อาชีพแปลก ๆ ทั่วโลกที่มีอยู่จริง

เวลาพูดถึงอาชีพ หลายคนคงนึกถึงหมอ ครู วิศวกร นักบัญชี หรือพนักงานบริษัท เพราะเป็นงานที่เห็นอยู่รอบตัวจนแทบไม่ต้องอธิบายว่าทำอะไร

แต่พอเปิดโลกออกไปกว้างกว่านั้น จะพบว่ามีงานอีกสารพัดอย่างที่เกิดขึ้นเพราะความต้องการเฉพาะทางของผู้คน

บางคนมีหน้าที่ต่อคิวแทนคนอื่น

บางคนได้เงินจากการทดสอบสไลเดอร์

บางคนต้องดมกลิ่นผลิตภัณฑ์

บางคนลงไปเก็บลูกกอล์ฟในบ่อน้ำ

และบางคนมีหน้าที่ทำงานที่คนทั่วไปแทบไม่เคยรู้ว่ามีอาชีพรองรับอยู่จริง

ความแปลกของอาชีพเหล่านี้ไม่ได้แปลว่าเป็นงานไร้สาระ หลายงานมีเหตุผลทางธุรกิจ วิทยาศาสตร์ หรือวัฒนธรรมอยู่เบื้องหลัง เพียงแต่เราไม่ค่อยมีโอกาสเห็นคนที่ทำงานเหล่านี้เท่านั้น

1. คนรับจ้างต่อคิวแทนคนอื่น

ลองนึกภาพว่ามีของบางอย่างที่อยากได้มาก แต่ต้องต่อคิวนานหลายชั่วโมง

แทนที่จะเสียเวลาทั้งวัน บางคนเลือกจ่ายเงินให้คนอื่นไปยืนต่อคิวแทน

นี่กลายเป็นบริการที่มีอยู่จริงในบางเมือง โดยเฉพาะในช่วงที่สินค้าหรือบริการบางอย่างได้รับความนิยมมาก

คนรับจ้างต่อคิวอาจต้องยืนรอเป็นเวลาหลายชั่วโมง บางครั้งต้องรับมือกับอากาศร้อน หนาว ฝน หรือคิวที่ขยับช้ามาก

งานนี้จึงไม่ได้ใช้ทักษะพิเศษอะไรซับซ้อน

ทักษะสำคัญที่สุดคือ

ยืนรอให้ได้นานกว่าคนอื่น

ฟังดูธรรมดา แต่ในโลกที่เวลาของคนมีมูลค่า การเอาเวลาของตัวเองไปแลกกับเงินก็กลายเป็นธุรกิจได้

2. นักทดสอบสไลเดอร์สวนน้ำ

อาชีพนี้ฟังดูเหมือนรางวัลจากการไปเที่ยวสวนน้ำ

แต่การทดสอบสไลเดอร์จริง ๆ มีอะไรมากกว่าการเล่นสนุก

ผู้ทดสอบต้องดูว่าสไลเดอร์ทำงานตามที่ออกแบบไว้หรือไม่ ความเร็วเหมาะสมหรือเปล่า การไหลของน้ำเป็นอย่างไร และจุดสิ้นสุดของสไลเดอร์ปลอดภัยหรือไม่

มีตัวอย่างงานลักษณะนี้ในอุตสาหกรรมสวนน้ำจริง เช่น Wet'n'Wild Hawaii ซึ่งมีผู้ทำงานที่เกี่ยวข้องกับการทดสอบและประเมินสไลเดอร์ก่อนเปิดให้บริการ (hawaiibusiness.com)

ดังนั้นคนที่กำลังไถลลงมาด้วยสีหน้าสนุกสนาน อาจกำลังทำงานอยู่ก็ได้

ต่างกันตรงที่คนหนึ่งจ่ายเงินเพื่อเล่น

อีกคนหนึ่งได้รับเงินเพื่อเล่นและตรวจงาน

3. นักดมกลิ่น ผลิตภัณฑ์ต้องผ่านจมูกมนุษย์

จมูกก็เป็นเครื่องมือทำมาหากินได้

ในอุตสาหกรรมสินค้าอุปโภคบริโภคมีงานด้าน sensory evaluation และ odor assessment ที่ใช้ผู้ทดสอบเพื่อประเมินกลิ่นของผลิตภัณฑ์

