และการตีความภายหลังมีหลายข้อเสนอ ทั้งภาวะช็อกและความเป็นไปได้ของการเปลี่ยนแปลงการไหลเวียนเลือดผ่านบริเวณที่ร่างกายเชื่อมต่อกัน

อิน–จันจากไปในวันเดียวกัน หลังใช้ชีวิตร่วมกันมานานกว่า 62 ปี

ชีวิตของคนทั้งคู่จึงน่าสนใจไม่ใช่เพียงเพราะรูปร่างที่แตกต่าง หากยังเป็นเรื่องของการเดินทาง การปรับตัว การทำธุรกิจ ครอบครัว และการใช้ชีวิตท่ามกลางสังคมอเมริกันในศตวรรษที่ 19 ที่เต็มไปด้วยทั้งโอกาสและความขัดแย้ง

และสิ่งที่ยืนยันถึงชื่อเสียงของพวกเขาได้ชัดที่สุด คือแม้เวลาจะผ่านไปกว่าศตวรรษ ชื่อ Chang และ Eng Bunker ก็ยังปรากฏอยู่ในประวัติศาสตร์การแพทย์และประวัติศาสตร์สังคมโลก โดยเฉพาะในฐานะสองพี่น้องจากสยามที่ทำให้คำว่า “Siamese twins” แพร่หลายไปทั่วโลก