ตั้งแต่เครื่องสำอาง ผลิตภัณฑ์ดูแลร่างกาย ไปจนถึงผลิตภัณฑ์ระงับกลิ่นกาย

บางการทดลองต้องประเมินกลิ่นของร่างกายก่อนและหลังใช้ผลิตภัณฑ์ เพื่อดูว่าสินค้าสามารถลดกลิ่นได้มากน้อยแค่ไหน

ดังนั้นคำว่า “คนดมกลิ่นรักแร้” จึงมีพื้นฐานจากงานประเมินกลิ่นจริง แม้จะไม่ใช่ชื่อตำแหน่งงานมาตรฐานที่ใช้กันทั่วไป

คนทำงานด้านนี้ต้องมีประสาทรับกลิ่นที่เหมาะสมและสามารถประเมินกลิ่นตามเกณฑ์ที่กำหนดได้

พูดง่าย ๆ คือ

จมูกไม่ได้มีไว้แค่ดมอาหารหอม ๆ

บางคนใช้มันทำงานหาเงินจริง ๆ

4. นักชิมอาหารสัตว์

อีกงานที่ถูกพูดถึงบ่อยคือ Pet Food Taster

แต่เรื่องนี้ต้องแยกความจริงออกจากภาพจำในอินเทอร์เน็ต

ในอุตสาหกรรมอาหารสัตว์มีผู้เชี่ยวชาญด้านการพัฒนาผลิตภัณฑ์และการประเมินคุณภาพ ซึ่งเกี่ยวข้องกับรสชาติ กลิ่น เนื้อสัมผัส และความน่ากินของอาหาร

อย่างไรก็ตาม ไม่ได้หมายความว่าบริษัทจะจ้างคนให้นั่งกินอาหารสุนัขหรืออาหารแมวเป็นมื้อเหมือนมนุษย์กินอาหารทั่วไป

การประเมินหลายส่วนอาศัยสัตว์เป็นผู้บริโภคหลัก ขณะที่มนุษย์ทำหน้าที่ประเมินคุณสมบัติอื่น ๆ เช่น กลิ่น เนื้อสัมผัส หรือคุณภาพของผลิตภัณฑ์

ดังนั้นชื่อ “นักชิมอาหารหมา” จึงฟังสนุกกว่าความเป็นจริง

แต่เบื้องหลังมีงานด้านวิทยาศาสตร์อาหารและการพัฒนาผลิตภัณฑ์อยู่จริง

5. นักงมลูกกอล์ฟ

ลูกกอล์ฟที่ถูกตีตกลงบ่อน้ำในสนามกอล์ฟอาจดูเหมือนหายไปตลอดกาล

แต่จริง ๆ แล้วมีคนทำงานเพื่อเอามันกลับขึ้นมา

เรียกว่า Golf Ball Diver

หน้าที่คือดำน้ำลงไปเก็บลูกกอล์ฟที่สะสมอยู่ในบ่อน้ำของสนามกอล์ฟ ก่อนนำไปทำความสะอาด คัดแยก และจำหน่ายต่อ

งานนี้ต้องอาศัยทักษะการดำน้ำและความสามารถในการทำงานในน้ำที่อาจมีทัศนวิสัยต่ำ

ที่สำคัญคือบ่อน้ำในสนามกอล์ฟไม่ได้มีสภาพเหมือนสระว่ายน้ำใส ๆ เสมอไป

บางแห่งมีโคลน วัชพืช หรือสิ่งกีดขวางใต้น้ำ

ดังนั้นคนที่ลงไปเก็บลูกกอล์ฟไม่ได้กำลังเก็บของเล่น

แต่กำลังทำงานดำน้ำเฉพาะทางที่มีสินค้าอยู่ปลายทาง (indeed.com)

6. คนที่ได้เงินจากการนอน

นี่อาจเป็นอาชีพที่คนอยากสมัครมากที่สุด

นอนแล้วได้เงิน

แต่ความจริงไม่ได้สบายอย่างที่ฟัง

การทดลองทางวิทยาศาสตร์เกี่ยวกับการนอนบางประเภทต้องใช้อาสาสมัครที่นอนอยู่บนเตียงเป็นเวลานาน เพื่อศึกษาการเปลี่ยนแปลงของร่างกาย

NASA มีโครงการ bed rest studies เพื่อศึกษาผลกระทบที่เกิดขึ้นกับร่างกายเมื่ออยู่ในสภาวะที่มีการเคลื่อนไหวน้อยและจำลองผลบางอย่างของสภาวะไร้น้ำหนัก (nasa.gov)

บางการทดลองให้อาสาสมัครอยู่ในสภาพดังกล่าวหลายสัปดาห์

ฟังเหมือนฝันของคนขี้เกียจ

แต่พอรู้ว่าต้องนอนอยู่ในท่าเดิมเป็นเวลานาน ทำกิจวัตรหลายอย่างบนเตียง และผ่านการติดตามทางการแพทย์ตลอดเวลา

คำว่า “นอนทั้งวัน” ก็ไม่ได้ฟังสบายเท่าเดิม

7. คนแสดงความเศร้าในงานศพ

ในบางวัฒนธรรมมีอาชีพหรือการว่าจ้างผู้ทำหน้าที่ ร้องไห้ คร่ำครวญ หรือแสดงความอาลัยในงานศพ

ตัวอย่างหนึ่งพบในวัฒนธรรมจีน โดยมีประวัติการว่าจ้างผู้คร่ำครวญหรือผู้แสดงความอาลัยในพิธีศพ

หน้าที่ไม่ได้มีเพียงการร้องไห้ แต่ขึ้นอยู่กับพิธีและธรรมเนียมของแต่ละพื้นที่ อาจรวมถึงการกล่าวคำไว้อาลัยและการแสดงออกตามแบบแผนของพิธี (chinahandsmagazine.org)

สำหรับคนในวัฒนธรรมอื่นอาจรู้สึกแปลก

แต่เมื่อมองในบริบทของพิธีกรรม งานนี้ก็มีความหมายในแบบของมัน

เพราะงานศพในหลายสังคมไม่ได้เป็นเพียงเรื่องของสมาชิกครอบครัว แต่เป็นพิธีที่มีแบบแผนทางสังคมและวัฒนธรรม

8. นักแยกเพศลูกไก่

ลูกไก่ที่เพิ่งฟักออกจากไข่ดูคล้ายกันมากจนคนทั่วไปแทบแยกไม่ออก

แต่ในอุตสาหกรรมสัตว์ปีก การแยกเพศลูกไก่เป็นขั้นตอนสำคัญในระบบการผลิตบางประเภท

จึงเกิดอาชีพ Chicken Sexer หรือผู้แยกเพศลูกไก่

งานนี้ต้องใช้การฝึกฝนและความแม่นยำสูง เพราะต้องตรวจลูกไก่จำนวนมากในเวลาจำกัด

คนทั่วไปอาจมองว่าลูกไก่ทุกตัวหน้าตาเหมือนกัน

แต่คนทำงานสามารถตรวจหาความแตกต่างที่เกี่ยวข้องกับเพศได้

เป็นอีกอาชีพที่อยู่เบื้องหลังอุตสาหกรรมอาหาร แต่แทบไม่มีใครเห็นขั้นตอนนี้ในชีวิตประจำวัน

9. นักทดสอบเสียงอาหาร

เคยสงสัยไหมว่าทำไมมันฝรั่งทอดบางยี่ห้อฟังแล้ว “กรอบ” ตั้งแต่ยังไม่ได้ชิม?

เสียงมีส่วนกับการรับรู้ของเราเกี่ยวกับอาหารมากกว่าที่คิด

ในงานวิจัยและการพัฒนาผลิตภัณฑ์อาหาร มีการศึกษาเรื่อง เสียงของอาหารขณะกัดและเคี้ยว ซึ่งเกี่ยวข้องกับการรับรู้ความกรอบ ความสด และคุณภาพของอาหาร

นักวิจัยอาจใช้การบันทึกเสียงและการทดสอบกับผู้บริโภค เพื่อดูว่าคนเชื่อมโยงเสียงแบบไหนกับความรู้สึกต่าง ๆ

จึงอาจมีคนทำงานที่ต้องฟังเสียงอาหารซ้ำแล้วซ้ำอีก

กรอบ

กร๊อบ

กร๊วบ

แล้วก็กรอบอีกที

ฟังดูเหมือนชีวิตที่มีแต่เสียงเคี้ยว

แต่ข้อมูลเหล่านี้สามารถนำไปใช้ในการพัฒนาผลิตภัณฑ์ได้

10. นักทดสอบที่นั่งและเฟอร์นิเจอร์

เก้าอี้หนึ่งตัวอาจดูเหมือนมีหน้าที่ง่ายมาก

คือเอาไว้นั่ง

แต่ก่อนวางขาย ผู้ผลิตต้องรู้ว่าเก้าอี้สามารถรับน้ำหนักได้แค่ไหน ทนต่อการใช้งานซ้ำ ๆ หรือไม่ และมีความสบายเพียงใด

จึงมีทั้งการทดสอบโดยเครื่องจักรและการทดสอบโดยผู้ใช้จริง

ผู้ทดสอบอาจต้องนั่งในท่าต่าง ๆ เป็นเวลานาน ทดลองใช้งานซ้ำ และให้ข้อมูลเกี่ยวกับความสบายหรือปัญหาที่พบ

บางครั้งงานที่ดูเหมือน

“นั่งเฉย ๆ”

จึงเป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการออกแบบผลิตภัณฑ์

ทำไมโลกถึงต้องมีอาชีพแปลก ๆ แบบนี้?

เมื่อมองรวมกันจะเห็นว่าอาชีพเหล่านี้ไม่ได้เกิดขึ้นแบบไม่มีเหตุผล

คนรับจ้างต่อคิวเกิดขึ้นเพราะ เวลาของคนมีมูลค่า

นักทดสอบสไลเดอร์เกิดขึ้นเพราะ เครื่องเล่นต้องผ่านการตรวจสอบ

นักดมกลิ่นเกิดขึ้นเพราะ กลิ่นเป็นส่วนหนึ่งของคุณภาพสินค้า

นักงมลูกกอล์ฟเกิดขึ้นเพราะ ของที่ตกน้ำยังมีมูลค่า

อาสาสมัครนอนในงานวิจัยเกิดขึ้นเพราะ นักวิทยาศาสตร์ต้องการศึกษาร่างกายมนุษย์

ผู้แสดงความอาลัยเกิดขึ้นจาก วัฒนธรรมและพิธีกรรม

ส่วนนักแยกเพศลูกไก่เกิดขึ้นจาก ความต้องการของอุตสาหกรรมสัตว์ปีก

หลายอาชีพจึงไม่ได้เริ่มจากคำถามว่า

“เราจะสร้างอาชีพอะไรดี?”

แต่มักเริ่มจากคำถามง่าย ๆ ว่า

“มีปัญหาอะไรบางอย่างที่ต้องมีคนจัดการหรือเปล่า?”

เมื่อมีปัญหา ก็มีบริการ

เมื่อมีบริการ ก็มีคนทำเป็นงาน

และเมื่อมีคนยอมจ่ายเงินให้กับงานนั้น

มันก็กลายเป็นอาชีพ

อาชีพแปลกไม่ได้หมายความว่าอาชีพไม่มีคุณค่า

โลกของการทำงานกว้างกว่าที่เห็นในใบสมัครงานมาก

มีคนทำงานกับกลิ่น

ทำงานกับเสียง

ทำงานกับสัตว์

ทำงานกับน้ำ

ทำงานกับอาหาร

ทำงานกับพิธีกรรม

หรือแม้กระทั่งทำงานด้วยการนอนอยู่บนเตียง

สิ่งที่ทำให้งานเหล่านี้ดูแปลก อาจเป็นเพียงเพราะเราไม่เคยมีเหตุผลที่จะต้องรู้จักมันมาก่อน

เพราะในชีวิตประจำวัน เราเห็นแค่สินค้าที่วางอยู่บนชั้น

เห็นสไลเดอร์ที่เปิดให้เล่น

เห็นลูกกอล์ฟที่ขายอยู่ในร้าน

เห็นอาหารสัตว์ในถุง

แต่แทบไม่เคยเห็นคนที่อยู่เบื้องหลังสิ่งเหล่านั้น

และบางทีนี่อาจเป็นสิ่งที่น่าสนใจที่สุดของโลกการทำงาน

ไม่มีใครรู้หรอกว่าอาชีพไหนจะเกิดขึ้นในวันพรุ่งนี้

ตราบใดที่ยังมีปัญหาใหม่ ๆ ความต้องการใหม่ ๆ และไอเดียใหม่ ๆ

โลกก็ยังสามารถสร้างอาชีพที่ฟังดูประหลาดขึ้นมาได้เรื่อย ๆ

วันนี้เราอาจหัวเราะกับคนที่รับจ้างต่อคิว

พรุ่งนี้อาจมีคนจ้างมืออาชีพให้ทดลองอะไรบางอย่างที่เรายังนึกไม่ถึง

เพราะสุดท้ายแล้ว คำว่า “งานแปลก” อาจไม่ได้หมายถึงงานที่ไม่มีประโยชน์

มันอาจหมายถึง

งานที่เรายังไม่เคยมีเหตุผลให้ต้องรู้จักเท่านั้นเอง